Classical · National
Khushal Khan Khattak
خوشحال خان خټک
Poet, writer, chieftain, and warrior, and a major figure in Pashto literature and a forceful voice for Afghan unity.
Life and work
Introduction
Khushal Khan Khattak was a seventeenth-century poet, writer, tribal leader, and warrior. His life encompassed service to the Mughal court, imprisonment, resistance, and a sustained call for Pashtun unity.
In poetry and prose, Khushal wrote about love, ethics, medicine, hunting, politics, and courage. His vast literary legacy helped establish Pashto as a complete intellectual and literary language.
The most wide-ranging author in classical Pashto literature and one of the principal founders of Pashtun national thought.
Recorded works
Poems
د دين په کار کې که آراسته وي
د دين په کار کې که آراسته وي
خواږه ترخه يې واړه پکار گڼه
خواږه ترخه يې واړه پکار گڼه
ځوانان چې پند نه مني د زړو بد کا
ځوانان چې پند نه مني د زړو بد کا
د پلار په بند يې وتنه نه وي
د پلار په بند يې وتنه نه وي
حاصل د عمر خو دا دوه توکه دي
حاصل د عمر خو دا دوه توکه دي
بيا به تنها درومي د کور و خولې ته
بيا به تنها درومي د کور و خولې ته
زړه به وزگار کاله خيره فکره
زړه به وزگار کاله خيره فکره
فصل د سترگو د دارو
کور کمن فلفلين وروره!
چې دا باريکې معنې يې بياموندې
چې دا باريکې معنې يې بياموندې
چې يې زما غوندې دلبره بيامونده
چې يې زما غوندې دلبره بيامونده
که بوی يې پاتې شي په ابگينه کې
که بوی يې پاتې شي په ابگينه کې
چې کور ته درومي له گلستانه
چې کور ته درومي له گلستانه
ډېر يې په طور د شېخ صنعان کړه
ډېر يې په طور د شېخ صنعان کړه
نوميد دې نه شي د خدای له فضله
نوميد دې نه شي د خدای له فضله
د دنيا خلک اکثر گونگټ دي
د دنيا خلک اکثر گونگټ دي
سينه يې گوره څو ځايه سوې ده
سينه يې گوره څو ځايه سوې ده
هغه مزری نه دی، هغه گيدړ دی
هغه مزری نه دی، هغه گيدړ دی
چا چې نوشلی هغه يو څاڅکی
چا چې نوشلی هغه يو څاڅکی
تر درس چې ووځي علم حاصل کا
تر درس چې ووځي علم حاصل کا
خزان د ونو خوبي تاراج کا
خزان د ونو خوبي تاراج کا
له چا به څه لره ماڼه په زړه لرم
له چا به څه لره ماڼه په زړه لرم
لکه باز نه دمال هنر لري
لکه باز نه دمال هنر لري
د نورو پاڼو په شست وشوی به وي
د نورو پاڼو په شست وشوی به وي
خدايه! د هيچا محتاج يې مه کړې
خدايه! د هيچا محتاج يې مه کړې
هر څوک خپل اصل وته رجوع کا
هر څوک خپل اصل وته رجوع کا
وی يې ما څه پوښتې مگر تا نه زده
وی يې ما څه پوښتې مگر تا نه زده
قابل چې نه وي، دولت که بيامومي
قابل چې نه وي، دولت که بيامومي
که غم پرې راشي، پروا د غم نه کا
که غم پرې راشي، پروا د غم نه کا
د دين په کار کې که اراسته وي
د دين په کار کې که اراسته وي
نامرد هغه دی په حقيقت کې
نامرد هغه دی په حقيقت کې
گيدړ چې ښکار کا د شلانډو ملانډو
گيدړ چې ښکار کا د شلانډو ملانډو
سړو وهلی اژدر خوړل نه کا
سړو وهلی اژدر خوړل نه کا
گدا د خپلې جونگړې غم کا
گدا د خپلې جونگړې غم کا
نه دروغجنه نه قهرجنه وي
نه دروغجنه نه قهرجنه وي
ښه ښه ځوانان شته په پښتانه کې
ښه ښه ځوانان شته په پښتانه کې
چې نېست يې ځان کړ له عيبه خلاص شول
چې نېست يې ځان کړ له عيبه خلاص شول
ځينې مشکڼې کښي ځينې کونجکې
ځينې مشکڼې کښي ځينې کونجکې
غازي د تورې په باب نازېږي
غازي د تورې په باب نازېږي
تل چې په کور کې مېرمن نابوده وي
تل چې په کور کې مېرمن نابوده وي
چې دا يې نه وي، د ځان غليم دي
چې دا يې نه وي، د ځان غليم دي
چې مست سنډگان دې بار د چا نه وړي
چې مست سنډگان دې بار د چا نه وړي
چې ډېر دولت لري چې تمه خواست کا
چې ډېر دولت لري چې تمه خواست کا
بار د هرچا وړي خپل بار په چا نه ږدي
بار د هرچا وړي خپل بار په چا نه ږدي
مومن دې غم نه کا دگناهونو
مومن دې غم نه کا دگناهونو
څو مو قسمت وي پکې به اوسو
څو مو قسمت وي پکې به اوسو
چې بخت يې بد وي ښکار يې هم بد وي
چې بخت يې بد وي ښکار يې هم بد وي
ځينې مخ واړ وي نوغی ونه کا
ځينې مخ واړ وي نوغی ونه کا
نورې پوښتنې ور ځنې مه کړه
نورې پوښتنې ور ځنې مه کړه
Books and editions