Classical · National
Khushal Khan Khattak
خوشحال خان خټک
Poet, writer, chieftain, and warrior, and a major figure in Pashto literature and a forceful voice for Afghan unity.
Life and work
Introduction
Khushal Khan Khattak was a seventeenth-century poet, writer, tribal leader, and warrior. His life encompassed service to the Mughal court, imprisonment, resistance, and a sustained call for Pashtun unity.
In poetry and prose, Khushal wrote about love, ethics, medicine, hunting, politics, and courage. His vast literary legacy helped establish Pashto as a complete intellectual and literary language.
The most wide-ranging author in classical Pashto literature and one of the principal founders of Pashtun national thought.
Recorded works
Poems
چې سړي لره وردرومي عيب عار
چې سړي لره وردرومي عيب عار
که عزيز دی که ذليل دی
که عزيز دی که ذليل دی
زر په بده ورځ په کار وي
زر په بده ورځ په کار وي
مېږی لا په بلا ياد، دی
مېږی لا په بلا ياد، دی
مار په مثل دی د ښځې
مار په مثل دی د ښځې
ددې دور شېخان ډېر دي لور په لور
ددې دور شېخان ډېر دي لور په لور
څوک چې سپينه ږيره رنگ کا
څوک چې سپينه ږيره رنگ کا
يوه بېړه دويم قهر
يوه بېړه دويم قهر
ترهغه نه به، بل بد په جهان نه وي
ترهغه نه به، بل بد په جهان نه وي
د صحت خبرې
د حکمت ويل په وايم مختصر
چې ښه وخوري بيا ښه کښېني
چې ښه وخوري بيا ښه کښېني
د مغول په طباخ ډېر يوسف مندړ دي
د مغول په طباخ ډېر يوسف مندړ دي
په سپين مخ باندې تور خال
په سپين مخ باندې تور خال
که دې مکر مکارت شته
که دې مکر مکارت شته
د شرع حکم دوه دي
د شرع حکم دوه دي
عيسی يو نادن هوښيار نه کړ په عمر
عيسی يو نادن هوښيار نه کړ په عمر
مسلمان ويل رب رب کا
مسلمان ويل رب رب کا
پس له بنده دې دا عزم
پس له بنده دې دا عزم
کليله د منه چې لولي
کليله د منه چې لولي
په زره کې روغ رنځور يې
په زره کې روغ رنځور يې
عمر ډېر و عقل لږ و
عمر ډېر و عقل لږ و
دنوروز په دولسم
دنوروز په دولسم
چې په خپلو زړه ښه نه شو
چې په خپلو زړه ښه نه شو
که هزار زمی صابون ورباندې مږې
که هزار زمی صابون ورباندې مږې
دا څلور کسه سړي دي
دا څلور کسه سړي دي
که لينده ده، که ورغومی دا دوه شهره هم ځان ژغوره
که لينده ده، که ورغومی دا دوه شهره هم ځان ژغوره
ورپسې مې ښه ويل د عقل خوښ شول
ورپسې مې ښه ويل د عقل خوښ شول
خودبخود له يوه لوريه راپيدا شي
خودبخود له يوه لوريه راپيدا شي
او که نه په فتوا کار کړه
او که نه په فتوا کار کړه
يو د ژبې بل د سترگو
يو د ژبې بل د سترگو
په تېراه په سوات په خوړه در بدر شوم
په تېراه په سوات په خوړه در بدر شوم
په اويا کاله دانه يم
په اويا کاله دانه يم
چې جفتي شي له ناجنسه
چې جفتي شي له ناجنسه
غر فرهاد په تېشه غوڅ کړ
غر فرهاد په تېشه غوڅ کړ
څوک چې درد رسوي چاته درد وردرومي
څوک چې درد رسوي چاته درد وردرومي
چې ښه جمال ته گوري
چې ښه جمال ته گوري
کجی ښه ده په حال پوه شوم
کجی ښه ده په حال پوه شوم
سگ مگس خو سگ مگس دی نور به نه شي
سگ مگس خو سگ مگس دی نور به نه شي
دباران په وريدلو راضي نه وي
دباران په وريدلو راضي نه وي
ورته گوري حيرانېږي
ورته گوري حيرانېږي
چې مغول ورته ووايي (دولتخواه است)
چې مغول ورته ووايي (دولتخواه است)
د نادان څه گډوډ شي
د نادان څه گډوډ شي
واړه زويه برابر نه دي زوولي
واړه زويه برابر نه دي زوولي
نښان دمردۍ دا دی
نښان دمردۍ دا دی
په اغزيو به خوږېږي
په اغزيو به خوږېږي
کاڼي زر که سره وگوري يکرنگ دي
کاڼي زر که سره وگوري يکرنگ دي
طبيبان خو يو کوښښ دی چې يې کاندي
طبيبان خو يو کوښښ دی چې يې کاندي
نه خوښي شته، نه خپلوي شته
نه خوښي شته، نه خپلوي شته
Books and editions