پښتو شاعري
شعرونه
د کلاسیکو او معاصرو شاعرانو پښتو شعرونه، له غزل څخه تر نظم پورې.
ځه خو سپرلئي ستا د خنديدو ده پاره غواړم
دا ده ارمان ګل ده رجيدو ده پاره غواړم
پـــــــه زړه کــــــــې مــــــې لمبـــې وې په لمبو کې بهارونه
موســــــــکو شــــــونډو دې لا پـــــکې پیداکړه قیامتونه
چې ستا دمخ دخال خبرې خپل ارمان ته کوم
دزړه په للمه کر دسرو اوښکو باران ته کوم
درد دې څڅیږي دنظره وارخطــــــا دې کــــــړمــــــه
په خوله دې ونه کړه خبــــــره وارخطا دې کــــــړمه
داچـــــــې پـــــــه هـــــــر نظـــــر مې رنګ اړوې
مامـــــــــې دزړه ســــــــره پــــه جنــــــګ اړوې
زه چې مې دحال په دار فکرونه ځنګوې نه شم
هسې دې په نــــــوم بیا باني او لیونۍ نه شــــــم
زه لا مجـــــرم یم په مــاګرانه ملاقات نه کیږي
دیرو ته مه راځه جانانه ملاقات نـــــه کیـــــږي
شمع مو جامونه کړل په ټول محفل مو وویشل
عام موکړل په خلکو کې دفـــکر دلمبو شـــراب
مادې دحــــــسن په محشر کې پریږده
دلیـــدو تاب مې په نظر کې پریــږده
زمازړګې دهزارها شکست خوړو با وجــــــود
زمــــــا زړګـــــې دتمام عمر درزیدو باوجـــود
څنګه دجانان غم ددوران دغمه بیـــــل کــــــړمه
ځان اخر په کوم هنر دځان دغمه بیـــــل کـــــړمه
جانانــــه چې دسپرلي دګلبدن قصه کــــــــوله
هغــــه پـــــــرون ژړلـــــــو ماد نــــن قصـــه کوله
مونږ ته صلاح کړې رقیبانو مونــــږ ته پتـــــه ده
مونږ به خرڅوي په سامراجیانو مونږ ته پتــه ده
ژوند مې تیره ازغی رسا دزړه په ســــر پــــــروت دی
دجانانه احساس په ګلبدن مــــــې غــــــر پـــــروت دی
دلربا مې دشهید ارمــــان پـــه څـــــلي
نن څه داسې دنظـــر غمي شینـــدلـــــي
که چیرته زه هم پکې خپله پاڼه واړومه
ځم چې دوخت دکتاب بله پاڼه واړومه
دويـــــــنـــو رنـــګ پــه لمبو څنګه ښکاري
تــــــالــــــه تـــصــوير په ګلاب جوړ کړم کنه
داوګړې په وجــــــــــــــــود څومره غني دي
خو په برخـــــــــــــــه جوارګردي تاواني دي
دګل پـه اورشونډ ودرنګ دخوب قصه څـــــــنګه وه
زړه په ایمان ایمان ئې وایه تما شه څنـــــــــــــــــګه وه
ديو نظر څــــــــومــــــــره تاوان غـــــــواړې
زړه رانه غواړې که ګريوان غــــــــــواړې
لــــکــــه شـــبـــنــم مې لږ د خپل مخ په ګلاب پریږده
مـــــاډوبـــیــــدوتــه ته د رنګو نو په دریاب پر یږ ده
لوګې لوګې دې کړمه اور دې نـــــه کړم
سوړ اسويلې دې کړمه شور دې نه کړم
د ژونـــد ســپـر لې یم په جهان وریږم
د مــیــنــې ګـــل یــم پـــه جـانان وریږم
دار له مې بیا یې په زنځیر کښې بندیوان روان یم
تـــمـــــا شـې وکړې په کوڅه د خپل جانان روان یم
زه پـــه تـــپــــوس دخپلو ورکو ارمانونو راغلم
کــابـل تــه راغـلــــم په پریوتو دیوالونو راغلم
هر څو هم کۀ هيڅ چل د ژوندون ماله نۀ راتۀ
د ژوند جنون مِ دا ؤ چه مرګ خواله نۀ راتۀ
زړه څــــو به پټ پټ ځان لــــــــه ژاړې مـــاته ووايه
وايه په زړه څـــــــه لــــــــرې څه غواړې ماته ووايه
شپه به مدام نۀ وي ســــــړو سحــــــر به هم راشي
سېلاب به مــــــوږه وړي تــــــر څو ګودر به هم راشي
ستا د سالو لمبې ترې مــړې شوې ګودر پاتې نه شو
چې مازيګر شــــــو بــــې لتا، مازيګر پــــــاتې نه شو
لکه د پرښې پر خپل ټول ژوند ورول غــــــــــواړم
يو ځل دا سره ګلاب د شونډو خندول غــــــــواړم
زما د خوږ ژوندون د مينې پــسرلــــــــــو مـلګرو
زما د خيال زما د مينې ليـــــــــونـــــــــو ملــګرو
زما تصوير زمـــــــــــا غزل زمـــــــــا سنــــــــدره واوره
په فن پارو شونـــــــډو د ژونـــد د لار خبـــــــــره واوره
د شــــمعې په څـــــېر سوځو له خپل ځانه سره ځو
که وصـــــل که هـــــجــــران وي د جانانه ســــره ځو
د انتظار سترګې مې سرې وې ما دې ﻻر څــــــــــــارله
د هيلو ورځې مې تيارې وې مــــــــــا دې ﻻر څـــــارله
څو چر سيان سره راټول وه هريوسروپه کيسو
په دا منځ کي يو ږغ کړه کور دي وران سي د شلومبو
يــــو ســــړی وو خــــــپله ښځه ورسره وه
دی پــــياده ښځه پر خره باندي سپره وه
هغه ستا د ابا مينه تالا سوې
چه تندي کي دي سجدي ورته ساتلې
ﻻړ پرﻻړ پېـــــــــــــــــــــــيلي غرونه
دغه زما توپاني قـــــــــام دی
زه رباب ته مي شـهـبـاز يي
زه نـغـمـه يـم تـه مي ساز يي
پيالي نســــــکوروم دي تشو مه خــــــــــــو دې نـــه
نصــــــيبه بــــــــــد لوم دي قبلومه خــــــــودي نـــــــه
پرېږدئ زما لا سونه زه اورونه پـــــــــه لـــــــــــړمــــــــــــه
زه په سوي مذهب پوه يم زه دوزخ ځانته کــــــــــرمــــــه
چــــې بـــــې اخــتــیاره یو راغلې بی اختیاره به ځو
یــــــارانــــــو نــــــن وې کـــه ســـبا په دغه لاره به ځو
څــــنــــګــــه دعـــا تـه پورته کیږې داخیرن لاسونه
دادګــــنــــاه پـــــه تــــار پـــیـــلــې کر غیړن لاسونه
زه درتــــه راغـــلـــم دقـــدم نښې دې وې ته نه وې
دښار په شونـــډو دې سندری ګرځیدی ته نه وې
په دې محفل کې ساقې نسته چه رندان تږې دې
دخــم له څنګه وچې شونډې حریفان تږې دې
شـــیــــبـــــې دانـــتــــظـــــار دی پـــه لــیـمـو درته ساتو
اغــــزې نــــه دې دالار ی پـــه بـــڼـــــو درتــــه ســـاتــــــو
خیل او تصویر یې لــه ګوګل څخه شړمه ځمــــه
پر هد یره با ند ی یې شمــعې لـګـومـه ځـمــــــه
کلونه کیږې له دې ښـاره کـیسـو کوچ کړی دې
دآدم خان له شهـبـازونو د رخو کـــوچ کړی دې