Classical · National
Khushal Khan Khattak
خوشحال خان خټک
Poet, writer, chieftain, and warrior, and a major figure in Pashto literature and a forceful voice for Afghan unity.
Life and work
Introduction
Khushal Khan Khattak was a seventeenth-century poet, writer, tribal leader, and warrior. His life encompassed service to the Mughal court, imprisonment, resistance, and a sustained call for Pashtun unity.
In poetry and prose, Khushal wrote about love, ethics, medicine, hunting, politics, and courage. His vast literary legacy helped establish Pashto as a complete intellectual and literary language.
The most wide-ranging author in classical Pashto literature and one of the principal founders of Pashtun national thought.
Recorded works
Poems
چې دا يې نه وي په سر يې خاورې
چې دا يې نه وي په سر يې خاورې
چې حقاني وي مقصود هيڅ نه لري
چې حقاني وي مقصود هيڅ نه لري
د هغې مينې زوال هر گز نه وي
د هغې مينې زوال هر گز نه وي
په زړه مې واړه لکه ملهم لگي
په زړه مې واړه لکه ملهم لگي
لال وگوهر پرېږدي له خپله لاسه
لال وگوهر پرېږدي له خپله لاسه
د حقدارانو د حق پروا نه کا
د حقدارانو د حق پروا نه کا
په وخت د پينې لستوڼي ډېر غړي
په وخت د پينې لستوڼي ډېر غړي
اسرار يې هيچا موندلي نه دي
اسرار يې هيچا موندلي نه دي
دواړه مردود دي په شريعت کې
دواړه مردود دي په شريعت کې
زړونه په حکم د کردگار دي
زړونه په حکم د کردگار دي
چې ورته حکم د خپل صاحب وي
چې ورته حکم د خپل صاحب وي
يو زوی مې نشته دېرش دي که څو دي
يو زوی مې نشته دېرش دي که څو دي
خټک لا پرېږده په درست افغان کې
خټک لا پرېږده په درست افغان کې
سخ د هغو دی چې لونډان دي
سخ د هغو دی چې لونډان دي
دا دواړه توکه د دولتمنو دي
دا دواړه توکه د دولتمنو دي
که هر څو لوی شي سړی بيا خاورې دی
که هر څو لوی شي سړی بيا خاورې دی
باور چې هيچېرې په وعده مه بويه
باور چې هيچېرې په وعده مه بويه
هر چې مَين شي زما په پوهه
هر چې مَين شي زما په پوهه
زه هم پوهېږم د زلزلې ده
زه هم پوهېږم د زلزلې ده
ما به په تورو خاورو کې واچوي
ما به په تورو خاورو کې واچوي
هر څوک خپل اصل سره وصلت لري
هر څوک خپل اصل سره وصلت لري
اوبه، باد، خاورې ورلره بويه
اوبه، باد، خاورې ورلره بويه
رانجه زېب نه کا په ړندو سترگو
رانجه زېب نه کا په ړندو سترگو
پوزه نيولی ځنې تېرېږي
پوزه نيولی ځنې تېرېږي
د سپينو ږيرو بلا په دېو شه
د سپينو ږيرو بلا په دېو شه
څو څو مرگونه راباندې راغله
څو څو مرگونه راباندې راغله
پخپل خپل عقل هر څوک غره وي
پخپل خپل عقل هر څوک غره وي
په سپينه ږيره به يې منت لرم
په سپينه ږيره به يې منت لرم
سپاهيان دتمې دخپل مقصود وي
سپاهيان دتمې دخپل مقصود وي
د مړو په رنگ شه په مځکه ړنگ شه
د مړو په رنگ شه په مځکه ړنگ شه
څوک چې د دين و ايمان سامان لري
څوک چې د دين و ايمان سامان لري
چې دا يې نه وي نور څه يې مه گوره
چې دا يې نه وي نور څه يې مه گوره
کامل به هيچېرې بل رای د زړه نه کا
کامل به هيچېرې بل رای د زړه نه کا
هغه چې نه کري په وږيو گرځي
هغه چې نه کري په وږيو گرځي
څه شو که مچ په شکرو وگرځي
څه شو که مچ په شکرو وگرځي
چې دون همت وي، خسيس ، ممسک وي
چې دون همت وي، خسيس ، ممسک وي
مرغونه راشي په باغ کې کښېني
مرغونه راشي په باغ کې کښېني
يو يې وفا نشته، بل يې حيا نشته
يو يې وفا نشته، بل يې حيا نشته
يوشان مرغۍ نه شي د سړي له ځالې
يوشان مرغۍ نه شي د سړي له ځالې
ډېر به عمل لري، لږې خبرې
ډېر به عمل لري، لږې خبرې
خواږه د خرو نه دي، د آدم زاد دي
خواږه د خرو نه دي، د آدم زاد دي
په هر هر ټوکي کښېده نه کېږي
په هر هر ټوکي کښېده نه کېږي
نادان به تورو، وته هوس کا
نادان به تورو، وته هوس کا
نادان به هيچېرې د پند پروا نه کا
نادان به هيچېرې د پند پروا نه کا
نادان به هېچېرې په دا خبر نه وي
نادان به هېچېرې په دا خبر نه وي
دم غنيمت گڼه په هيڅ مغرور مه شه
دم غنيمت گڼه په هيڅ مغرور مه شه
چې عقل نه لري بد نفس، بې شرم وي
چې عقل نه لري بد نفس، بې شرم وي
چې دېرينه وي چې تجربې لري
چې دېرينه وي چې تجربې لري
Books and editions