Classical · National
Khushal Khan Khattak
خوشحال خان خټک
Poet, writer, chieftain, and warrior, and a major figure in Pashto literature and a forceful voice for Afghan unity.
Life and work
Introduction
Khushal Khan Khattak was a seventeenth-century poet, writer, tribal leader, and warrior. His life encompassed service to the Mughal court, imprisonment, resistance, and a sustained call for Pashtun unity.
In poetry and prose, Khushal wrote about love, ethics, medicine, hunting, politics, and courage. His vast literary legacy helped establish Pashto as a complete intellectual and literary language.
The most wide-ranging author in classical Pashto literature and one of the principal founders of Pashtun national thought.
Recorded works
Poems
سړی چې ولامبې په اوبو پاک شي
سړی چې ولامبې په اوبو پاک شي
سړی که زوړ وي ښه زويه ځوان لري
سړی که زوړ وي ښه زويه ځوان لري
سړی که وړونی شي اواره کړونی شي
سړی که وړونی شي اواره کړونی شي
سړی هغه دی ترس د خدای لري
سړی هغه دی ترس د خدای لري
سړی هغه دی چې نوش و نېش وي
سړی هغه دی چې نوش و نېش وي
سفله دې هيچېرې د مال څښتن نه شي
سفله دې هيچېرې د مال څښتن نه شي
سفله چې مال ټول کا دمال څښتن شي
سفله چې مال ټول کا دمال څښتن شي
سگان د بدر له نوره جنگ لري
سگان د بدر له نوره جنگ لري
سواره د عقل پر براق ښاغلي دي
سواره د عقل پر براق ښاغلي دي
سهار چې پاڅي په استغفار کښېني
سهار چې پاڅي په استغفار کښېني
سهيل چې وخېژي اوړی تمام شي
سهيل چې وخېژي اوړی تمام شي
شاهان بل اور دی چې هر څه نغري
شاهان بل اور دی چې هر څه نغري
شاهين که پر لري، سردار که زر لري
شاهين که پر لري، سردار که زر لري
شرم يې نشته څاروي خو ډار لري
شرم يې نشته څاروي خو ډار لري
شمع که هر چو سوز او گداز لري
شمع که هر چو سوز او گداز لري
شونډې دې نه دي آب حيات دي
شونډې دې نه دي آب حيات دي
شېخ يې مه گڼه چې نفس يې خوار نه وي
شېخ يې مه گڼه چې نفس يې خوار نه وي
شېکره څوړی نيسي زاڼې شنقر نيسي
شېکره څوړی نيسي زاڼې شنقر نيسي
ښځو ته ډېرې بلا تعينې دي
ښځو ته ډېرې بلا تعينې دي
پنځه چې ډکه شي که کښېني، راوړي
پنځه چې ډکه شي که کښېني، راوړي
ښځې په اصل کږې ناسمې دي
ښځې په اصل کږې ناسمې دي
ښځې د هيچا په رگ ريش نه دي
ښځې د هيچا په رگ ريش نه دي
ښځې ښه څيز دی که په مخ ښکلې وي
ښځې ښه څيز دی که په مخ ښکلې وي
ښځې طراز دي، ښځې مکارې دي
ښځې طراز دي، ښځې مکارې دي
ښځې له ځايه په عقل کمې دي
ښځې له ځايه په عقل کمې دي
ښکلې هغه ده صفت يې ښايي
ښکلې هغه ده صفت يې ښايي
ښه به ترې څه غواړې هغه چې تل بد دي
ښه به ترې څه غواړې هغه چې تل بد دي
ښه خوی بد کېږي بدخوی ښه کېږي
ښه خوی بد کېږي بدخوی ښه کېږي
ښه ښه ځوانان دي د ننگ يک دلي
ښه ښه ځوانان دي د ننگ يک دلي
ښېرې دې واړه په ما دعا لگي
ښېرې دې واړه په ما دعا لگي
ښې ښې دلبرې د دوی يارانې دي
ښې ښې دلبرې د دوی يارانې دي
صبي که هر چو مرسل نبي وي
صبي که هر چو مرسل نبي وي
طبيب چې ښه وي رنځور قضا وژني
طبيب چې ښه وي رنځور قضا وژني
چې يافت يې څومره خوښي يې هومره
چې يافت يې څومره خوښي يې هومره
نظر دانه کاچې افلاکونه
نظر دانه کاچې افلاکونه
دناسو کار له نساسو مه غواړه
دناسو کار له نساسو مه غواړه
زړونه دخلکو دخدای په لاس گټه
زړونه دخلکو دخدای په لاس گټه
نرو ښکلي واړه غټ واړه ستوري
نرو ښکلي واړه غټ واړه ستوري
بلا يې لېرې هر څه په مخ وړي
بلا يې لېرې هر څه په مخ وړي
تر مرگه پورې سره نظر لري
تر مرگه پورې سره نظر لري
کس چې خطا وکاندي عطا بويه
کس چې خطا وکاندي عطا بويه
چې دځوانۍ ساعت راياد شي
چې دځوانۍ ساعت راياد شي
سرچې دتاج دخولۍ لايق وي
سرچې دتاج دخولۍ لايق وي
چې اواره شي هاله ترې خلاص شي
چې اواره شي هاله ترې خلاص شي
کار د محنت دی دمشقت دی
کار د محنت دی دمشقت دی
بده خبره تر غشي بده ده
بده خبره تر غشي بده ده
راستي په هرڅه کې لکه سره زر ده
راستي په هرڅه کې لکه سره زر ده
يا يې علاج وکړه چې باوري شي
يا يې علاج وکړه چې باوري شي
Books and editions