Classical · National
Khushal Khan Khattak
خوشحال خان خټک
Poet, writer, chieftain, and warrior, and a major figure in Pashto literature and a forceful voice for Afghan unity.
Life and work
Introduction
Khushal Khan Khattak was a seventeenth-century poet, writer, tribal leader, and warrior. His life encompassed service to the Mughal court, imprisonment, resistance, and a sustained call for Pashtun unity.
In poetry and prose, Khushal wrote about love, ethics, medicine, hunting, politics, and courage. His vast literary legacy helped establish Pashto as a complete intellectual and literary language.
The most wide-ranging author in classical Pashto literature and one of the principal founders of Pashtun national thought.
Recorded works
Poems
مرد هغه چې همتناک، برکتناک
له عالمه سره خوږ په زیست و ژواک
په توره هېڅوک لکه پښتون نشي
اصل په هر څه کې خپل ځان څرګند کا
په پښتو شعر چې ما علم بلند کړ
د خبرو ملک مې فتح په سمند کړ
زه خو شرابي یم، شیخه څه راسره جنګ کړې
برخې ازلي دي، کشکې ما د ځان په رنګ کړې
د سبا باده، ګذر په چمن بیا کړه
په چمن کې رنګارنګ ګلونه وا کړه
څو په باغ کې لا یو ګل د نوبهار شته
د بلبلو، د توتیانو پرې چغار شته
چې مې وليده په سترگو ستا ښايست
چې مې وليده په سترگو ستا ښايست
چې د پلار په بد گوييه سر شي پوت
چې د پلار په بد گوييه سر شي پوت
د شوم سړي له کوره که اوبه وي د حيات
د شوم سړي له کوره که اوبه وي د حيات
ما چې نظر وکړو په ذرات په موجودات
ما چې نظر وکړو په ذرات په موجودات
که عطار د خپلو مښکو کا صفت
که عطار د خپلو مښکو کا صفت
چې بد نه کاندي خبيث
چې بد نه کاندي خبيث
يار مې بيا د کتو تور کا الغياث
يار مې بيا د کتو تور کا الغياث
چې صاحب نفر پرور نه وي هم هيڅ
چې صاحب نفر پرور نه وي هم هيڅ
کلک خراباتي يم له ما مه غواړه صلاح
کلک خراباتي يم له ما مه غواړه صلاح
ډېر عالم زما په ياد
ډېر عالم زما په ياد
سپی چې ولامبي په رود
سپی چې ولامبي په رود
عمر هر زمان رفتن کا لکه باد
عمر هر زمان رفتن کا لکه باد
ودې نه زېږي فرزند
ودې نه زېږي فرزند
نحس او سعد اووه ستوري
نحس او سعد اووه ستوري
هره گروه له خپله گروهه وي خوشنود
هره گروه له خپله گروهه وي خوشنود
د خوږو شونډو يې ډېر دی تلذذ
د خوږو شونډو يې ډېر دی تلذذ
تا غوندې به نه وي يوه ښکلې په دا دور
تا غوندې به نه وي يوه ښکلې په دا دور
په تازه عاشقي مهر کوه مهر
په تازه عاشقي مهر کوه مهر
ته چې مخ په آيينه کړې برابر
ته چې مخ په آيينه کړې برابر
چې مرغونه د اسمان ساتي دا کار
چې مرغونه د اسمان ساتي دا کار
څه سړی، څه يې تدبير
څه سړی، څه يې تدبير
تر اوو پېړيو پورې
تر اوو پېړيو پورې
چې مکې لره څوک درومي په خره سور
چې مکې لره څوک درومي په خره سور
خپل پردي راته په خوله وايي زر زر
خپل پردي راته په خوله وايي زر زر
د غريق اوبه چې پاس واوړي تر سر
د غريق اوبه چې پاس واوړي تر سر
د دولت لمن نيوه نه شي په زور
د دولت لمن نيوه نه شي په زور
زه ژوليده تر يم که مجنون ژوليده تر
زه ژوليده تر يم که مجنون ژوليده تر
راشه گوره د بهرام د نفاق چر
راشه گوره د بهرام د نفاق چر
راشه مه کوره ډېر جور
راشه مه کوره ډېر جور
شپه يې وينځه بي بي نور
شپه يې وينځه بي بي نور
عشق تر ځوانه نه زوړ لا کا زر نسکور
عشق تر ځوانه نه زوړ لا کا زر نسکور
که دې زلفې نه وای تار تار
که دې زلفې نه وای تار تار
که په خوله راسره جنگ کا هغه يار
که په خوله راسره جنگ کا هغه يار
که مسجد گورې، که دير
که مسجد گورې، که دير
لکه کار لري نظر
لکه کار لري نظر
لېوني سره به څه کړې نور تدبير
لېوني سره به څه کړې نور تدبير
مرد به نه شي په گفتار
مرد به نه شي په گفتار
نه مې لاس رسي په يار
نه مې لاس رسي په يار
ننگيالي قبلوي گور
ننگيالي قبلوي گور
نه د ما د هنر شته څوک طلبگار
نه د ما د هنر شته څوک طلبگار
چې د سوات د سيمې خاورې خوشال بوی کړې
چې د سوات د سيمې خاورې خوشال بوی کړې
ولې په کوڅه د هغه يار تکړې گذر
ولې په کوڅه د هغه يار تکړې گذر
Books and editions