Classical · National
Khushal Khan Khattak
خوشحال خان خټک
Poet, writer, chieftain, and warrior, and a major figure in Pashto literature and a forceful voice for Afghan unity.
Life and work
Introduction
Khushal Khan Khattak was a seventeenth-century poet, writer, tribal leader, and warrior. His life encompassed service to the Mughal court, imprisonment, resistance, and a sustained call for Pashtun unity.
In poetry and prose, Khushal wrote about love, ethics, medicine, hunting, politics, and courage. His vast literary legacy helped establish Pashto as a complete intellectual and literary language.
The most wide-ranging author in classical Pashto literature and one of the principal founders of Pashtun national thought.
Recorded works
Poems
ښه تېره توره په لاس کې واړ وي
ښه تېره توره په لاس کې واړ وي
هوښيار چې نه دی غليم يې مه گڼه
هوښيار چې نه دی غليم يې مه گڼه
چې دين يې نه وي که په تخت کښېني
چې دين يې نه وي که په تخت کښېني
چې يار يې څه وي هسې دې دی وي
چې يار يې څه وي هسې دې دی وي
خدای دې تازه لري د باغ گلونه
خدای دې تازه لري د باغ گلونه
لکه لټکه هسې ټکې لري
لکه لټکه هسې ټکې لري
فرزند چې بد شي، غاښ دې رنځور شي
فرزند چې بد شي، غاښ دې رنځور شي
چې شرم نه لري، خبره نه مني
چې شرم نه لري، خبره نه مني
خبر چې نه وي د خدای له حقه
خبر چې نه وي د خدای له حقه
ځکه دا هسې ډېرې فتنې لري
ځکه دا هسې ډېرې فتنې لري
چې څه پرې تېر وي، څه يې ليدلي وي
چې څه پرې تېر وي، څه يې ليدلي وي
څو دا اسمان شته په به څرخېږي
څو دا اسمان شته په به څرخېږي
ځينې سړي دي په خوی خصلت کې
ځينې سړي دي په خوی خصلت کې
باور په بخت مه کړه باور په تخت مه کړه
باور په بخت مه کړه باور په تخت مه کړه
نه يې زکات وي نه يې قربان وي
نه يې زکات وي نه يې قربان وي
طبيب په وخت د دوا په ياد شي
طبيب په وخت د دوا په ياد شي
لاس مې نيولي دي په دواړو غوږو
لاس مې نيولي دي په دواړو غوږو
که ډېر غمونه ورباندې راشي
که ډېر غمونه ورباندې راشي
فرزند هم هسې د ونې کار لري
فرزند هم هسې د ونې کار لري
فرق د هوښيار د ناپوه په دا وشو
فرق د هوښيار د ناپوه په دا وشو
فرق د سړيو تر منځ بې شماره دی
فرق د سړيو تر منځ بې شماره دی
که پرورش دی دکبلي ځله دی
که پرورش دی دکبلي ځله دی
چې ورکا خوښ شي ډېر ورکړه لږ گڼي
چې ورکا خوښ شي ډېر ورکړه لږ گڼي
چې کار د نن ورځې پرېږدي سبا ته
چې کار د نن ورځې پرېږدي سبا ته
هيڅوک د خپلو شنوبو بد نه وايي
هيڅوک د خپلو شنوبو بد نه وايي
اسمان په ډول ډول تېری کا
اسمان په ډول ډول تېری کا
يار که نور ښه دی يو خوی يې مه گوره
يار که نور ښه دی يو خوی يې مه گوره
که په زرگونو کالونو پايي
که په زرگونو کالونو پايي
چې مې نېکخواه دي زړه به مې ښه شي
چې مې نېکخواه دي زړه به مې ښه شي
جلاب
هليله کابلي مرده
که هيڅ گناه نه کا په غفلت کې اوسي
که هيڅ گناه نه کا په غفلت کې اوسي
څوک سره مينې شيرو شکر کړه
څوک سره مينې شيرو شکر کړه
هوښيار به واړه په دا پوهېږي
هوښيار به واړه په دا پوهېږي
مه يې ستاينه کړه مه يې غندنه
مه يې ستاينه کړه مه يې غندنه
نور دسړيو له کاره ووځي
نور دسړيو له کاره ووځي
قديم بې مثله دی عيب يې نشته
قديم بې مثله دی عيب يې نشته
دا ځای د حيرت دی څوک به څه دم وهي
دا ځای د حيرت دی څوک به څه دم وهي
قضا چې ورشي بلا پرې سازه شي
قضا چې ورشي بلا پرې سازه شي
که باز دې واړه هنر د ښکار لري
که باز دې واړه هنر د ښکار لري
هغه چې ولاړل له دې جهانه
هغه چې ولاړل له دې جهانه
پېرۍ تتې کړې شکر و کاږم
پېرۍ تتې کړې شکر و کاږم
خوږې خبرې دې خوږې شکرې دي
خوږې خبرې دې خوږې شکرې دي
سړۍ نه ده لکه پېرۍ ده
سړۍ نه ده لکه پېرۍ ده
خدای يې روزي کړه ښادي يې خپله ده
خدای يې روزي کړه ښادي يې خپله ده
تل خوښ له دېو ياران دوستان دي
تل خوښ له دېو ياران دوستان دي
که خورم که نه خورم دواړه بلا دي
که خورم که نه خورم دواړه بلا دي
چې ناس دې نه وي په سين کې پرېوځه
چې ناس دې نه وي په سين کې پرېوځه
گلگونې اوښکې ساړه آهونه
گلگونې اوښکې ساړه آهونه
Books and editions