معاصر · فلسفي
غني خان
Ghani Khan
شاعر، فیلسوف، انځورګر او مجسمهجوړونکی؛ د ښکلا، آزاد فکر او انساني تضادونو ځانګړی شاعر.
ژوند او اثر
پېژندنه
عبدالغني خان د شلمې پېړۍ له سترو پښتو شاعرانو، فیلسوفانو او هنرمندانو څخه و. هغه د عبدالغفار خان زوی و، خو خپل ادبي غږ یې د سیاست پر ځای د ښکلا، وجود، عقل او مینې په لټون کې وموند.
د غني خان په شعر کې طنز، رنګ، فلسفه او بېقراره پوښتنه سره یوځای کېږي. هغه انځورګري او مجسمهجوړونه هم کوله او خپل شعر یې د ختیځ او لوېدیځ د هنري تجربو له رڼا سره ولیکه.
د معاصر پښتو فلسفي شعر تر ټولو ځانګړی او پېژندل شوی غږ.
ثبت شوي اثار
شعرونه
د زنې خال
په سپينو گوتو ايرې کړې پورته
دوه سترگې
کله گورم زمکې ته اؤ کله گورم ستورو ته
الا بلا به گردن مُلا
ما په گل کښې وليد چې تۀ ئې نۀ مومې کتاب کښې
باويړې
بيا شروع
ارنی
ځان له څۀ بانه زۀ د بيگا اؤ سبا گورمه
ډهنډ کښې
گوره بلبل په پنجنره کښې جوړ
مړه شمع
ماته نسيمه مۀ وايه
روک خيال
يو خېشته غوندې ماشوم وۀ، کۀ يو خيال کۀ يو خمار وۀ
يوه قصه
څوک په ساز کښې
غنی غنی ته
ما وې غنی يار څۀ بې اندازه غوندې ئې
خان راخيــــستي دي مـــــــــلا پسي څو بــــاړي خپل کور سم کړه څه پر دي غمونه ژاړی
بل تــــــــــه وائي د حرص وبــــــــاسه غــــاښــونه او پـخپـــــله سوان په لاس تيروي داړي
چـــــــــــــــه مستې او ځـوا نـې وې اوجـــا نـــــان وې او ډ ک جــــــام
ډ یــر کــلــونــه، لـږ یـــاران ، اوغـمــګـــیـن غــــــــونـــدی مــاښــــام
ټـــټــودوست کا ســـنـــډا یــا رکا خر کړه خپل مطلب پــري بــار کا
خوار لوهــار تـــــــه لا لا وایــــه چــــه تــیــره د رلــه ســـپـــــار کا
کله مخ زه پـه قبـله کـړم کلـه کــړم مخ و جـانــان تــه
هیڅ په فرق یې پوه نه شوم ربه! خیر مې کړې ایمان ته
پـــرچــه د شــهــبــا زلــــــــــری او ستر ګـــــــــــې دعــقـاب
زړه پوســت دبـلـبـل خــوږی خـــــــــــــــــبــرې د ښـــــــــــــارو
سترګو دجانان کی زما ښــکلې جهانــــــونـه دې
وادی خله دنــیـــا زه وږی ســتا ددنـــیـــا نه یمه
زمــــا بخت د شمع بخت دي یا به مرمه یا به سو ځم
يا به ویښ له ده دریاب ځم یا به پاس په چپو خوځم
که زه نه يم خوشحالي بــــــــه چيـــــــــرتـــه وي
که خزان وي مالي بـــــــــه چيـــــــــــرتــه نه وي
مچ دزمرې ستـــــــــــــــرګي شکوې ماشی داوښ وینه
خــــــــدایــــــــــــه ! ستــا عجیبه دنیا توره ده که سپینه
اي زما د زړه بلبــــــله ولــــــــــــــــي ژاړي
ولي څه پسي خپه ېي څـــــه شي غواړي
د أسمان دســــــــوري لانــــــــــدي
اود ستور د مشغولا کــــــــــــښي
خدايه وکړم د غنچي ســــــــــــــره خــــــــــندا
که د خوار غريب بلبل ســــــــــــره ګـــــــريان
چه پخواني وو څه وزيران
وي به ئي ږيري لوي مچان
د جهان خبـــــــــــري ګوره بيل به نکړي سپين له توره
اي غني ګيله تري مه کړه شوه ړنـــــــده دنيا شبکوره
لوي دي زړګي لري چه اسري لوئــــي لــــــري
چه څوک هاتيان ساتي درد اي ز لـــــوي لري
ورو رو ظالمه دا چـــــــغي نــــــــــــاوري
ورو رو پري پښي ږده دانه دي خـاوري
که تش په عقل وي په لياقت دي
نه په نصيب وي نه په قسمت دي
دنيا ګئ څه ده غم او غوغا څه ده ســــــــــــــوي داور سوز او سودا ده
ليوني وائی يـــــــــاره خـــــره داده چا جوړکړي ځان له ښه مشغولا ده
سترکو دجانان کښي زماښکلي جهانونه دي
وادخله دنيا زه وږي ستاد دنيــــــــــا نـــــــه يم
ولاړومه پهاور کښې ماوی اور زمـــــــا قسمت
لمبې دقسمت نه وې لمــــــــــبی زمــــــــــا دمئت
عقل ترینه ږیری وخـــــوړ خیـــــټې تری ایمان وخوړ
ګــوره په وربشوکښـــــې خـــره لأل دبـدخشان وخوړ
ای دحسن اونور دریابه!ما له یو ټکې دنـــــــــــــور را
سترګې ډکې دخندا را شونډې ډکې دســــــــــــرور را
سوی باغ تــــــــــــالا ګلشن دې مړاوۍ ګل خاورۍ چمـــــن دې
نه بلبل نه لولـــــــــکې شـــــــته نه نرګس نه یاسمـــــــــــــــــن دی
کتابونه او نسخې