Classical · National
Khushal Khan Khattak
خوشحال خان خټک
Poet, writer, chieftain, and warrior, and a major figure in Pashto literature and a forceful voice for Afghan unity.
Life and work
Introduction
Khushal Khan Khattak was a seventeenth-century poet, writer, tribal leader, and warrior. His life encompassed service to the Mughal court, imprisonment, resistance, and a sustained call for Pashtun unity.
In poetry and prose, Khushal wrote about love, ethics, medicine, hunting, politics, and courage. His vast literary legacy helped establish Pashto as a complete intellectual and literary language.
The most wide-ranging author in classical Pashto literature and one of the principal founders of Pashtun national thought.
Recorded works
Poems
ای چې سړی يې په يوه ساه
ای چې سړی يې په يوه ساه
بارک مَين دي په دا دوه توکه
بارک مَين دي په دا دوه توکه
باغوان چې کښېږدي په باغ کې ونه
باغوان چې کښېږدي په باغ کې ونه
کليمات دکفر د زور د مخه نور مکروه کارونه
که په لاس د کافر کېوځي
بلبلې څه غواړي له گلستانه
بلبلې څه غواړي له گلستانه
بل تر خپل دست لره د چا تر دست مه شه
بل تر خپل دست لره د چا تر دست مه شه
بل دې يو ځان غوندې راته پيدا کا
بل دې يو ځان غوندې راته پيدا کا
بله لمبه دې د وصل ژمنه ده
بله لمبه دې د وصل ژمنه ده
ذکر دکفارتونو په څو نوعه
په څو رنگه کفارت دی
بې عيبه يار نشته په ملک هوښياره
بې عيبه يار نشته په ملک هوښياره
فصل - د ظهار د کفارت
د ظهار کفارت بل دی
فصل - کفارت د ايلاء
کفارت بيا د ايلاء دی
ياري له بده بد خويه ياره
ياري له بده بد خويه ياره
باب لسم - ذکر د نکاح د استبراء
که پيدا شي پرستاره
پرده پوشي کوه لکه پړونی شه
پرده پوشي کوه لکه پړونی شه
ذکر د نکاح د ايجاب قبول وغيره
ښځه نر چې سره يار شي
پرهار پرې باندې که د سوزن نشته
پرهار پرې باندې که د سوزن نشته
پند دې سودمند دی واوره تورزنه
پند دې سودمند دی واوره تورزنه
پند دی که اورې زما پسره
پند دی که اورې زما پسره
د محارمو چې نکاح يې نه رغېږي
چې حرامې په نکاح دي
پور که د مړي دی تښته له پوره
پور که د مړي دی تښته له پوره
دايه چې په پيو محارمې وي
له نسبه چې حرام دي
په باغ په راغ کې گلونه واړه
په باغ په راغ کې گلونه واړه
په باغ کې گوره لاله گلونه
په باغ کې گوره لاله گلونه
په تا که راشي حادثه لويه
په تا که راشي حادثه لويه
فصل - ذکر د طلاق
روايت په اتفاق دی
په تا که راشي ډېر محنتونه
په تا که راشي ډېر محنتونه
په چا چې وشي د همای سيوره
په چا چې وشي د همای سيوره
په چېرته ولاړې دلوبو وخته
په چېرته ولاړې دلوبو وخته
په څو غافل يې غفلت نتليه
په څو غافل يې غفلت نتليه
فصل - ذکر د نکاح د طلاق
د رسول د خولې حديث دی
په حق ولاړ اوسه ای ناصبوره
په حق ولاړ اوسه ای ناصبوره
فصل - لقطه چې څوک بيا مومي
که سړی په لارې درومي
په خوله خبرې له کردگاره
په خوله خبرې له کردگاره
په درست جهان کې مې اشنا بيا نه مونده
په درست جهان کې مې اشنا بيا نه مونده
د حلال د حرام د بيع
يوه بيعه ده حلاله
په درست وجود کې ښه دي دوه څيزه
په درست وجود کې ښه دي دوه څيزه
د گواهي د شاهدۍ
قضيه چې چر ته کېږي
ذکر د ايمان د شپږو حصارونو
چې بزرگانو دي ويلي
په زړه د واړو خلکو نېکخواه اوسه
په زړه د واړو خلکو نېکخواه اوسه
ادب د طعام د خوراک
په طعام کې څلور څيزه
په سفاهت د سفيه آزاره شه
په سفاهت د سفيه آزاره شه
په شرم ننگ کې د دنيا ولاړ اوسه
په شرم ننگ کې د دنيا ولاړ اوسه
ادب د اوبو د څښلو
ادب دا دی چې اوبه څښې
په شېخ رحمکار مې تازه توبه وکړه
په شېخ رحمکار مې تازه توبه وکړه
د خلال
چې خواړه وخورې پسره
د مهمان د ادبونو
مهماني کول سنت دی
په طور طور پيدا يو موږه
په طور طور پيدا يو موږه
Books and editions