Classical · National
Khushal Khan Khattak
خوشحال خان خټک
Poet, writer, chieftain, and warrior, and a major figure in Pashto literature and a forceful voice for Afghan unity.
Life and work
Introduction
Khushal Khan Khattak was a seventeenth-century poet, writer, tribal leader, and warrior. His life encompassed service to the Mughal court, imprisonment, resistance, and a sustained call for Pashtun unity.
In poetry and prose, Khushal wrote about love, ethics, medicine, hunting, politics, and courage. His vast literary legacy helped establish Pashto as a complete intellectual and literary language.
The most wide-ranging author in classical Pashto literature and one of the principal founders of Pashtun national thought.
Recorded works
Poems
په باغ چې گډ شي چې ترې وتونی وي
په باغ چې گډ شي چې ترې وتونی وي
په باغ کې ډېرې ونې ولاړې وي
په باغ کې ډېرې ونې ولاړې وي
په تار دغڼې ذباب بندکېږي
په تار دغڼې ذباب بندکېږي
په چا چې عدل يا ستم کېږي
په چا چې عدل يا ستم کېږي
په ځان مې لږ ډېر ځايونه مښلي دي
په ځان مې لږ ډېر ځايونه مښلي دي
پخپله پوهه که ذوفنون وي
پخپله پوهه که ذوفنون وي
په دا به پوه شي هغه چې کس وي
په دا به پوه شي هغه چې کس وي
په دا جهان کې چې غمونه دي
په دا جهان کې چې غمونه دي
په دا جهان کې چې خرابۍ دي
په دا جهان کې چې خرابۍ دي
په دا خبره هر څوک خبر دي
په دا خبره هر څوک خبر دي
په رنگ په خوی کې سره پرځی وي
په رنگ په خوی کې سره پرځی وي
په رنگ متيازې لکه اوبه دي
په رنگ متيازې لکه اوبه دي
په زړه کې څړيکه دښکاري ولاړه شي
په زړه کې څړيکه دښکاري ولاړه شي
په سپين ويښته مې په زړه سرور راشي
په سپين ويښته مې په زړه سرور راشي
د نس خوږي دارو
ښه بلکت ماين تيار کړه
په سرطان کې په مزري په وږي
په سرطان کې په مزري په وږي
په سړيتوب کې واړه يکسان دي
په سړيتوب کې واړه يکسان دي
په شپه ارام شي په ورځ هر کام شي
په شپه ارام شي په ورځ هر کام شي
په شمار مې زويه تر شپيته زيات دي
په شمار مې زويه تر شپيته زيات دي
په ښايسته و چې مبتلا وي
په ښايسته و چې مبتلا وي
په عاشقانو څو څو خبرې شي
په عاشقانو څو څو خبرې شي
په کار دعلم عالمان موڼي
په کار دعلم عالمان موڼي
پکار هيڅ نه ده خالي مستي
پکار هيڅ نه ده خالي مستي
په کاغذو کې خوانا يې ولولي
په کاغذو کې خوانا يې ولولي
په لار چې درومم په مخ دلبر راشي
په لار چې درومم په مخ دلبر راشي
په مخ کې هر څو صاحب جمال وي
په مخ کې هر څو صاحب جمال وي
په ننگ خبر نه دي بې ننگه کلي دي
په ننگ خبر نه دي بې ننگه کلي دي
په هر چا کوټه غمونه خپل دي
په هر چا کوټه غمونه خپل دي
په هره چار چې همت بسته شي
په هره چار چې همت بسته شي
په هره ژبه سخن سنجان دي
په هره ژبه سخن سنجان دي
تا چې پيدا کړه دا اووه ستوري
تا چې پيدا کړه دا اووه ستوري
تازی چې زوړ شي په قدر خر شي
تازی چې زوړ شي په قدر خر شي
تازی چې نه نيسي کوټه چې نيسي
تازی چې نه نيسي کوټه چې نيسي
تر باز نه نور نور مرغونه کټ دي
تر باز نه نور نور مرغونه کټ دي
تر سر تر پايه چې سړی ساز وي
تر سر تر پايه چې سړی ساز وي
تل تل چې غورځي د اسعد ستوري
تل تل چې غورځي د اسعد ستوري
توانگر هغه دی چې قناعت لري
توانگر هغه دی چې قناعت لري
توبه هاله ښه ده په گناه چې لاس رسي
توبه هاله ښه ده په گناه چې لاس رسي
ته اوم سبو بې تر څرخ وتلی
ته اوم سبو بې تر څرخ وتلی
ټټو به هيچرې د اس په يون نه شي
ټټو به هيچرې د اس په يون نه شي
جهان د چا دی چې څوک تورزن وي
جهان د چا دی چې څوک تورزن وي
جهان که واړه سره اوبه شي
جهان که واړه سره اوبه شي
جهان که واړه سره سور اور شي
جهان که واړه سره سور اور شي
جونه چې نه وي واده لا حوره وي
جونه چې نه وي واده لا حوره وي
چارې د دهر په هغه دستور دي
چارې د دهر په هغه دستور دي
چې اصل بدلري ځايي بد خو وي
چې اصل بدلري ځايي بد خو وي
چې بخت يې تور شي عقل يې نور شي
چې بخت يې تور شي عقل يې نور شي
چې بد اندېښ وي چې بداموز وي
چې بد اندېښ وي چې بداموز وي
Books and editions