شعر

د چاربېتې کور

رحمان بابا

د چار بېتې کور

نن نه تقريباً دېرش کاله مخکښې زمونږ د کلي په حجره کښې به ښه ګرم مجلس

کېده په هغه کښې به ګاونډيانو کلو ځلمو هم شرکت کؤو د مجلس شروعات به

پدې ډول کېده ،اول به هر مجلسي دوه درې ټپې کولې بيا به چار بېته شوه چار

بېتې پسې به غزل بيا قصه قېصې پسې به نيمکۍ يا لوبه دوئيم دور به چې شروع

کېده ټيې پسې به چار بېته پدې دور کښې به مجلېسانو خامخا يو بل سره انګته

اچوله يو چاربېته ويونکي به چې د خپلې چاربېتې سر اوؤئيلوبل به د خپلې

چار بېتې کړه ورسره شريکه کړه دغسې دريم او څلورم خو سر به د يوې چار

بېتې چلېده کله کله به پکښې د هغه چاربېتې سر هم وئيلے شو چې په مجلس کښې

به روانه نۀ وه پدې چار بېتو کښې دا خصوصيات پکار دي قسم يو يعني د

مثنوي کور چاربېتې د مثنوي چار بېتې د سر لاندې مربع چاربېتې د مربع چار

بېتې د سر لاندې وغېره وغېره خو د وېنا له پاره د بحر هم ضرورت دے ځکه

چې د اهنګ دارومدار په بحر دے دغه د يو سر لاندې چې څومره چار بېتې وئيلے

کېدے شوې مجلېسيانو به دې ته ددغه چاربېتو کور وې خو زه دې ته کورکې

وائيم زما کور ارت بيرت دے زما په کور کښې د لنډ بحر درميانه بحر او

طويل بحر هر ه چار بېته ځائېږي زۀ د موسيقار کار ولې په خپل سر واخلم

او ما څخه جواز هم موجود دے لکه غزل که د هغه د لنډبحر دے درميانه يا

طويل دے خو غزل دے دغه شان د نظم د مثنوي ، مربع ، مخمس ، مسدس وغېره

جوړښت د نظم د قسم تتعين کوي د بحر په قسم يا کور کښې ئې هيڅ کردار نشته

اوس د چار بېتې تقسيم داسې کېدې شي هغه چار بېتې چې د هغو د کور جوړښت يو

شان شو د يوکور چاربېتې شوې که دا جوړښت د مثنوي په شان وو د مثنوي کور

چار بېتې شوې که د مربعې په شان وو مربع شوې وغېره وغېره تر اوسه پورې

چې د چاربېتې د تقسيم کار په صحيح خطوطو باندې نه دے شوے د هغې وجه هم

دغه وه چې

مقديمينو د کور په ځائې اول کورکې ته رسائي کړې ده څوک ئې پنځلس څوک ئې

پنځويشت او څوک دوه پنځوسو پورې نشان دهي کوي زما په ذهن کښې د چار بېتې

د کور تصور د يو خاندان په شان دے او د خاندان د افرادو په ځان کښې څۀ نه

څۀ رشته خامخا وي ددوي ناک نقشه هم تقريباََ يو شان وي ،کړه وړه هم د

کومو چار بېتو جوړښت يو شان له وي هغه د يو کور چاربېتې دي څنګه د

چاربېتې اقسام د عنوان لاندې ذکر وشو چې د چا ربېتې اته اقسام دي د چار

بېتې اته کوره دي کور لږه عوامي ژبه ده څۀ بل شے نۀ دے