Classical · National
Khushal Khan Khattak
خوشحال خان خټک
Poet, writer, chieftain, and warrior, and a major figure in Pashto literature and a forceful voice for Afghan unity.
Life and work
Introduction
Khushal Khan Khattak was a seventeenth-century poet, writer, tribal leader, and warrior. His life encompassed service to the Mughal court, imprisonment, resistance, and a sustained call for Pashtun unity.
In poetry and prose, Khushal wrote about love, ethics, medicine, hunting, politics, and courage. His vast literary legacy helped establish Pashto as a complete intellectual and literary language.
The most wide-ranging author in classical Pashto literature and one of the principal founders of Pashtun national thought.
Recorded works
Poems
د حکمت او صحت خبرې
د حکمت ويل به وايم مختصر
د پېشک دارو
د پېشک دارو دي جانه
اصيله ښځه او اصيل اولاد
هر سړی چې لېونی کا خپل ذکر
له خپلو زامنو فرياد
ناخلف مې حواله کړ په تقدير
د خپل شعر په تعريف کې
په پښتو شعر چې ما علم بلند کړ
شعر حيض الرجال دی (ل)
زه د شعر په کار هيڅ نه يم خوشال
د گنده دانې علاج
که د چا گنده دانه وي
د وينو وکښلو فايده
فصد سړي لره نافع دی
د اورنگ زېب حال
هغه خدای چې بندي کړی دی خوشال
د ډوډې ( ډوډه) جگړه (م)
څو وانه خلي له غليمه انتقام
د مغول په بند کې
زمانې له ښو يارانو نه مهجور کړم
دجلاب ترکيب
هليله، نسوت دا دواړه
د پسرلي ننداره
د نوروز منت په باغ دی، په صحرا هم
پښتني ننگ
پرورده که دمغولو په نمک يم
د سپېلني فايده
سپېلني دارو دي جانه
حپل حال
زيست روزگار به مې له خلکو سره نه شي
له خپلو گناهونو توبه
زه په خپلو گناهونو توبه گار يم
د سپېرکو فايده
که سپېرکۍ شکرې سمې
د مغولوالې حال
راته درست د ډيلي شهر و بوستان
مشران ځان او کورنۍ
راشه واوره دا داستان
د بادو په مړوندۍ د وجود فايده
گوره لويه مړوندۍ
په کلونجي د نس بادو فايده
کلونجي عجب دارو دي
په غوښو کې د بادو دارو
که سړي په تن کې باد وي
ژمي ته هر کلی
چې تحويل شي د ميزان
د ډيلي د ښار مختصر تاريخ او بيان
د ډيلي د شهر ښه شان او شوکت و
فايده د بادو په جميا کې
د جميا تخم دې واخله
پاک الله ته
زه مدد غواړم له تانه ای يوه خدايه احده
خپل يار ته
ما خوشال څه دا اشعار ويلي نه دي
معجون ابوسليم جميع بادو لره
بزدالنج څوارلس مثقاله
لنډۍ بازنامه
که هوس د باز د ښکار لرې پسره
د نظام مړينه
مگر زړه يې د هاتي وي چې زخمي يې
د دنيا بې ثباتي او بې وفايي
همراهانو دې کوچ وکړ واړه لاړل تر منزله
د خفته بادو دارو
که په سيوري يې کړې وچه
بل معجون
فلفلين واخله ای جانه
دمشرانو او مېړانې په باب
دخدای منت راباندې چې يې هست کړم له عدمه
د شپې او ورځې سوال او ځواب
حجت د ورځو شپو دی ته يې ونغوږه همدمه
د کندهار جگړه او وچکالي
بيا دې څه فتنې اغازې کړې اسمانه
حمام
د حمام ده ډېره نفع
په دنيا پورې زړه مه تړه
عاقلان چې په دنيا نه کا وتنه
له بې ننگه پښتنو نه گيله
خبر مه شې د فلک په ستمونه
داستاذ د خولې ورمونه
خپل استاذ وماته ووې څو پندونه
روغ صورت او په هند کې دخپل قيد حال
چې بهتر تر هر نعمت دی
حفاظت حمل
بار چې واخلي ارتينه
دارو د نزول يعنې آب مرواريد
د نزول دا ښه دارو دي
مينه او ښکلا
ته خو ډېر مهر کوې عمر دې ډېر شه
د بېلتون په هيلې کې
نور چې تل ډکې پيالې تشوي ښه دي
نعت
دخوشال خټک دې حشر له هغو شي
ورم (نصيحت)
مخ د هغو تور شه چې يې مينې نفساني دي
Books and editions