نظم
اووه ويشتم فصل - په بيان د دستکشی د چرغ کې
خوشحال خان خټکدستکشي د چرغ شاهين سره نژدې ده
د بارۍ دستکشي هم په دا پسې ده
لکه چرغ چې دستکشي غواړي له تانه
لگړ هم په هسې شان واروه له مانه
لگړ هم د چرغ په اصل کې يو ذات دی
مساوات لري له چرغه له کجات دی
دمير ښکار په دستکشۍ کې کار ښکاره شي
هر مرغه په دستکشۍ کې آواره شي
چرغ شاهين دې مير ښکار نه پرېږدي له لاسه
ورځې شپې دې يو دم نه کېږدي له لاسه
چې يې هر فعل معلوم شي ښه ښکاري شي
بيا مختار وي چې مرغه يې انباري شي
د شاهين په باب هر څومبالغه ده
څو يې ډېره دستکشي شي هومره ښه ده
ذم غوزه بغل سينه دواړه ورنونه
د شاهين مږه لکۍ دنبال پرونه
دستکشي د سيه چشمو په دا شان ده
دستکشي د کلال چشمو تردا ميان ده
نوی باز لکه دده فعل خصلت وي
دستکشي دې يې په اصل په فطرت وي
ځنې دوه دوه نيم پهره پهره غواړي
د هغه چې سر په پرونو کې ډېر نغاړي
ځنې غواړي پهره درسته شپه تمامه
درسته ورځ يې هم په لاس لره تر شامه
که هر څو په ښکار کې ساز وي بې هراسه
ترې هراس کړه څو موړ نه شي څلوېښت لاسه
نوی باز چې درته وکا څلوېښت ښکاره
بيا هاله باندې باور وکړه ای ياره
يوه ورځ دې نوی باز و ښکار ته وړ شي
بله ورځ دې د بلبلو کار پرې کړ شي
چې دچرگ په آواز راشي څو ږغ آروي
هغه باز که څوک پرې ښکار کاندي د ښکار وي
نوی باز دې و اوبو وته پرېښ شي
تل دې ده ته ډک تغار د اوبو کېښ شي
د اوبو په چشمه ساز وي د باز جاله
په اوبو دباز ژوندون دی ما لاله
همېشه دې اوبه څښي هم دې تغسيل کا
په دا کار به ځان تندرست فعل جميل کا
دم غوزه لره يې مه وړه لاسونه
هم يې تل لره دڅانگ د لکۍ پرونه
چې شهپر لکۍ د باز سره يو ځای وي
په تيره ناستی عادت کاخوشنمای وي
دواړه پښې دې پرېشانه خطا نه وي
په بهله باندې دې جوړ ناستی دده وي
په سينه باندې يې مه وهه لاسونه
لويولو ته يې مه پرېږده نوکونه
هر بازدار چې باز خيرن کا د سزا دی
چې هر پر يې درته برېښي هنر دا دی
نوی باز چې طعمه وخوري آرام ورکا
بيا هاله دې دستکشۍ باندې هنر کا
باز چې ښه په ښکار کې ساز شي باوري شي
بيا هاله دې دده کمه دستکشي شي
دا هاله که باز خوشخو وي ښه پرانتی
د بد خوی په دستکشۍ دې وسي نښتی
په چکس يې کښېنوه تغار د وړاندې
چې آرام که فراغت که غسل کاندې
نوی باز که يوه ورځ کښېني دننه
بل له خلقو نور خوبي لاړه له ده نه
هغه ځای يې کښېنوه چې عالم گوري
نور په لاس اخستی بويه چې وښوري
په ساړه کې باز ساته په گرم ځای کې
په گرمۍ کې يې ساته په سرد نمای کې
دستکشي د باښې هم لکه د باز ده
د شيکرې، بېسرې لا زياته جواز ده
چې بازدار سړی د باز دستکشي کاندي
وروستو نه عالم دې ځي د باز دوړاندې
که د باز د وروستو تېر څوک په های هوی شي
چې په ترس پړکېدل کاندي نو بد خوی شي