Classical · National
Khushal Khan Khattak
خوشحال خان خټک
Poet, writer, chieftain, and warrior, and a major figure in Pashto literature and a forceful voice for Afghan unity.
Life and work
Introduction
Khushal Khan Khattak was a seventeenth-century poet, writer, tribal leader, and warrior. His life encompassed service to the Mughal court, imprisonment, resistance, and a sustained call for Pashtun unity.
In poetry and prose, Khushal wrote about love, ethics, medicine, hunting, politics, and courage. His vast literary legacy helped establish Pashto as a complete intellectual and literary language.
The most wide-ranging author in classical Pashto literature and one of the principal founders of Pashtun national thought.
Recorded works
Poems
چې ورځې مې له شپې نه دا دمدحې ويل غوږ کړه
چې ورځې مې له شپې نه دا دمدحې ويل غوږ کړه
روژه چې مومنان سړي لري واړه په ورځ ده
روژه چې مومنان سړي لري واړه په ورځ ده
په وخت د قيامت به د عالم حشر په ورځ وي
په وخت د قيامت به د عالم حشر په ورځ وي
زما څېره گونه ده له اسلامه ستا دکفر
زما څېره گونه ده له اسلامه ستا دکفر
که پټ وي په ورېځ کې هم ترمياشتې لمر تېری کا
که پټ وي په ورېځ کې هم ترمياشتې لمر تېری کا
بيا دې څه فتنې اغازې کړې اسمانه
بيا دې څه فتنې اغازې کړې اسمانه
منصوبې دې هومره نه دي چې يې شمار شي
منصوبې دې هومره نه دي چې يې شمار شي
يوسختي او رنځوري دي په ملک زور کړه
يوسختي او رنځوري دي په ملک زور کړه
څو همه واړه کسکر وبله نه کړې
څو همه واړه کسکر وبله نه کړې
يو شدت دبادشاهانو تر منځ پرېوت
يو شدت دبادشاهانو تر منځ پرېوت
غه سړي چې به په زور مېلمانه غوښتل
غه سړي چې به په زور مېلمانه غوښتل
چې پسر له لوږې مري پدر يې گوري
چې پسر له لوږې مري پدر يې گوري
هندوستان به گوره څه شي ستا له فعله
هندوستان به گوره څه شي ستا له فعله
چې دا هسې شوم قدم دې په ملک گډ کړ
چې دا هسې شوم قدم دې په ملک گډ کړ
په دنيا وتنه دا نه ده هوښياره
په دنيا وتنه دا نه ده هوښياره
د سلېمان غوندې يې پاسه په سرکېږده
د سلېمان غوندې يې پاسه په سرکېږده
ابابکر څخه هيڅ نه وو بادشاه وو
ابابکر څخه هيڅ نه وو بادشاه وو
ډېر اصحاب دپيغمبر غني مالدار وو
ډېر اصحاب دپيغمبر غني مالدار وو
په هر کار کې چې بې شرعې سړی پل ږدي
په هر کار کې چې بې شرعې سړی پل ږدي
چې دچا په باغ کې گډ شي فهم وکړه
چې دچا په باغ کې گډ شي فهم وکړه
که دتخت د پاسه کښېنې مبارک شه
که دتخت د پاسه کښېنې مبارک شه
چې مور يې ښه وي، بابا يې ښه وي
چې مور يې ښه وي، بابا يې ښه وي
چې نادانان دي يا فاسقان دي
چې نادانان دي يا فاسقان دي
چې نه ادب لري ، نه عقل رای لري
چې نه ادب لري ، نه عقل رای لري
چې نه تدبير لري، نه ځوانمردي لري
چې نه تدبير لري، نه ځوانمردي لري
چې نه طالع لري، نه مصلحت لري
چې نه طالع لري، نه مصلحت لري
چې نه طالع لري، نه مصلحت لري
چې نه طالع لري، نه مصلحت لري
چې نه لنگېږي، نه مصلحت لري
چې نه لنگېږي، نه مصلحت لري
چې نه يې دين وي، نه يې دولت وي
چې نه يې دين وي، نه يې دولت وي
چې نه يې ننگ وي، نه يې فرهنگ وي
چې نه يې ننگ وي، نه يې فرهنگ وي
چې ورځ دې ښه وي، دولت دې يار وي
چې ورځ دې ښه وي، دولت دې يار وي
چې ورکول کا چې د نبرد وي
چې ورکول کا چې د نبرد وي
چې هره چار يې په روايت وي
چې هره چار يې په روايت وي
چې يې په کور کې لايق فرزند وشي
چې يې په کور کې لايق فرزند وشي
چې يې څکلې، د مغول مزې دي
چې يې څکلې، د مغول مزې دي
چې يې دروغ نه دي چېرې ويلي
چې يې دروغ نه دي چېرې ويلي
چې يې راستي نه وي، بل يې اخلاص نه وي
چې يې راستي نه وي، بل يې اخلاص نه وي
جيندی جيحون نه دی، غونډۍ به غر نه شي
جيندی جيحون نه دی، غونډۍ به غر نه شي
ځای او مسکن دې دکارگه گلشن نه شي
ځای او مسکن دې دکارگه گلشن نه شي
ځواني ډک جام ده په پېرۍ اوړي
ځواني ډک جام ده په پېرۍ اوړي
ځينې په عقل په هنر دولت مومي
ځينې په عقل په هنر دولت مومي
ځينې په علم په دنيا مستي لري
ځينې په علم په دنيا مستي لري
ځينې خبرې په تکلف کېږي
ځينې خبرې په تکلف کېږي
ځينې خپل جيش لښکر حشم کسي
ځينې خپل جيش لښکر حشم کسي
ځينې که مينځې وي لکه مېرمنې وي
ځينې که مينځې وي لکه مېرمنې وي
څښتن د خونې چې بې تدبير وي
څښتن د خونې چې بې تدبير وي
څښتن د خونې د خوړو خوند غواړي
څښتن د خونې د خوړو خوند غواړي
څو به برېتونه د ځوانۍ، ځوانان پوسي
څو به برېتونه د ځوانۍ، ځوانان پوسي
Books and editions