پښتو شاعري
شعرونه
د کلاسیکو او معاصرو شاعرانو پښتو شعرونه، له غزل څخه تر نظم پورې.
نه تنها زما د زړۀ غومبـــــرې ســـــــــوځي
له شغلو يې دښايـــــست بــغورې سوځي
راشه او په زړۀ مې پلونه نوي د يادونو کړه
رګ رګ مې د نی غوندې لبريز له فريادونو کړه
شنې لمنې – شنه ډاګونه
بېګني ورښت پريولې
بيا دې درشل ته غلی غلی درځم
ستړی فرياد تر لاس نيولی درځم
د مايوسۍ کره دې ورنشي د چا جنازه
چې ژوند يې اخلي يوه سا د بلې سا جنازه
د حسن سپېلنی يم سرۀ مجمر ته به دريږم
د قبر شمه نه يم چې پټ سر ته به دريږم
اوکه زړۀ مې چې تل تل له محفل څخه راباسي
مست سين شي خپلې پيڅې له ساحل څخه راباسي
حسن دې خزان مه شه رنګ و بوی له ګله وړي
سر به دې حيران مين څنګه له درشله وړي
د ښار له څنډې بيا ګرد لټېږي
يو د زرو دروزدى خونې نړېږي
ستا د عشق له پاملرنې سور او تال د ترانې شوم
زندګي مې دې سر وخوري تاثر د افسانې شوم
يو ځل بيا د حيا په پرخه رنګ ولمبوه
د شمې په خولو کې يی پتنګ ولمبوه
په طلب دےد حباب غوندےچشمان يم
ستا د مینيسيند اخستیيم روان يم
دادچا دتخیل څیری ګریوان دې
دپښتو ادب سحر خنده افشان دې
پــــــام چـــــــه تمنا دې بې نشې نـــــــه شۍ
لنډې مرحلې چـــــــــــه دې اوږدې نـــــه شۍ
ژوند ي پا تی پهتریاقودمذهب شې
یود روح دپاره روګدي ،روګ به وې
ماچه دمینې ابتدا ا وکړه
تا په ستم کې انتها ا وکړه
یا ره چه اسمان ته دې باڼه ګورې
ستر ګې دې زما په مخ کښې څه ګورې
تا چې سبـــا وكــــــــړو سبا نــــــه راځـــي
راشي په هر چا خو په مــــــا نــــــــه راځي
یا ره چه اسمان ته دې باڼه ګورې
ستر ګې دې زما په مخ کښې څه ګورې
په پردۍ ژبه خبرې پښتون نه کا
بې ليلا بله سودا خو مجنون نه کا
پيرنګي درنه پښتو ده هېره کړې
چې کيسه يې راپه خوله کړم اجازت دی؟
د هغه سترګو پښتنو خبرې
څنګه درنې وې د درنو خبرې
ټينګه په وعده نه شوې دا څه چل دی
کلکه پښتنه نه شوې دا څه چل دی
پرېږده چې لوظونه د دروغو دې رښتيا کړم
ته راته سبا سبا کوه زه به بېګا کړم
نورې کيسې وايه چې اسانې دي
پرېږده د الفت خبرې ګرانې دي
لا څو تڼۍ د ګرېوانه پاتې دي
وحشته ستا په زړه کې څه پاتې دي
ګوره چې خندا کوې په سترګو کې
کار د مسيحا کوې په سترګو کې
چې د نظر سره دې مل نه شومه
څه خوش قسمته وم چې غل نه شومه
چې دې له سترګو پرېوتلی يمه
ايله دې زړۀ ته رسېدلی يمه
په ساده سترګو کې دې غلا پېژنم
هر څه دې پېژنم چې تا پېژنم
خان راخيــــستي دي مـــــــــلا پسي څو بــــاړي خپل کور سم کړه څه پر دي غمونه ژاړی
بل تــــــــــه وائي د حرص وبــــــــاسه غــــاښــونه او پـخپـــــله سوان په لاس تيروي داړي
چـــــــــــــــه مستې او ځـوا نـې وې اوجـــا نـــــان وې او ډ ک جــــــام
ډ یــر کــلــونــه، لـږ یـــاران ، اوغـمــګـــیـن غــــــــونـــدی مــاښــــام
ټـــټــودوست کا ســـنـــډا یــا رکا خر کړه خپل مطلب پــري بــار کا
خوار لوهــار تـــــــه لا لا وایــــه چــــه تــیــره د رلــه ســـپـــــار کا
کله مخ زه پـه قبـله کـړم کلـه کــړم مخ و جـانــان تــه
هیڅ په فرق یې پوه نه شوم ربه! خیر مې کړې ایمان ته
پـــرچــه د شــهــبــا زلــــــــــری او ستر ګـــــــــــې دعــقـاب
زړه پوســت دبـلـبـل خــوږی خـــــــــــــــــبــرې د ښـــــــــــــارو
سترګو دجانان کی زما ښــکلې جهانــــــونـه دې
وادی خله دنــیـــا زه وږی ســتا ددنـــیـــا نه یمه
زمــــا بخت د شمع بخت دي یا به مرمه یا به سو ځم
يا به ویښ له ده دریاب ځم یا به پاس په چپو خوځم
که زه نه يم خوشحالي بــــــــه چيـــــــــرتـــه وي
که خزان وي مالي بـــــــــه چيـــــــــــرتــه نه وي
مچ دزمرې ستـــــــــــــــرګي شکوې ماشی داوښ وینه
خــــــــدایــــــــــــه ! ستــا عجیبه دنیا توره ده که سپینه
اي زما د زړه بلبــــــله ولــــــــــــــــي ژاړي
ولي څه پسي خپه ېي څـــــه شي غواړي
د أسمان دســــــــوري لانــــــــــدي
اود ستور د مشغولا کــــــــــــښي
خدايه وکړم د غنچي ســــــــــــــره خــــــــــندا
که د خوار غريب بلبل ســــــــــــره ګـــــــريان
چه پخواني وو څه وزيران
وي به ئي ږيري لوي مچان
د جهان خبـــــــــــري ګوره بيل به نکړي سپين له توره
اي غني ګيله تري مه کړه شوه ړنـــــــده دنيا شبکوره
لوي دي زړګي لري چه اسري لوئــــي لــــــري
چه څوک هاتيان ساتي درد اي ز لـــــوي لري
ورو رو ظالمه دا چـــــــغي نــــــــــــاوري
ورو رو پري پښي ږده دانه دي خـاوري
که تش په عقل وي په لياقت دي
نه په نصيب وي نه په قسمت دي
دنيا ګئ څه ده غم او غوغا څه ده ســــــــــــــوي داور سوز او سودا ده
ليوني وائی يـــــــــاره خـــــره داده چا جوړکړي ځان له ښه مشغولا ده