کلاسیک · تصوف
رحمان بابا
Rahman Baba
د پښتو ژبې ستر صوفي شاعر؛ کلام یې د مینې، تواضع او انساني یووالي په ساده ژبه بیانوي.
ژوند او اثر
پېژندنه
عبدالرحمن مومند، چې په رحمان بابا مشهور دی، د اوولسمې پېړۍ صوفي شاعر و. هغه د پېښور شاوخوا ژوند وکړ او د دربار له ستاینې او سیاسي قدرت څخه لرې پاتې شو.
د رحمان بابا دیوان د پښتو د تر ټولو ډېر لوستل کېدونکو اثارو له ډلې دی. د ده غزل د عرفان ژور فکر په داسې روانه ژبه وایي چې د عامو خلکو په حافظه کې هم ژوندی پاتې شوی دی.
د پښتو صوفي غزل تر ټولو محبوب غږ؛ د ده دیوان له اتلسمې پېړۍ راهیسې په ګڼو خطي نسخو کې خپور شوی.
ثبت شوي اثار
شعرونه
کر د ګلو کړه چې سیمه دې ګلزار شي
اغزي مه کره په پښو کې به دې خار شي
زه داهسې دیوانه او مجنون چا کړم
له رواجه له رسومه بیرون چا کړم
سر زما سامان زما
ځار شه تر جانان زما، سر زما سامان زما
هیڅ ثابته نه کړه چا د دې دنیا وفا
واړه مینې کاندي بېهوده په دا دنیا
ګوره هسې کردګار دی رب زما
چې صاحب د کل اختیار دی رب زما
عالمان دي روښنایي د دې دنیا
عالمان دي د تمام جهان پېشوا
زه د یار په درد او غم کې غرقاب خوښ یم
په دا درد کې بې طاقت او بې تاب خوښ یم
گوره هسې کردگار دی رب زما
گوره هسې کردگار دی رب زما
که صورت د محمد نه وی پيدا
که صورت د محمد نه وی پيدا
صاحبان چې د ارشاد دي مقتدا
صاحبان چې د ارشاد دي مقتدا
بادشاهي لري هر يو غلام د ستا
بادشاهي لري هر يو غلام د ستا
هر چې وويني په سترگو روی د ستا
هر چې وويني په سترگو روی د ستا
خوی که په دا شان وي دل آزار ستا
خوی که په دا شان وي دل آزار ستا
چې دوې ښځې وي د چا
چې دوې ښځې وي د چا
که خپل زړه غواړې له چا
که خپل زړه غواړې له چا
په ښادۍ ښاد شوی نه يم د هېچا
په ښادۍ ښاد شوی نه يم د هېچا
چې له تا سره په سر کاندي سودا
چې له تا سره په سر کاندي سودا
د رحمان و زېړي رنگ وته نظر کړه
د رحمان و زېړي رنگ وته نظر کړه
ته چې ماته وايې چې په څه کوې ژړا
ته چې ماته وايې چې په څه کوې ژړا
راشه مه کوه له چا سره جفا
راشه مه کوه له چا سره جفا
هېڅ ثابته نه کړه چا ددې دنيا وفا
هېڅ ثابته نه کړه چا ددې دنيا وفا
دا دنيا ده بې وفا
دا دنيا ده بې وفا
هسې نه چې زما يار واړه جفا کا
هسې نه چې زما يار واړه جفا کا
چې په سترگو کې يې خار وي څه به خوب کا
چې په سترگو کې يې خار وي څه به خوب کا
هغه ژوي چې مېن وي څه به خوب کا
هغه ژوي چې مېن وي څه به خوب کا
چې اميد په عمارت ددې دنيا کا
چې اميد په عمارت ددې دنيا کا
هغه ژوي چې بې خدايه محبت کا
هغه ژوي چې بې خدايه محبت کا
هر گفتار هره وينا چې څوک عبث کا
هر گفتار هره وينا چې څوک عبث کا
د بې دردو همدمي به دې بې درد کا
د بې دردو همدمي به دې بې درد کا
که په گنج د شاهۍ فخر شهريار کا
که په گنج د شاهۍ فخر شهريار کا
چې اميد په عمارت ددې جهان کا
چې اميد په عمارت ددې جهان کا
دلربا که د خپل حسن مخ عيان کا
دلربا که د خپل حسن مخ عيان کا
زما اوښکې چې دا هسې شست و شو کا
زما اوښکې چې دا هسې شست و شو کا
ورځ چې بده شي عاقل او دانا څه کا
ورځ چې بده شي عاقل او دانا څه کا
څو يو ځله يې تاراج په جفا نه کا
څو يو ځله يې تاراج په جفا نه کا
عاشقان دناصحانو وينا نه کا
عاشقان دناصحانو وينا نه کا
که سړی د خپلې پوهې تقصير نه کا
که سړی د خپلې پوهې تقصير نه کا
زړه مې بې له خپل نگاره آرام نه کا
زړه مې بې له خپل نگاره آرام نه کا
هر چې ستا کوڅه ماوی کا
هر چې ستا کوڅه ماوی کا
تر حد تېره شوه په يار پسې ژړا زما
تر حد تېره شوه په يار پسې ژړا زما
چې هر چا ليدلی نه وي يار زما
چې هر چا ليدلی نه وي يار زما
سل ځله که وخوري ناصحان ځيگر زما
سل ځله که وخوري ناصحان ځيگر زما
درست جهان که واړه ما رحمان لره دلبر شي
درست جهان که واړه ما رحمان لره دلبر شي
سر زما سامان زما
سر زما سامان زما
ستا په څېر نه دي خوبان ليدلي ما
ستا په څېر نه دي خوبان ليدلي ما
چې واده يې کا په ډول او په سُرنا
چې واده يې کا په ډول او په سُرنا
چې يې نقش په زړه خيال شي د اشنا
چې يې نقش په زړه خيال شي د اشنا
که نماښام تر ستوني ښکته کړې حلوا
که نماښام تر ستوني ښکته کړې حلوا
کتابونه او نسخې