Classical · National
Khushal Khan Khattak
خوشحال خان خټک
Poet, writer, chieftain, and warrior, and a major figure in Pashto literature and a forceful voice for Afghan unity.
Life and work
Introduction
Khushal Khan Khattak was a seventeenth-century poet, writer, tribal leader, and warrior. His life encompassed service to the Mughal court, imprisonment, resistance, and a sustained call for Pashtun unity.
In poetry and prose, Khushal wrote about love, ethics, medicine, hunting, politics, and courage. His vast literary legacy helped establish Pashto as a complete intellectual and literary language.
The most wide-ranging author in classical Pashto literature and one of the principal founders of Pashtun national thought.
Recorded works
Poems
پسته ونی، پلوسين، باړه، ماترې
پسته ونی، پلوسين، باړه، ماترې
چې بېرونې تر دېوال شي
چې بېرونې تر دېوال شي
چې ونه وهي په دواړو لاسو توره
چې ونه وهي په دواړو لاسو توره
هند کی، ال، اولاد، دکوم دی
هند کی، ال، اولاد، دکوم دی
په جمعه به ولمانځه وته ونه وځې
په جمعه به ولمانځه وته ونه وځې
کوم دی چې اقرار دی چې زما شنوبې تروې دي
کوم دی چې اقرار دی چې زما شنوبې تروې دي
که زېور ورځنې واخلې
که زېور ورځنې واخلې
سل دانې تسبېح په لاس زر گناهونه
سل دانې تسبېح په لاس زر گناهونه
خپل مزاج دی گوښی گوښی
خپل مزاج دی گوښی گوښی
چې قضا ورباندې ورشي
چې قضا ورباندې ورشي
حمزه خان د رستم ياد، دی
حمزه خان د رستم ياد، دی
که جمال دی که ډېر مال دی
که جمال دی که ډېر مال دی
چې وزېږي له تانه بيا يې تا نه درځي عيب
چې وزېږي له تانه بيا يې تا نه درځي عيب
د يوې ښيښې شراب دي
د يوې ښيښې شراب دي
تري نسيت وته نژدې دی
تري نسيت وته نژدې دی
د مغولو سره گډ په زيست روزگار کې
د مغولو سره گډ په زيست روزگار کې
د تيراه په ملک کې نشته
د تيراه په ملک کې نشته
چې د پلار د مرگ مې تېر شو پوره قرن
چې د پلار د مرگ مې تېر شو پوره قرن
مسلمان سړی به څه لره دروغ کا
مسلمان سړی به څه لره دروغ کا
که يې کښېنوې په باغ کې
که يې کښېنوې په باغ کې
ناديده گواهي لولم
ناديده گواهي لولم
مولينا عبدالحکيم
مولينا عبدالحکيم
مياشت د ړومبۍ خور وه
مياشت د ړومبۍ خور وه
چاته سهل نظر مه کړه
چاته سهل نظر مه کړه
راشه وغړوه سترگې
راشه وغړوه سترگې
چې په ځان سړی تورزن وي
چې په ځان سړی تورزن وي
د اومو خاورو کندو دی
د اومو خاورو کندو دی
يو دا هسې ستوری وخوت په دا بده زمانه
يو دا هسې ستوری وخوت په دا بده زمانه
چې دايم په يوه حال دی هغه خدای دی
چې دايم په يوه حال دی هغه خدای دی
د پردې په پرېکونه
د پردې په پرېکونه
سر مې خوږ شي له کمينه
سر مې خوږ شي له کمينه
تر مشرقه تر مغربه
تر مشرقه تر مغربه
پلار يې بند کړ ورور يې بند کړ
پلار يې بند کړ ورور يې بند کړ
رسول د طالب څوک کا تر مطلوبه
رسول د طالب څوک کا تر مطلوبه
په کوم گرداب کې گرځې
په کوم گرداب کې گرځې
هيڅ زار دې ځنې نه کا
هيڅ زار دې ځنې نه کا
په خويونو کې ډېر فرق دی
په خويونو کې ډېر فرق دی
دا طالع زما څه اوس نه دي ځايي دي
دا طالع زما څه اوس نه دي ځايي دي
ما د خپل بابا هډونه په مړو پټ کړ
ما د خپل بابا هډونه په مړو پټ کړ
نن دا پند په خاطر راغی زه يې وايم
نن دا پند په خاطر راغی زه يې وايم
زه چې زوړ يم حال مې دا دی
زه چې زوړ يم حال مې دا دی
د زړې ښځې په کوس کې
د زړې ښځې په کوس کې
په جهان کې څو سړي دي
په جهان کې څو سړي دي
که فرزند غواړې له خدايه
که فرزند غواړې له خدايه
نزدې راغلی ساعت
نزدې راغلی ساعت
هوښيار به پرې پوهېږي
هوښيار به پرې پوهېږي
يو شان راته ښکاره شو
يو شان راته ښکاره شو
راشه مه کړه په دنيا ته اعتماده
راشه مه کړه په دنيا ته اعتماده
Books and editions