نظم
د ډيلي د ښار مختصر تاريخ او بيان
خوشحال خان خټکد ډيلي د شهر ښه شان او شوکت و
لور په لور يې ښکلی ښکلی عمارت و
ښايسته يې بازارونه وو د ښار
مهيايې په بازار کې هر نعمت و
د شا نهر فوارې دي په هر کور کې
دبازار به يې څه کم بېگه وسعت و
په ډيلي باندې گواهي دجنتت وله
که راغلی په دنيا چېرې جنت و
دبادشاه د خاص وعام په څه تعريف کړم
و خوابگاه وته يې عقل په حيرت و
چې به جوړ د شاه جهان بادشاه دربار شو
په دربار کې به يې دوه اويا ملت و
که هوايې د عراق د خراسان وای
د جنت به د ډيلي سره غيرت و
دا زينت چې شاه جهان و ډيلي ور کړ
بل بادشاه کله ورکړی دا زينت و
د ډيلي بنا دچا په لاس ده شوې
په نوبت نوبت دچا پرې سلطنت و
همگي به نوم په نوم درته بيان کړم
چې د هر يوه څه خوی څه حاصيت و
د ډيلي بنا اول وکړه څو هاڼو
پرې د دېو تېر سوکاله سلطنت و
د اسلام بادشاه اول معزالدين و
چې يو کال يې په ډيلي کې اقامت و
چې ډيلي يې رانيوه له پټواريه
په دا کار کې يې ډېر کړی مشقت و
چې يې سر د پټورا پرېکړ له تنه
شپږ سو دوولس کاله کم سن د هجرت و
بيا له پسه قطب الدين دده مريی و
چې پرېښی يې په هند په نيابت و
بيا له پسه شمس الدين دده پالک و
چې په خلکو يې اواز دعدالت و
بيا له پسه فېروز شاه دشمس الدين و
چې په هند کې بې نظير په سخاوت و
بيا له پسه رضي لور د شمس الدين و
چې راضي ځنې سپا اورعيت و
بيا له پسه معزالدين د شمس الدين و
چې مشهور په عدالت په عبادت و
بيا سلطان علاوالدين کيقباد و
چې ورڅخه هم صورت او هم سيرت و
بيا سلطان جلال الدين
په سرير کښېناست
بيا لمسی د فېروز شاه علاوالدين و
چې په خلق او په کرم دده شهرت و
بيا له پسه قيب الدين د علايي و
چې همېش يې مخ په عيش او په عشرت و
بيا له پسه تغلق شاه چې امرا و
پرورش يې د غلجيو په دولت و
بيا سلطان محمد شاه د تغلق شاه و
چې دده په عصر خلک فراغت و
بيا له پسه فېروزشاه چې دده تره و
چې په هند دده دچارې خاتمت و
بيا سلطان محمد شاه د فېروز شاه و
چې د پلار په زندگۍ يې سلطنت و
بيا له پسه ابابکر په تخت کښېناست
چې دی هم دفېروزشاه له ذريت و
بيا له پسه سکندرشاه د محمد شاه و
چې په تخت يې يوه نيمه مياشت مهلت و
بيا يې ورور ناصر الدين په سرير کښېناست
چې په ده دښو ځوانانو ډېر قيمت و
بيا له پسه چې تيمور په هند راکښېووت
خضر خان ته يې ورکړی حکومت و
بيا سلطان مبارک شاه دخضر خان و
چې ښکاره يې له جبينه سيادت و
بيا سلطان محمد شاه دده وراره و
چې پښتون دده په عهد په عزت و
بيا سلطان علاوالدين و دده زويه
چې اکثر يې د نساء سره صحبت و
بيا بهلول لودين بادشاه شو د ډيلي
چې په تخت يې نهه ويشت کاله سکونت و
بيا له پسه د ډيلي بادشاه بابر شو
چې يې کارد پښتانه په برکت شو
بيا له پسه د بابر زوی همايون و
چې بې حده يې لښکر ډېر يې دولت و
بيا له پسه شاه عالم دحسن سور و
چې همايون دده له لاسه هزيمت و
بيا له پسه اسلام شاه دشاه عالم و
چې له پلاره نه هم زيات دده جرات و
بيا له پسه عادل شاه دده تربور و
چې پښتون دده په دور فضيحت و
بيا له پسه دهمايون زويه اکبر شو
چې وهر لوري ته مل دده نصرت و
بيا له پسه جهانگير د اکبر زويه
چې دده په دور هند لکه جنت و
اوس بادشاه شاه جهان د جهانگير دی
چې په بلخ په بدخشان دده نوبت و
زه خوشال چې دا شمار کړم شاعر نه يم
په داکار مې ازمېيلی طبيعت و
که مې شعر شاعري څرگندولی
ما به ډېر کړی د خپل بادشاه صفت و
چې د هند سير مې وکړ اوس مې ووې
گڼه دا تاريخ لارغه زما په نيت و
که ددې ويلو کال غواړې له مانه
په حساب کې واوره کال د قرشت (١٠٠٠) و
ابتدا ددې بيان په نماز پښين و
د ماښام په وخت يې شوی نهايت و