Classical · National
Khushal Khan Khattak
خوشحال خان خټک
Poet, writer, chieftain, and warrior, and a major figure in Pashto literature and a forceful voice for Afghan unity.
Life and work
Introduction
Khushal Khan Khattak was a seventeenth-century poet, writer, tribal leader, and warrior. His life encompassed service to the Mughal court, imprisonment, resistance, and a sustained call for Pashtun unity.
In poetry and prose, Khushal wrote about love, ethics, medicine, hunting, politics, and courage. His vast literary legacy helped establish Pashto as a complete intellectual and literary language.
The most wide-ranging author in classical Pashto literature and one of the principal founders of Pashtun national thought.
Recorded works
Poems
عمر خو يو دی چې په غم درومي
عمر خو يو دی چې په غم درومي
که يار يې خاندي، دی به هم خاندي
که يار يې خاندي، دی به هم خاندي
بل نوع اعلی جلاب
راته غوږ کېږده جلاب دي
چې نه يې دا وي، نه يې هغه وي
چې نه يې دا وي، نه يې هغه وي
د چا چې نه وي دا دواړه توکه
د چا چې نه وي دا دواړه توکه
د هرې چارې اسباب پيدا کړه
د هرې چارې اسباب پيدا کړه
گل که ښه نه وي بلبل به څه کاوه
گل که ښه نه وي بلبل به څه کاوه
عيب ترشا کا په لېونتوب کې
عيب ترشا کا په لېونتوب کې
په مرگ به دواړه سره يو رنگ مري
په مرگ به دواړه سره يو رنگ مري
خبر په حال د مستانو نه دي
خبر په حال د مستانو نه دي
په دروغ کې مومنان سره زيست نه کا
په دروغ کې مومنان سره زيست نه کا
چې سره اشنا شي يا له ويرې ياله تمې
چې سره اشنا شي يا له ويرې ياله تمې
آه افسوس ارمان ارمان دی چې په مرگ به
آه افسوس ارمان ارمان دی چې په مرگ به
احمق دروښيم که احمق گورې
احمق دروښيم که احمق گورې
ادب چې نه وي په سپين په تور کې
ادب چې نه وي په سپين په تور کې
اور که بڅری وي ځنې به وېره کړې
اور که بڅری وي ځنې به وېره کړې
اوښ مې تيار دی کجاوه باندې
اوښ مې تيار دی کجاوه باندې
ای چې بې مثل په کړه او وړه يې
ای چې بې مثل په کړه او وړه يې
ای چې پري وماته ستايې
ای چې پري وماته ستايې
ای چې په رو کې گوزار ته ساز يې
ای چې په رو کې گوزار ته ساز يې
ای چې خبرې کړې خوږيې شېرينې
ای چې خبرې کړې خوږيې شېرينې
ای چې له ما نه علم مکتب غواړې
ای چې له ما نه علم مکتب غواړې
ای چې ياري کړې په څو څو غاړې
ای چې ياري کړې په څو څو غاړې
ای د چشمانو په غمزه الماسي
ای د چشمانو په غمزه الماسي
باران چې وشي په پټي باندې
باران چې وشي په پټي باندې
باغ ونې وچې لري هم تري
باغ ونې وچې لري هم تري
باور که وکړې په جز او کل کې
باور که وکړې په جز او کل کې
بدخواه دې خوار اوسه، ته ورته غټ اوسې
بدخواه دې خوار اوسه، ته ورته غټ اوسې
بزرگي په تا ښايي که ته ستار يې
بزرگي په تا ښايي که ته ستار يې
بلا بلا وايې، بلا هم ته يې
بلا بلا وايې، بلا هم ته يې
بله به نه وي په حق شناس کې
بله به نه وي په حق شناس کې
بې قدره نه دي د راز خبرې
بې قدره نه دي د راز خبرې
پاکان به درومي په پاکې لارې
پاکان به درومي په پاکې لارې
پاکي چې راشي په هغه کور کې
پاکي چې راشي په هغه کور کې
پريڼ که ښه دی په کاروبار کې
پريڼ که ښه دی په کاروبار کې
پنډ، پنډ شکرې هسې شېرينې
پنډ، پنډ شکرې هسې شېرينې
په استخفاف د پادشاه دولت بايلې
په استخفاف د پادشاه دولت بايلې
په تن سېمينه يې په رنگ رنگينه يې
په تن سېمينه يې په رنگ رنگينه يې
په تن هډونه رگ و ريشه يې
په تن هډونه رگ و ريشه يې
په جنگ کې مټ کړه تر بل دوړاندې
په جنگ کې مټ کړه تر بل دوړاندې
په چا چې نه پسندې گرانې دشوارې
په چا چې نه پسندې گرانې دشوارې
په ځان خبر شه چې چرته ځای لرې
په ځان خبر شه چې چرته ځای لرې
په څو دځان په ښېوه بيدار يې
په څو دځان په ښېوه بيدار يې
په څو وای وای لرې چې لږ بيمار شي
په څو وای وای لرې چې لږ بيمار شي
پخپل مقصود پسې په څه مجنون يې
پخپل مقصود پسې په څه مجنون يې
په دا دنيا کې ښې خوږې مينې
په دا دنيا کې ښې خوږې مينې
په درسته ورځ چې تلاتوب کړې
په درسته ورځ چې تلاتوب کړې
په دواړو زلفو کې عنبر بېزه يې
په دواړو زلفو کې عنبر بېزه يې
Books and editions