Classical · National
Khushal Khan Khattak
خوشحال خان خټک
Poet, writer, chieftain, and warrior, and a major figure in Pashto literature and a forceful voice for Afghan unity.
Life and work
Introduction
Khushal Khan Khattak was a seventeenth-century poet, writer, tribal leader, and warrior. His life encompassed service to the Mughal court, imprisonment, resistance, and a sustained call for Pashtun unity.
In poetry and prose, Khushal wrote about love, ethics, medicine, hunting, politics, and courage. His vast literary legacy helped establish Pashto as a complete intellectual and literary language.
The most wide-ranging author in classical Pashto literature and one of the principal founders of Pashtun national thought.
Recorded works
Poems
ډېره خوشرنگه صاحب جماله يې
ډېره خوشرنگه صاحب جماله يې
راغله په وخت دگلونو کښلې
راغله په وخت دگلونو کښلې
ربه و ماته دولت اقبال راکړې
ربه و ماته دولت اقبال راکړې
زرکې! چې هسې په قهقه خاندې
زرکې! چې هسې په قهقه خاندې
زړه چې روان شي په لارې لارې
زړه چې روان شي په لارې لارې
دا ووی رښتيا دی عاشقان نه مري
دا ووی رښتيا دی عاشقان نه مري
چې بېوفا وې حال مې دې وليد
چې بېوفا وې حال مې دې وليد
تحويل د تلې اختر يوځای راغله
تحويل د تلې اختر يوځای راغله
ښه ښه ځايونه ښه ښه لونونه
ښه ښه ځايونه ښه ښه لونونه
رضا يې نه وي و پاڅېدو ته
رضا يې نه وي و پاڅېدو ته
فرق له څاروي لري په گويايۍ کې
فرق له څاروي لري په گويايۍ کې
که بادشاهان دي که لوی خانان دي
که بادشاهان دي که لوی خانان دي
چې ومري غم نه وي غصه الم نه وي
چې ومري غم نه وي غصه الم نه وي
په هر سپي نغري په څو شکرې
په هر سپي نغري په څو شکرې
زهر دننه په اندرون کې
زهر دننه په اندرون کې
چې نه کا نه کا چې کاخوو کا
چې نه کا نه کا چې کاخوو کا
لکه دا ښکلي د پېښور دي
لکه دا ښکلي د پېښور دي
برای پرميو
دا درې څيزه ډېر مفيد دي
که د خوشال غوندې مَين په مخ شې
که د خوشال غوندې مَين په مخ شې
موسی د خضر په پيروۍ ته
موسی د خضر په پيروۍ ته
نن نغتې نه شي تشې پوښتنې
نن نغتې نه شي تشې پوښتنې
زړه تا خسړی دلوی درياب کړم
زړه تا خسړی دلوی درياب کړم
که هر څو ښکلې مخونه تل گورم
که هر څو ښکلې مخونه تل گورم
طالع که هر کله هسې مدد کا
طالع که هر کله هسې مدد کا
که زړه د يار ساتي د يار په رای درومه
که زړه د يار ساتي د يار په رای درومه
خبر که نه شوې په باقي مينه
خبر که نه شوې په باقي مينه
مينې د پاکو پاکان پيدا کا
مينې د پاکو پاکان پيدا کا
ور پسې درومم سره ښورېږم
ور پسې درومم سره ښورېږم
که يې گناه وي هسې به سوځي
که يې گناه وي هسې به سوځي
دا چارې واړه په لاس د زړه دي
دا چارې واړه په لاس د زړه دي
مومند، شينواري څه اپريدي وو
مومند، شينواري څه اپريدي وو
دا کار دې بد نه دی بلا دې دا شوه
دا کار دې بد نه دی بلا دې دا شوه
کناس که واغوندي ورېښمينې رنجې
کناس که واغوندي ورېښمينې رنجې
که بد ويونی، بد لمسوونی يې
که بد ويونی، بد لمسوونی يې
که بد يې ښه به شې په ښه خصلت کې
که بد يې ښه به شې په ښه خصلت کې
که په راستۍ د زرو تله شي
که په راستۍ د زرو تله شي
راشه په دين د قلندرانو شه
راشه په دين د قلندرانو شه
مزه به هاله د شکرو بيامومې
مزه به هاله د شکرو بيامومې
زر دې پخپله تر مس بتر کړه
زر دې پخپله تر مس بتر کړه
اول هم هيڅ وې بيا به هم هيڅ شې
اول هم هيڅ وې بيا به هم هيڅ شې
مټ په دطاعت کړه خلوت گزين اوسه
مټ په دطاعت کړه خلوت گزين اوسه
که څوک دې وښکنځي غيرت پيدا نه کړې
که څوک دې وښکنځي غيرت پيدا نه کړې
که څوک دې وليد په استکبار کې
که څوک دې وليد په استکبار کې
که خسيس خوار کړې تر تورې خاورې
که خسيس خوار کړې تر تورې خاورې
که خوله مې پټه پرېږدې هيڅ نه يې
که خوله مې پټه پرېږدې هيڅ نه يې
که د غندنې يې که د صفت يې
که د غندنې يې که د صفت يې
که د مردانو په دين آيين يې
که د مردانو په دين آيين يې
که ډېر نمونځونه روژه تل تل لرې
که ډېر نمونځونه روژه تل تل لرې
Books and editions