Classical · National
Khushal Khan Khattak
خوشحال خان خټک
Poet, writer, chieftain, and warrior, and a major figure in Pashto literature and a forceful voice for Afghan unity.
Life and work
Introduction
Khushal Khan Khattak was a seventeenth-century poet, writer, tribal leader, and warrior. His life encompassed service to the Mughal court, imprisonment, resistance, and a sustained call for Pashtun unity.
In poetry and prose, Khushal wrote about love, ethics, medicine, hunting, politics, and courage. His vast literary legacy helped establish Pashto as a complete intellectual and literary language.
The most wide-ranging author in classical Pashto literature and one of the principal founders of Pashtun national thought.
Recorded works
Poems
قرار په دا لرم حال مې عيان دی
قرار په دا لرم حال مې عيان دی
قوت مې لږ شو نفس مې لنډ دی
قوت مې لږ شو نفس مې لنډ دی
کری په رنگ و توتا نمود دی
کری په رنگ و توتا نمود دی
کفر په بخره د کافرانو دی
کفر په بخره د کافرانو دی
عشق مې په بخره د عاشقانو دی
عشق مې په بخره د عاشقانو دی
کنگاش په مثل د سودا کار دی
کنگاش په مثل د سودا کار دی
که بادشاهي غواړي کار يې امان دی
که بادشاهي غواړي کار يې امان دی
که باد يې يوسي په هوا خس خس دی
که باد يې يوسي په هوا خس خس دی
که پرې پوهېږې دا کار څرگند دی
که پرې پوهېږې دا کار څرگند دی
که پلار که زويه که ورور که يار دی
که پلار که زويه که ورور که يار دی
که تور هاتي دی که سور اسد دی
که تور هاتي دی که سور اسد دی
که دجټانو څه برکت وی
که دجټانو څه برکت وی
که د غليم سره جنگ و مصاف ښه دی
که د غليم سره جنگ و مصاف ښه دی
که دې راحت دی که دې محنت دی
که دې راحت دی که دې محنت دی
که دې نيت ساز دی عمل دې ساز دی
که دې نيت ساز دی عمل دې ساز دی
که راته غوږ کړې يو نصيحت دی
که راته غوږ کړې يو نصيحت دی
که رنگ دې سپين دی که رنگ دې تور دی
که رنگ دې سپين دی که رنگ دې تور دی
که زړه مې دا دی غليم زما دی
که زړه مې دا دی غليم زما دی
که سخاوت دی که شجاعت دی
که سخاوت دی که شجاعت دی
که سود دی سود دی د سهر سجود دی
که سود دی سود دی د سهر سجود دی
که فهم وکړې سترگو ته خس بس دی
که فهم وکړې سترگو ته خس بس دی
که لوی نعمت دی د روغ صورت دی
که لوی نعمت دی د روغ صورت دی
که مختورن دی که دروغجن دی
که مختورن دی که دروغجن دی
که مرگ د لوڼو دشوار فرقت دی
که مرگ د لوڼو دشوار فرقت دی
که ورور ناکس په خوی کې کس دی
که ورور ناکس په خوی کې کس دی
که هغه يار مې راضي په مرگ دی
که هغه يار مې راضي په مرگ دی
گنج د ځوانۍ تر چل و پنج دی
گنج د ځوانۍ تر چل و پنج دی
لاس مې که هر څو په دنيا ښخ دی
لاس مې که هر څو په دنيا ښخ دی
لکه چې ډېر دي نېک بخت عاقل وي
لکه چې ډېر دي نېک بخت عاقل وي
لگړ که هر څو تربازتېز پر دی
لگړ که هر څو تربازتېز پر دی
لوگی که هر څو د اور فرزند دی
لوگی که هر څو د اور فرزند دی
لويې په خدای ښايي چې ذواجلال دی
لويې په خدای ښايي چې ذواجلال دی
مټ په هنر کا هنرپکار دی
مټ په هنر کا هنرپکار دی
مرد څو غيرت لري هومره بهتر دی
مرد څو غيرت لري هومره بهتر دی
د گېډې د درد دارو
ښه دارو دي دا د گېډې
مرگ وای هم رنځ وای هم ناتواني وای
مرگ وای هم رنځ وای هم ناتواني وای
مه کړه نادانه د نه کړو کار دی
مه کړه نادانه د نه کړو کار دی
نظر د هرچا پخپل بهبود دی
نظر د هرچا پخپل بهبود دی
نن شپه مې تللی له دله زنگ دی
نن شپه مې تللی له دله زنگ دی
نن مې و ځان ته دا نصيحت دی
نن مې و ځان ته دا نصيحت دی
نه يې حساب شته، نه يې شمار، شمار دی
نه يې حساب شته، نه يې شمار، شمار دی
نيازه بې نيازو سره دکړو نه دی
نيازه بې نيازو سره دکړو نه دی
نی چې واهه شي وايي عذاب دی
نی چې واهه شي وايي عذاب دی
واده څوک مه کاڼئ واده بلا دی
واده څوک مه کاڼئ واده بلا دی
وجود په مثل دگبينه دی
وجود په مثل دگبينه دی
وخت د زوړوالي دی د ځوانۍ نه دی
وخت د زوړوالي دی د ځوانۍ نه دی
هاتي ته گوره حال يې معلوم دی
هاتي ته گوره حال يې معلوم دی
هغه چې خدای بولي په هر هر ځای کې
هغه چې خدای بولي په هر هر ځای کې
Books and editions