Classical · National
Khushal Khan Khattak
خوشحال خان خټک
Poet, writer, chieftain, and warrior, and a major figure in Pashto literature and a forceful voice for Afghan unity.
Life and work
Introduction
Khushal Khan Khattak was a seventeenth-century poet, writer, tribal leader, and warrior. His life encompassed service to the Mughal court, imprisonment, resistance, and a sustained call for Pashtun unity.
In poetry and prose, Khushal wrote about love, ethics, medicine, hunting, politics, and courage. His vast literary legacy helped establish Pashto as a complete intellectual and literary language.
The most wide-ranging author in classical Pashto literature and one of the principal founders of Pashtun national thought.
Recorded works
Poems
هوښيار چې واوري د پند خبرې
هوښيار چې واوري د پند خبرې
هومره بدلې هومره سندرې
هومره بدلې هومره سندرې
هومره بلا دي و تاته پنډې
هومره بلا دي و تاته پنډې
هومره ثواب دی څو مفسدان وژنې
هومره ثواب دی څو مفسدان وژنې
يو موټی خاورې وي هومره دماغ ورکړې
يو موټی خاورې وي هومره دماغ ورکړې
پاسې ياکوزې دا کار سازۍ
پاسې ياکوزې دا کار سازۍ
په کار هيڅ نه دي خالي مستۍ
په کار هيڅ نه دي خالي مستۍ
جهان درست ډک شو د ناحقۍ
جهان درست ډک شو د ناحقۍ
چې تل يې مټ وي په خود کامۍ
چې تل يې مټ وي په خود کامۍ
چې خوند دې راغی د اشنايۍ
چې خوند دې راغی د اشنايۍ
چېدم دې نه زده د اوښکۍ
چېدم دې نه زده د اوښکۍ
چې را په ياد شي د نفس بدۍ
چې را په ياد شي د نفس بدۍ
چې راښکاره شوه يوه سړۍ
چې راښکاره شوه يوه سړۍ
چې غم يې نه وي د بدنامۍ
چې غم يې نه وي د بدنامۍ
چې غم يې نه وي د نېکنامۍ
چې غم يې نه وي د نېکنامۍ
څوک دې غم نه کا د نامرادۍ
څوک دې غم نه کا د نامرادۍ
دچا چې نه وي دور اندېشۍ
دچا چې نه وي دور اندېشۍ
درېغه په باد ولاړې څه شوې ځوانۍ
درېغه په باد ولاړې څه شوې ځوانۍ
درېغه ځوانۍ ستا کامرانۍ
درېغه ځوانۍ ستا کامرانۍ
راشه که گورې دا خونړۍ
راشه که گورې دا خونړۍ
رنديم څرگندې دي زما بدۍ
رنديم څرگندې دي زما بدۍ
که ډېر دولت لرې ډېرې مستۍ
که ډېر دولت لرې ډېرې مستۍ
که يې له حاله خوشال پوښتئ
که يې له حاله خوشال پوښتئ
لکه پرې يوه سړۍ
لکه پرې يوه سړۍ
نن په نظر راغله يوه ترۍ
نن په نظر راغله يوه ترۍ
هغه چې مخ کا په خود کامۍ
هغه چې مخ کا په خود کامۍ
هغه چې کاندي عزم کشۍ
هغه چې کاندي عزم کشۍ
د قوت باه دارو
نک چهکني، ادرک دلداره
په مخه راغله راته يې وخندل
په مخه راغله راته يې وخندل
نوع ديگر
که له شهدو له روغنه
تورې ببلا لري تورې عينينې
تورې ببلا لري تورې عينينې
ای چې خيال کړې په دنيا
ای چې خيال کړې په دنيا
دا هم د قوت باه او د لذت مباشرت دارو دي
دارچيني لونگ ای ياره
اندېښنو ته زړه ورمه کړه
اندېښنو ته زړه ورمه کړه
پوه او ناپوه
زه خوشال دده له لاسه
د غواص د کال وبا
د غواص (١٠٩٧) د کال وبا
د ډکه خواره دارو
په زلمي چې شرم زور شي
د اصل او کم اصل خوی بوی
چې يو ځل ښېگړه وويني له چا
د دنيا بې وفايي
زړه سفر له دې دنيا
که له کوره تو ښه نه واخلي
که له کوره تو ښه نه واخلي
ورمونه ( نصيحتونه) ( ت)
درته وښيم کېميا د سعادت
د پاک رسول صفت
دخدای عرفان مې وشو په عرفان د محمد
د شهوت د قطع دارو
که قاطع د خپل شهوت يې
له خپلو زامنو بېزاري
چې مې وليده د خپلو زويو کار
د خپل ناخلف زوی بهرام نه سر ټکول
ښه که وزېږي له ډکې ښځې مار
د خصيه د سپوڼي مجرب دارو
نيم، دڼيه دواړه سره کړه
د صحبت خبرې
اول زړه ښه کړه د يار
د پښتون نه گيله
بيا له کومه را پيدا شو دا بهار
Books and editions