Classical · National
Khushal Khan Khattak
خوشحال خان خټک
Poet, writer, chieftain, and warrior, and a major figure in Pashto literature and a forceful voice for Afghan unity.
Life and work
Introduction
Khushal Khan Khattak was a seventeenth-century poet, writer, tribal leader, and warrior. His life encompassed service to the Mughal court, imprisonment, resistance, and a sustained call for Pashtun unity.
In poetry and prose, Khushal wrote about love, ethics, medicine, hunting, politics, and courage. His vast literary legacy helped establish Pashto as a complete intellectual and literary language.
The most wide-ranging author in classical Pashto literature and one of the principal founders of Pashtun national thought.
Recorded works
Poems
که ډېر والا شې په پارسايۍ کې
که ډېر والا شې په پارسايۍ کې
که ډېرهوښيار يې يا مړنی يې
که ډېرهوښيار يې يا مړنی يې
که رېگ ماهي خورې که هړه پاره خورې
که رېگ ماهي خورې که هړه پاره خورې
که زر هنره په هر ويښته لرې
که زر هنره په هر ويښته لرې
که زړه د فيل لرې، زړه د ضيغم لرې
که زړه د فيل لرې، زړه د ضيغم لرې
که زه دې ژاړم چې ته مې نه ژاړې
که زه دې ژاړم چې ته مې نه ژاړې
چې سره ټولې کړې دکلي چرگې
چې سره ټولې کړې دکلي چرگې
که لال و دُر دي دخوشال خبرې
که لال و دُر دي دخوشال خبرې
که لېونی يې مغفر شگاف يې
که لېونی يې مغفر شگاف يې
که هر څو کاندې څه کمې زياتې
که هر څو کاندې څه کمې زياتې
که ناسپاس يې، ناس يې نسناس يې
که ناسپاس يې، ناس يې نسناس يې
که يار زما يې سکه دره اشام به شيې
که يار زما يې سکه دره اشام به شيې
که يې تر سپينو تر سر وکړې لاندې
که يې تر سپينو تر سر وکړې لاندې
که بې وفا درلې ښې دي دلبرې
که بې وفا درلې ښې دي دلبرې
گران تر ايمان دی که ته يې وينې
گران تر ايمان دی که ته يې وينې
گل د گلابو شوې چې رنگ و بوی لرې
گل د گلابو شوې چې رنگ و بوی لرې
گلزار ته راغله ختې گلگونې
گلزار ته راغله ختې گلگونې
گل شوې د خوړې د بڼ پلوسې
گل شوې د خوړې د بڼ پلوسې
گل يې په شونډو په مخ يې ښکلې
گل يې په شونډو په مخ يې ښکلې
لعل له کانه په بدخشان کې
لعل له کانه په بدخشان کې
لکه په تاکې شته، نشته په چا کې
لکه په تاکې شته، نشته په چا کې
لولو دې غاښ دي ياقوت دې شونډې
لولو دې غاښ دي ياقوت دې شونډې
له خپله ياره چې بد گويي کړې
له خپله ياره چې بد گويي کړې
له تا چې وېره کا ځنې به وېره کړې
له تا چې وېره کا ځنې به وېره کړې
له دې دنيا نه به اخر سفر وکړې
له دې دنيا نه به اخر سفر وکړې
له لارې مه غړېږه خوځه په لارې
له لارې مه غړېږه خوځه په لارې
مردي دې هيڅ ده که په زړه شېر نه يې
مردي دې هيڅ ده که په زړه شېر نه يې
مررد يې که هيچېرې وېره له چانه کړې
مررد يې که هيچېرې وېره له چانه کړې
ملا هر گوره په ځان مغرور يې
ملا هر گوره په ځان مغرور يې
منت دچا مه وړه يوې تورې
منت دچا مه وړه يوې تورې
د پرميو د زحمت دارو
اطريفل کور کمن ياره
مېلمه په تاو راغی په لاس کې تيږې
مېلمه په تاو راغی په لاس کې تيږې
ناز به دې زه وړم چې زما يې
ناز به دې زه وړم چې زما يې
ناست په گلزار کې يار په کنار کې
ناست په گلزار کې يار په کنار کې
نافې دمشکو دي د دانا خبرې
نافې دمشکو دي د دانا خبرې
نامرد به گرځي د پلار په نام پسې
نامرد به گرځي د پلار په نام پسې
نومې پرې نه يښ فراق په کام کې
نومې پرې نه يښ فراق په کام کې
نه وربشينه دخپلې خونې
نه وربشينه دخپلې خونې
نېستي هستي ده که ته پوهېږي
نېستي هستي ده که ته پوهېږي
واړه فاني دي د دنيا چارې
واړه فاني دي د دنيا چارې
وايې صوفي شه صوفي دې نه شې
وايې صوفي شه صوفي دې نه شې
وخت د بهار دی خوشاله څه کړې
وخت د بهار دی خوشاله څه کړې
وږی چې نغن مومي شکر دې کاندې
وږی چې نغن مومي شکر دې کاندې
وفا به هيچېرې له کمذاته نه مومې
وفا به هيچېرې له کمذاته نه مومې
هسې بل هم گڼه لکه چې ته يې
هسې بل هم گڼه لکه چې ته يې
هغه مفلس يې که څه غنا لرې
هغه مفلس يې که څه غنا لرې
هوا هوس کړې قهقه خاندې
هوا هوس کړې قهقه خاندې
هوښيار ته گول شه که ډېر پوهېږې
هوښيار ته گول شه که ډېر پوهېږې
Books and editions