Classical · National
Khushal Khan Khattak
خوشحال خان خټک
Poet, writer, chieftain, and warrior, and a major figure in Pashto literature and a forceful voice for Afghan unity.
Life and work
Introduction
Khushal Khan Khattak was a seventeenth-century poet, writer, tribal leader, and warrior. His life encompassed service to the Mughal court, imprisonment, resistance, and a sustained call for Pashtun unity.
In poetry and prose, Khushal wrote about love, ethics, medicine, hunting, politics, and courage. His vast literary legacy helped establish Pashto as a complete intellectual and literary language.
The most wide-ranging author in classical Pashto literature and one of the principal founders of Pashtun national thought.
Recorded works
Poems
چې اوبه لري روانې
چې اوبه لري روانې
ای چې د سرو بخملو په نياليو پروت يې
ای چې د سرو بخملو په نياليو پروت يې
که ته په گور د مهرويو راشې
که ته په گور د مهرويو راشې
شريعت د ونې بېخ دی
شريعت د ونې بېخ دی
که تورې که توبري دي
که تورې که توبري دي
يو چې ډېر خوري سوگندونه
يو چې ډېر خوري سوگندونه
پنجشنبه مې وار پرې ساز شه
پنجشنبه مې وار پرې ساز شه
اصيل توب په نور څه نه دی
اصيل توب په نور څه نه دی
په هره چار کې عقل قاضي کړه
په هره چار کې عقل قاضي کړه
چې مړه دي په وفا کې
چې مړه دي په وفا کې
په څو ډېر شوې د دنيا پرېشانه غمه
په څو ډېر شوې د دنيا پرېشانه غمه
د بادشاه د ژمي شپه وه په سمور کې
د بادشاه د ژمي شپه وه په سمور کې
څو مې دوه اويا مذهب وته شا نه کړه
څو مې دوه اويا مذهب وته شا نه کړه
چې په هو په نه، پوهېږي
چې په هو په نه، پوهېږي
اور دی سره سکروټه
اور دی سره سکروټه
چې کښل کا سپينه توره
چې کښل کا سپينه توره
ښځه چې زړه شوه
ښځه چې زړه شوه
که په مال د مال دار زړه نه دی تړلی
که په مال د مال دار زړه نه دی تړلی
هم دا ژبه ده چې غم ده
هم دا ژبه ده چې غم ده
خبردار شه په ابدالو
خبردار شه په ابدالو
وخت د اورنگ شاه دی
وخت د اورنگ شاه دی
د خوشال ديوان دوکان د جوهري دی
د خوشال ديوان دوکان د جوهري دی
هيڅ باور پرې نشته
هيڅ باور پرې نشته
که شېخان که عالمان دي
که شېخان که عالمان دي
هغه يار چې بې وفا وي رنگ يې ورک شه
هغه يار چې بې وفا وي رنگ يې ورک شه
چې سبا سبا اوبه ځښي دانارو
چې سبا سبا اوبه ځښي دانارو
چېزر لرې په کور کې
چېزر لرې په کور کې
خوسا جوټه مردار هډونه
خوسا جوټه مردار هډونه
د سړي چې قضا نه وي
د سړي چې قضا نه وي
خپل شاگرد وته طبيب دا نصيحت کړ
خپل شاگرد وته طبيب دا نصيحت کړ
مخزن د دروېزه د ميانور شېخي پيري
مخزن د دروېزه د ميانور شېخي پيري
و هغه وته په قهره نصيحت کړه
و هغه وته په قهره نصيحت کړه
ځوانه ښځه لکه باد د نوبهار ده
ځوانه ښځه لکه باد د نوبهار ده
په هرچا دسپينې ږيرې حرمت ډېر دی
په هرچا دسپينې ږيرې حرمت ډېر دی
دا باران چې نن سره سره جارېږي
دا باران چې نن سره سره جارېږي
حلاوت دی د جهان په ښو سړيو
حلاوت دی د جهان په ښو سړيو
خدای دې سترگې د بدخواه سړي ړندې کا
خدای دې سترگې د بدخواه سړي ړندې کا
چې په کور کې دې گومان دمار لړم وي
چې په کور کې دې گومان دمار لړم وي
څه خوشرنگ زېبا گلونه
څه خوشرنگ زېبا گلونه
نن چې په جهان باندې لاس ستادی
نن چې په جهان باندې لاس ستادی
په ورېځې مې کار نشته
په ورېځې مې کار نشته
هسې خوی مه کړه خوشاله
هسې خوی مه کړه خوشاله
خدای کم ذات سړی دعلم څښتن مه کړه
خدای کم ذات سړی دعلم څښتن مه کړه
عاقلان چې د دنيا خصلت وويني
عاقلان چې د دنيا خصلت وويني
که کل واړه جهان په لاسو راوړې
که کل واړه جهان په لاسو راوړې
يو ښه مخ بل ښه آواز دی
يو ښه مخ بل ښه آواز دی
که هندو د مسلمان سره رفيق شي
که هندو د مسلمان سره رفيق شي
پلار هر گز په بد د زويو راضي نه وي
پلار هر گز په بد د زويو راضي نه وي
Books and editions