Classical · National
Khushal Khan Khattak
خوشحال خان خټک
Poet, writer, chieftain, and warrior, and a major figure in Pashto literature and a forceful voice for Afghan unity.
Life and work
Introduction
Khushal Khan Khattak was a seventeenth-century poet, writer, tribal leader, and warrior. His life encompassed service to the Mughal court, imprisonment, resistance, and a sustained call for Pashtun unity.
In poetry and prose, Khushal wrote about love, ethics, medicine, hunting, politics, and courage. His vast literary legacy helped establish Pashto as a complete intellectual and literary language.
The most wide-ranging author in classical Pashto literature and one of the principal founders of Pashtun national thought.
Recorded works
Poems
ددې زمانې زويه
ددې زمانې زويه
شيطانان لکه مچان دي
شيطانان لکه مچان دي
د مجلس ښايست په څه دی
د مجلس ښايست په څه دی
چرگ چې بانگ کا په خپل وخت
چرگ چې بانگ کا په خپل وخت
د صورت په زور قوت غرونه ماتېږي
د صورت په زور قوت غرونه ماتېږي
مېلمانه وته يا شا کړه
مېلمانه وته يا شا کړه
دويم د محرم ورځ د شنبه کال د غفج
دويم د محرم ورځ د شنبه کال د غفج
دوه پرهاره ښه دي پرې لويې دمرد و زن
دوه پرهاره ښه دي پرې لويې دمرد و زن
په جهان کېدي دوه توکه
په جهان کېدي دوه توکه
که هر څو چې مېړني وي
که هر څو چې مېړني وي
که ملحد سړی مالدار شي
که ملحد سړی مالدار شي
سړی پېری کا کل تورې نېزې شي
سړی پېری کا کل تورې نېزې شي
لکه زه وينم په سترگو
لکه زه وينم په سترگو
د زړه غلا په زړه کې غم ده
د زړه غلا په زړه کې غم ده
په خپل زړه کې سازېدی د هر چا کار
په خپل زړه کې سازېدی د هر چا کار
هر څوک هسې وايي
هر څوک هسې وايي
په جهان کې گرځېدلم
په جهان کې گرځېدلم
چې بل څراغ سړی په ساهه سره وژني
چې بل څراغ سړی په ساهه سره وژني
که کېدلی په خپل زړه د هر چا کار
که کېدلی په خپل زړه د هر چا کار
لافې د هنرکړه
لافې د هنرکړه
که شېخان که زاهدان دي
که شېخان که زاهدان دي
که په ملک چېرې پيدا شي هنرونه
که په ملک چېرې پيدا شي هنرونه
اس دوه څيزه له تا غواړي
اس دوه څيزه له تا غواړي
چې لښکر يې يگانه، نه وي په جنگ کې
چې لښکر يې يگانه، نه وي په جنگ کې
دروېشان لکه ماران دي
دروېشان لکه ماران دي
زما له غېږه ترپلي
زما له غېږه ترپلي
افرين دی په انصاف د عالمگير
افرين دی په انصاف د عالمگير
چې غمونو د يار ويستم له بوده
چې غمونو د يار ويستم له بوده
چې مې وليده په سترگو
چې مې وليده په سترگو
د عورتې په مېړه حق
د عورتې حق هم فرض دی
که ته هر څو کينه کښ يې
که ته هر څو کينه کښ يې
يا دا درې توکه زما له دله واخله
يا دا درې توکه زما له دله واخله
يوباز چې ښه الوځي
يوباز چې ښه الوځي
که بادشاه شې په تخت کښېنې
که بادشاه شې په تخت کښېنې
ښه ده دا خبره
ښه ده دا خبره
چې د غشو په جنگ راشي اکوړ خېل
چې د غشو په جنگ راشي اکوړ خېل
چې لباس کا، چې تقليد کا، چې ټيټال
چې لباس کا، چې تقليد کا، چې ټيټال
چې اصيل سړی کم ذاته ښځه کاندي
چې اصيل سړی کم ذاته ښځه کاندي
متسظهر په عفوه شوی
متسظهر په عفوه شوی
که نظر وکړم په کاڼي
که نظر وکړم په کاڼي
په جهان کې د زړغ غوره دي درې توکه
په جهان کې د زړغ غوره دي درې توکه
چې ږغ شي فلانه ومړ
چې ږغ شي فلانه ومړ
چې تانه وينم په کور کې
چې تانه وينم په کور کې
د شيطان په بند، بندي وم په ځوانۍ کې
د شيطان په بند، بندي وم په ځوانۍ کې
در به وښيم د خپل د پردي رسم
در به وښيم د خپل د پردي رسم
لکه زلفې د دلبرې پېچ در پېچ دي
لکه زلفې د دلبرې پېچ در پېچ دي
د هر چا د زړه ملهم شه
د هر چا د زړه ملهم شه
ده ښاديې دجهان دي
ده ښاديې دجهان دي
Books and editions