Classical · National
Khushal Khan Khattak
خوشحال خان خټک
Poet, writer, chieftain, and warrior, and a major figure in Pashto literature and a forceful voice for Afghan unity.
Life and work
Introduction
Khushal Khan Khattak was a seventeenth-century poet, writer, tribal leader, and warrior. His life encompassed service to the Mughal court, imprisonment, resistance, and a sustained call for Pashtun unity.
In poetry and prose, Khushal wrote about love, ethics, medicine, hunting, politics, and courage. His vast literary legacy helped establish Pashto as a complete intellectual and literary language.
The most wide-ranging author in classical Pashto literature and one of the principal founders of Pashtun national thought.
Recorded works
Poems
هغه چې لمونځ نه کا که دې خپل پلار دی
هغه چې لمونځ نه کا که دې خپل پلار دی
هغه مزری نه دی هغه کغتار دی
هغه مزری نه دی هغه کغتار دی
هندو چې بت و ته هسې نسکور دی
هندو چې بت و ته هسې نسکور دی
هنر جوهر راوړه د لويۍ ستوری
هنر جوهر راوړه د لويۍ ستوری
هنرچې نه لري که مې پسر دی
هنرچې نه لري که مې پسر دی
يار د خوشال دی خوشال د يار دی
يار د خوشال دی خوشال د يار دی
يار که څه يار وي له ځوانه زړو ښه دی
يار که څه يار وي له ځوانه زړو ښه دی
باز مې د شپږو تر منځ اووم دی
باز مې د شپږو تر منځ اووم دی
يو تور بورا دی يو تور جعل دی
يو تور بورا دی يو تور جعل دی
يو لوی تر غرونو فکر راپېښ دی
يو لوی تر غرونو فکر راپېښ دی
ابله هغه دی په ورځ چې چراغ کښېږدي
ابله هغه دی په ورځ چې چراغ کښېږدي
اتش قبول کا گڼی چې قند شي
اتش قبول کا گڼی چې قند شي
احمق که هر څو دنيا دولت لري
احمق که هر څو دنيا دولت لري
اسپې اسونو وته ساتلی شي
اسپې اسونو وته ساتلی شي
اسمان چې هومره لويي رفعت لري
اسمان چې هومره لويي رفعت لري
اسمان روغ زړونه، نه دي پرېښي
اسمان روغ زړونه، نه دي پرېښي
اصيل به شرم، حيا، وفا لري
اصيل به شرم، حيا، وفا لري
اور وړانده ته په تاو مفهوم شي
اور وړانده ته په تاو مفهوم شي
اوس له دېو ښځو کله مردم زېږي
اوس له دېو ښځو کله مردم زېږي
اووه اسمانه يې ستوري
اووه اسمانه يې ستوري
اهل کېميا دی کېميا به څوک مومي
اهل کېميا دی کېميا به څوک مومي
بادشاهان ښه دي په ځوانانو زر ښندي
بادشاهان ښه دي په ځوانانو زر ښندي
بار د اوښانو په خرونو لېښ نه شي
بار د اوښانو په خرونو لېښ نه شي
باز په ديدن د تاوس وياړي
باز په ديدن د تاوس وياړي
بازونه واړه بهادران دي
بازونه واړه بهادران دي
باڼه که هرڅو د سترگو زېب لري
باڼه که هرڅو د سترگو زېب لري
بخت د مغولو پښتانه، نه پرېږدي
بخت د مغولو پښتانه، نه پرېږدي
بخت و دولت د سړي له ځانه وي
بخت و دولت د سړي له ځانه وي
بدخواه دې کوم دی چې دې په بدو وياړي
بدخواه دې کوم دی چې دې په بدو وياړي
بد مخ نا حقه په زر پساله شي
بد مخ نا حقه په زر پساله شي
بدي په لاس واخلي چې گنهگار شي
بدي په لاس واخلي چې گنهگار شي
بدي له خپلو چې اواره نه شي
بدي له خپلو چې اواره نه شي
بته تل لامبي، اوبه تل مومي
بته تل لامبي، اوبه تل مومي
بوی دې له نطفه د کبرو آز ځي
بوی دې له نطفه د کبرو آز ځي
بې غمه خوب کا چې روغ په تن وي
بې غمه خوب کا چې روغ په تن وي
بيهاڼ د اسپو کله يکسان دي
بيهاڼ د اسپو کله يکسان دي
پرېږده پرې سترگې دوږيو ووځي
پرېږده پرې سترگې دوږيو ووځي
پرې مې سلام دی جرگې چې پنډې شي
پرې مې سلام دی جرگې چې پنډې شي
پرې مې سلام دی هغه چې می خوري
پرې مې سلام دی هغه چې می خوري
پسرلی چې راشي يا پشکال شي
پسرلی چې راشي يا پشکال شي
پښتانه واړه لکه مارونه دي
پښتانه واړه لکه مارونه دي
پلار دخپل زويه په کار ډېر وياړي
پلار دخپل زويه په کار ډېر وياړي
پلار مور که هر څو نېکو فرجام وي
پلار مور که هر څو نېکو فرجام وي
پنځه دې گوتې دي که يوه نه وي
پنځه دې گوتې دي که يوه نه وي
پند د نېکخواه دی خدای دی يې ښه لري
پند د نېکخواه دی خدای دی يې ښه لري
پند دې سودمند دی که څوک يې ونغوږي
پند دې سودمند دی که څوک يې ونغوږي
پونډه په اور کې گونه گونه شي
پونډه په اور کې گونه گونه شي
په باغ په راغ کې کرل هر څه شي
په باغ په راغ کې کرل هر څه شي
Books and editions