دوه ويشتم فصل - په بيان د څورب کولو د ډنگر باز کې

که ته غواړې چې دې څورب باز ډنگر شي

په دا شان به زر تازه څورب بهتر شي

که گومان دې پرې دخلط د خيرن وي

خلط يې لرې په مسهل کړه مبرهن وي

که دې باز نشته طاقت په خلط ذليل دی

د پيورې غوا شوده عجب سبيل دی

يا بوره يا مالگه دوه حبه ميده کړه

دوه مثقاله د غوا پۍ هم ورسره کړه

په نچه يې چې د باز تر حلق فروکړې

دخلط ولې به په تهه کې په وېستو کړې

چې يې خلط له ځان ووځي بر طرف شي

په ښو ښو طعمو به بيا د ښکار د صف شي

مسهل ځکه و روغ باز ته ورکول شي

چې له خلطه سلامت شي په نيول شي

د مسهل په خوراک باز وي بې علته

چې مسهل نه خوري پرې ور شي ډېر زحمته

د چمجي په سبب هم مرغ ډنگرېږي

د مرغه خوراک غذا د چمجي کېږي

يا و باز وته څه ضرب وي رسېدلی

په هغه سبب ډنگر وي ځپېدلی

يا يې ډېر وي په گرمۍ کې پرې ښکار کړی

يا بازدار په پړ کېدل کې وي خوار کړی

که ازار يې وي دخلط حرص يې ومري

خور در هم پيخال به کا طعمه به نه وري

چې پيخال سره چمجي په مځکه پرېوځي

د چمجي زحمت په دا په نظر کښېوځي

که آزار يې له گرميې وي موندلی

هم اوبه څښي هم وي رنگ د باز وهلی

که آزار لري د ضرب ملول دلگير وي

که طعمه خوري هم دځان په کاهش خير وي

که په ډېرو پړکېدلو وي شلېدلی

که يې گورې تل ملال اوسي ځپلی

په هر رنځ چې باز ډنگر شي دا خو بويه

دده ځای دننه کونج دی لکه سويه

چې په ډېرې ورځې باز شي ډنگر پاتې

له شکاره يې موقوف کړه ورځې زياتې

د مږه زړه دې غوا د پيو سره تل خوري

پاڼې پاڼې يې کړه زړه چې باز يې ښه خوري

کله کله په مسکه غوړه طعمه کړه

چې يې خورينه ښه فايده لري دا زده که

کله کوچ نبات گډ دواړه برابر کړه

په مقدار د يوه جوز و باز ته ورکړه

کله يو بادام ماغزه ورکړه دورې

چې وته يې تازه غوښې سره ورې

د بټېرې تازه غوښې هم زېبا وي

دمږ کوري غوښې ښې سودمنې لا وي

که د سويې غوښې غوړې په غوړي خوري

يا چڼچڼې ماموله ترړي مرړي خوري

چې يې غوښې د بسمل په دم لمديږي

تجربه ده ډنگر باز په دا څربېږي

ډنگر باز چې وږی پاتې شي ډنگريږي

بويه دا چې په وخت وخت دې دی مړېږي