Classical · National
Khushal Khan Khattak
خوشحال خان خټک
Poet, writer, chieftain, and warrior, and a major figure in Pashto literature and a forceful voice for Afghan unity.
Life and work
Introduction
Khushal Khan Khattak was a seventeenth-century poet, writer, tribal leader, and warrior. His life encompassed service to the Mughal court, imprisonment, resistance, and a sustained call for Pashtun unity.
In poetry and prose, Khushal wrote about love, ethics, medicine, hunting, politics, and courage. His vast literary legacy helped establish Pashto as a complete intellectual and literary language.
The most wide-ranging author in classical Pashto literature and one of the principal founders of Pashtun national thought.
Recorded works
Poems
ښځه که هر څو په مخ زېبا ده
ښځه که هر څو په مخ زېبا ده
ښکار د ټوپک نشته، نه ښکار د باز شته
ښکار د ټوپک نشته، نه ښکار د باز شته
ښکلي ځوانان دي که ښکلي جونه
ښکلي ځوانان دي که ښکلي جونه
صبر د زړه راوړ، راستي دا دواړه
صبر د زړه راوړ، راستي دا دواړه
صحت چې نه وي له ښه احباب سره
صحت چې نه وي له ښه احباب سره
صوفي دا هومره له مانه زده کړه
صوفي دا هومره له مانه زده کړه
طالع که ډک لرم له هره عيبه
طالع که ډک لرم له هره عيبه
تباخ چې ووځي تر يوه څو لاسه
تباخ چې ووځي تر يوه څو لاسه
عاشق وېزار دی له موره پلاره
عاشق وېزار دی له موره پلاره
عثمان دې وواژه خوني اسمانه
عثمان دې وواژه خوني اسمانه
عجب سودا ده د کابين غوټه
عجب سودا ده د کابين غوټه
عشق دځوانۍ د ښکلې توره
عشق دځوانۍ د ښکلې توره
عطا دخدای ده دايو څو څيزه
عطا دخدای ده دايو څو څيزه
غرق په نعمت کې يم تر سر تر پايه
غرق په نعمت کې يم تر سر تر پايه
غريب يم بولم د غربت بدله
غريب يم بولم د غربت بدله
غضب ملوک لره دروغ ملا لره
غضب ملوک لره دروغ ملا لره
غليم مې زر دي په دا دوه رنگه
غليم مې زر دي په دا دوه رنگه
غم وغليم ته، له دله دوره کړه
غم وغليم ته، له دله دوره کړه
فرزند چې ووځي د پلار له رايه
فرزند چې ووځي د پلار له رايه
فرښته که کښېني چېرې له دېوه
فرښته که کښېني چېرې له دېوه
پولادي توره وي که لويه تبه
پولادي توره وي که لويه تبه
قاضي مجنون يم عمر دې ډېر شه
قاضي مجنون يم عمر دې ډېر شه
قدر د گل و مُل مستانو زده
قدر د گل و مُل مستانو زده
قرآن چې لوست شي په هغه خونه
قرآن چې لوست شي په هغه خونه
کار چې خپه شي په افکارونه
کار چې خپه شي په افکارونه
کار د بېچون او د بېچگون گوره
کار د بېچون او د بېچگون گوره
کامل چې وگورې و کاينات ته
کامل چې وگورې و کاينات ته
کله د خاصو نصيحتونه
کله د خاصو نصيحتونه
که بادشاهي ده که وزيري ده
که بادشاهي ده که وزيري ده
دارو د قبض وصفايي اشتها د کمي
د جمياو تېل پيداکړه
که باوري شي د ښکار بازونه
که باوري شي د ښکار بازونه
که پند زما منې نمک حرام مه شه
که پند زما منې نمک حرام مه شه
که پند مې نغوږې مه کړه دوه توکه
که پند مې نغوږې مه کړه دوه توکه
که تازي ژبه هر گوره ښه ده
که تازي ژبه هر گوره ښه ده
که تل به پايې غم د جهان خوره
که تل به پايې غم د جهان خوره
که ته آدم يې، کار د آدم کړه
که ته آدم يې، کار د آدم کړه
که ته بادشاه يې د تخت د پاسه
که ته بادشاه يې د تخت د پاسه
که ته خبر شي له دې رموزه
که ته خبر شي له دې رموزه
که ته رنځور يې طبيب طلب کړه
که ته رنځور يې طبيب طلب کړه
که ته لويي غواړي زما پسره
که ته لويي غواړي زما پسره
که ته وفا غواړې له ما نه جانه
که ته وفا غواړې له ما نه جانه
که جود په ما وکړې بهتر دی تا لره
که جود په ما وکړې بهتر دی تا لره
که چاته وکړې د زړه خبره
که چاته وکړې د زړه خبره
که چار د عقل لرې بسياره
که چار د عقل لرې بسياره
که چېرې ووينې عيب له ياره
که چېرې ووينې عيب له ياره
که خبردار يې بې شکره نان مه خوره
که خبردار يې بې شکره نان مه خوره
که خپل خدای پېژنې راته ووايه
که خپل خدای پېژنې راته ووايه
که دا خو، داده، بېديا بېديا ده
که دا خو، داده، بېديا بېديا ده
Books and editions