Modern · Philosophical
Ghani Khan
غني خان
Poet, philosopher, painter, and sculptor with a singular voice shaped by beauty, free thought, and human contradiction.
Life and work
Introduction
Abdul Ghani Khan was one of the twentieth century’s major Pashto poets, philosophers, and artists. The son of Abdul Ghaffar Khan, he found his own literary voice not in politics but in the pursuit of beauty, existence, reason, and love.
Ghani Khan’s poetry brings together wit, colour, philosophy, and restless questioning. He also painted and sculpted, writing poetry in conversation with artistic traditions from both East and West.
The most distinctive and widely recognised voice in modern Pashto philosophical poetry.
Recorded works
Poems
د زنې خال
په سپينو گوتو ايرې کړې پورته
دوه سترگې
کله گورم زمکې ته اؤ کله گورم ستورو ته
الا بلا به گردن مُلا
ما په گل کښې وليد چې تۀ ئې نۀ مومې کتاب کښې
باويړې
بيا شروع
ارنی
ځان له څۀ بانه زۀ د بيگا اؤ سبا گورمه
ډهنډ کښې
گوره بلبل په پنجنره کښې جوړ
مړه شمع
ماته نسيمه مۀ وايه
روک خيال
يو خېشته غوندې ماشوم وۀ، کۀ يو خيال کۀ يو خمار وۀ
يوه قصه
څوک په ساز کښې
غنی غنی ته
ما وې غنی يار څۀ بې اندازه غوندې ئې
خان راخيــــستي دي مـــــــــلا پسي څو بــــاړي خپل کور سم کړه څه پر دي غمونه ژاړی
بل تــــــــــه وائي د حرص وبــــــــاسه غــــاښــونه او پـخپـــــله سوان په لاس تيروي داړي
چـــــــــــــــه مستې او ځـوا نـې وې اوجـــا نـــــان وې او ډ ک جــــــام
ډ یــر کــلــونــه، لـږ یـــاران ، اوغـمــګـــیـن غــــــــونـــدی مــاښــــام
ټـــټــودوست کا ســـنـــډا یــا رکا خر کړه خپل مطلب پــري بــار کا
خوار لوهــار تـــــــه لا لا وایــــه چــــه تــیــره د رلــه ســـپـــــار کا
کله مخ زه پـه قبـله کـړم کلـه کــړم مخ و جـانــان تــه
هیڅ په فرق یې پوه نه شوم ربه! خیر مې کړې ایمان ته
پـــرچــه د شــهــبــا زلــــــــــری او ستر ګـــــــــــې دعــقـاب
زړه پوســت دبـلـبـل خــوږی خـــــــــــــــــبــرې د ښـــــــــــــارو
سترګو دجانان کی زما ښــکلې جهانــــــونـه دې
وادی خله دنــیـــا زه وږی ســتا ددنـــیـــا نه یمه
زمــــا بخت د شمع بخت دي یا به مرمه یا به سو ځم
يا به ویښ له ده دریاب ځم یا به پاس په چپو خوځم
که زه نه يم خوشحالي بــــــــه چيـــــــــرتـــه وي
که خزان وي مالي بـــــــــه چيـــــــــــرتــه نه وي
مچ دزمرې ستـــــــــــــــرګي شکوې ماشی داوښ وینه
خــــــــدایــــــــــــه ! ستــا عجیبه دنیا توره ده که سپینه
اي زما د زړه بلبــــــله ولــــــــــــــــي ژاړي
ولي څه پسي خپه ېي څـــــه شي غواړي
د أسمان دســــــــوري لانــــــــــدي
اود ستور د مشغولا کــــــــــــښي
خدايه وکړم د غنچي ســــــــــــــره خــــــــــندا
که د خوار غريب بلبل ســــــــــــره ګـــــــريان
چه پخواني وو څه وزيران
وي به ئي ږيري لوي مچان
د جهان خبـــــــــــري ګوره بيل به نکړي سپين له توره
اي غني ګيله تري مه کړه شوه ړنـــــــده دنيا شبکوره
لوي دي زړګي لري چه اسري لوئــــي لــــــري
چه څوک هاتيان ساتي درد اي ز لـــــوي لري
ورو رو ظالمه دا چـــــــغي نــــــــــــاوري
ورو رو پري پښي ږده دانه دي خـاوري
که تش په عقل وي په لياقت دي
نه په نصيب وي نه په قسمت دي
دنيا ګئ څه ده غم او غوغا څه ده ســــــــــــــوي داور سوز او سودا ده
ليوني وائی يـــــــــاره خـــــره داده چا جوړکړي ځان له ښه مشغولا ده
سترکو دجانان کښي زماښکلي جهانونه دي
وادخله دنيا زه وږي ستاد دنيــــــــــا نـــــــه يم
ولاړومه پهاور کښې ماوی اور زمـــــــا قسمت
لمبې دقسمت نه وې لمــــــــــبی زمــــــــــا دمئت
عقل ترینه ږیری وخـــــوړ خیـــــټې تری ایمان وخوړ
ګــوره په وربشوکښـــــې خـــره لأل دبـدخشان وخوړ
ای دحسن اونور دریابه!ما له یو ټکې دنـــــــــــــور را
سترګې ډکې دخندا را شونډې ډکې دســــــــــــرور را
سوی باغ تــــــــــــالا ګلشن دې مړاوۍ ګل خاورۍ چمـــــن دې
نه بلبل نه لولـــــــــکې شـــــــته نه نرګس نه یاسمـــــــــــــــــن دی
Books and editions