Classical · National
Khushal Khan Khattak
خوشحال خان خټک
Poet, writer, chieftain, and warrior, and a major figure in Pashto literature and a forceful voice for Afghan unity.
Life and work
Introduction
Khushal Khan Khattak was a seventeenth-century poet, writer, tribal leader, and warrior. His life encompassed service to the Mughal court, imprisonment, resistance, and a sustained call for Pashtun unity.
In poetry and prose, Khushal wrote about love, ethics, medicine, hunting, politics, and courage. His vast literary legacy helped establish Pashto as a complete intellectual and literary language.
The most wide-ranging author in classical Pashto literature and one of the principal founders of Pashtun national thought.
Recorded works
Poems
که مهتري غواړې دهر چا وړونی شه
که مهتري غواړې دهر چا وړونی شه
که مې په سر شې د مينې تاجه
که مې په سر شې د مينې تاجه
که نور څه نه وی داهومره زده کړه
که نور څه نه وی داهومره زده کړه
که وي هوښيار دې وي ، نادان دې يار مه شه
که وي هوښيار دې وي ، نادان دې يار مه شه
دارو د جمله بادو خصوصاً د گېډې او د کمال اشتهاء
ښه کوچله شپاړس درمه
که هر څو ښه ده چې تېرېدونې ده
که هر څو ښه ده چې تېرېدونې ده
که هر څو لږه ده په ډېر يې ونيسه
که هر څو لږه ده په ډېر يې ونيسه
که هر څو مست يې ای دُرد اشامه
که هر څو مست يې ای دُرد اشامه
که هرڅو وکړې د دنيا عيشونه
که هرڅو وکړې د دنيا عيشونه
ما چې ميدان د دروغو وليده
ما چې ميدان د دروغو وليده
ما د دانا کړه دا وينا خوښه
ما د دانا کړه دا وينا خوښه
ما ډېر تېزلي دي بد خوی اسونه
ما ډېر تېزلي دي بد خوی اسونه
ماوې زما غوندې ميخور بل نشته
ماوې زما غوندې ميخور بل نشته
مخ د ساقي گوره څو لا بهار شته
مخ د ساقي گوره څو لا بهار شته
مردد ميدان دی، ښځه د کټ ده
مردد ميدان دی، ښځه د کټ ده
مردي دا مه وايه چې په ذکر ده
مردي دا مه وايه چې په ذکر ده
مرگ د ميدان را، په بستر مې مه وژنه
مرگ د ميدان را، په بستر مې مه وژنه
مرهم په زړه کښېږده، په پرهارونه
مرهم په زړه کښېږده، په پرهارونه
مستي د ميو مکيال مکيال ده
مستي د ميو مکيال مکيال ده
مغول بې قدره پښتون بې ننگه
مغول بې قدره پښتون بې ننگه
منصور چې مست و له هغه جامه
منصور چې مست و له هغه جامه
مهر په زړه کې زما د يار نشته
مهر په زړه کې زما د يار نشته
مهر نېکانو سره جاويد لره
مهر نېکانو سره جاويد لره
مه سطلنت غواړه، مه ډېر دولت غواړه
مه سطلنت غواړه، مه ډېر دولت غواړه
نادان پخپله پرېوځي واورته
نادان پخپله پرېوځي واورته
نادان په سر لري څېره زرينه
نادان په سر لري څېره زرينه
نامرادي به د چا تر پوره
نامرادي به د چا تر پوره
نظر مې وکړ په کتابونه
نظر مې وکړ په کتابونه
نورې به نه شي ازلي چارې
نورې به نه شي ازلي چارې
نفس په لمده وچه آرام وکا
نفس په لمده وچه آرام وکا
زلفې يې ښې وې د تبت تر مشکو
زلفې يې ښې وې د تبت تر مشکو
خوشاله بس کړه خاموشي ښه ده
خوشاله بس کړه خاموشي ښه ده
باقي به بل يو جهان پيدا شي
باقي به بل يو جهان پيدا شي
په څه شان راغلم په څه شان درومم
په څه شان راغلم په څه شان درومم
هيښ يم که مست يم، که لېونی يم
هيښ يم که مست يم، که لېونی يم
زړه هم هغه گڼه چې لکه غر شي
زړه هم هغه گڼه چې لکه غر شي
زوی يې چې لوی شي، زوال د پلار غواړي
زوی يې چې لوی شي، زوال د پلار غواړي
په باغ کې هره ونه اوبه مومي
په باغ کې هره ونه اوبه مومي
هغو بدانو لره پيدا ده
هغو بدانو لره پيدا ده
دولت د صبر د قناعت دی
دولت د صبر د قناعت دی
د راز خبره ده بيا تېره توره
د راز خبره ده بيا تېره توره
پلار د خپل رای شو، زوی د خپل رای شو
پلار د خپل رای شو، زوی د خپل رای شو
دا هم پوهېږم چې قدر نه لرې
دا هم پوهېږم چې قدر نه لرې
خيال د ننگونو، خيال د جنگونو
خيال د ننگونو، خيال د جنگونو
زويه مې ډېر دي چې نا قابل دي
زويه مې ډېر دي چې نا قابل دي
کمين چې مست شي، ځنې پناه غواړه
کمين چې مست شي، ځنې پناه غواړه
دا اوس يارۍ د وښو خونې دي
دا اوس يارۍ د وښو خونې دي
يواس بل ښځه که هر څو ښه وي
يواس بل ښځه که هر څو ښه وي
Books and editions