شعر
اعاده
Rahman Babaراځه چې يوه جوړه کړو جونګړه په ځنګل کښې
کړه راځه چې د وصال جوړه دنيا کړو په دنيا کښې
د ګل په خاموشۍاؤدبلبلو په نوا کښې
پېدا چې د خندا نور افشاني کړو په ژړا کښې
تر هغه ګورو يوبل ته چې ورک شو په يو بل کښې
نو دا به چاربېته شي ـ له دې نه څۀ نتيجه اخذ کېږي ، چې اهنګ هيڅ ټهوس
بنياد نۀ لري ـ موسيقار يا د هنر مند خوښه ده چې هغه ورله څۀ اهنګ ورکوي ـ
د موسيقۍ خوښونکو ته به دا تجربه شوې وي ،چې يؤ غزل يا سندره به يؤ سندر
غاړے په يو رنګ کښې ووائي او بل به ورله بل رنګ ورکړي ـ د قلندر مومند غزل
دے چې
تا چې زلفې راخوارې په مخ لام لام کرې
وا لېلهٰ په ما به سپينه ورځ ماښام کړې
شاه ولي د غزل په رنګ کښې ووې اؤ هارون باچا دې غزل له د سندرې رنګ ورکړو ـ
" رحمان بابا ته" د دوست محمد کامل مشهور غزل نما نظم دے ـ
اے رحمانه اے د عشق د ملک سلطانه
تۀ خراج د عقيدت واخله له ما نه
د قلنګ د اخستو وار د ملنګ دے
خان خاني ده رخصت شوې له دنيا نه
اے ملنګه تا ته ټول نن په سلام دي
اؤ خبره نۀ که څوک له عزيزخانه
خزانې د اورنګ لاړې قلندره
وې مدام به ستا د فېض چشمه روانه
کرلاڼي او سړبني درته راغونډ دي
اے طوطي د سړبن شرين بيانه
خوږ په خوږ د بنيادم لوئے نعمت دے
ما پور کړے دے انبار انبار له تا نه
دې مقام پورې د چار بېتې سر او کړه پوره کېږي ـ د چار بېتې مشهور کور دے
د چمن ورونه لرې کړه ملياره
بلبلان ورله راځي وخت د سحر دے
د جنت هوا الوځي مزېداره
په دماغو کښې مې وږم د دلبر دے
يا
لباسي راته ښکاره شولې جانانه
ستا په سر مې دي اخستي تهمتونه
په رو رو به زړګې صبر کړم له تانه
ستا ښائست را باندې وکړل فسادونه
اميد دے چې اوس به صفا شوې وي چې اهنګ چاربېتې له د نظم ،لوبې ، بګتۍ اؤ د
څۀ نور صنف نه نۀ شي بيلؤلے ـ ما مخکښې هم د خاطر د لوبې ذکر کړے دے لکه
اوس رانه هيڅ نه شي خطا ده
له هر څه هر څه وواتمه
ګرانه اشنا دا مې سزا ده
چې ستا په طمعه ګرځېدمه
هنرمندان د چار بېتې په طرز کښې وائي ـ د ملنګ جان يوه چاربېته ده چې د
لوبې په شکل کښې وائي ـ پخوا به لرې برې په چاربېته باندې وۀ ـ چالاکه
مجلسيانو څخه به چې به د چار بېتو کمے شو هغو به بدله د چاربېتې په رنګ کښې
وئيله صرف د چاربېتې جوړښت يؤ داسې خاصيت دے چې هغه چاربېتې له د نورو
اصنافو نه بيلوي ـ
د چاربېتې خاصيتونه دا دي ـ
1ـ چاربېته به سر لري ـ
2ـ د چار بېتې کړه به د څلورو مصرعو نه کمۀ نه وي ـ
3ـ د کړې په اخر کښې به سر ته په هم قافيه الفاظو راجع کېږي ـ
کړه بنده چاربېته هيڅ يو صنف سره مشابهت نه لري ـ نور ووۀ کورونه دي ـ په
ووۀ کښې دوۀ متروک دي ـ د پنځو جوړښت چې په ذهن کښې کېښودے شي نو د چاربېتې
پېژندګلو ګران کار نه دے ـ
اهنګ يو طرز دے ، ګاټ دے احساس دے چې بيا بيا چاربېته په هغه يو رنګ کښې
اورېدو سره زمونږ په ذهن کښې ناست دے ـ