Classical · National
Khushal Khan Khattak
خوشحال خان خټک
Poet, writer, chieftain, and warrior, and a major figure in Pashto literature and a forceful voice for Afghan unity.
Life and work
Introduction
Khushal Khan Khattak was a seventeenth-century poet, writer, tribal leader, and warrior. His life encompassed service to the Mughal court, imprisonment, resistance, and a sustained call for Pashtun unity.
In poetry and prose, Khushal wrote about love, ethics, medicine, hunting, politics, and courage. His vast literary legacy helped establish Pashto as a complete intellectual and literary language.
The most wide-ranging author in classical Pashto literature and one of the principal founders of Pashtun national thought.
Recorded works
Poems
چې بادشاهان دي خانان دي وروره
چې بادشاهان دي خانان دي وروره
حکم د مرتد
خدای دې هيڅوک مرتد نه کا
چې باز دې ولاړ شي چېرې له دسته
چې باز دې ولاړ شي چېرې له دسته
ذکر د مورث د فلاکت دی
چې د غڼې پرېږدي جاله
چې بخيل کېږي هسې ساتل مه کړه
چې بخيل کېږي هسې ساتل مه کړه
ذکر د ايام منحوسه
هره مياشت وي دوه ايامه
ذکر د ايام منحوسه
پکې کار که زياتو کم وي
چې بدې چارې ښيي و چاته
چې بدې چارې ښيي و چاته
ذکر د رجال الغيب
دا هم زده کا که تورزن يې
ذکر د تسابيح د حاجت د نمانځه
که يې واورې تسابيح دي
چې بد يې ژواک وي بد يې رنگونه
چې بد يې ژواک وي بد يې رنگونه
د حاجت د نمانځه
که مهم د سړي پرېوځي
چې بل خبر کړې د زړه له رايه
چې بل خبر کړې د زړه له رايه
د نمونځ د برات د شپې
د برات په شپه لازم دی
نمونځ د قدر د شپې
د شبقدر په شب زده کړه
د نمونځ د اختر په شپه
د اختر په شپه ای جانه
چې پاک روزلی، دی له موره پلاره
چې پاک روزلی، دی له موره پلاره
نمونځ د لوی اختر په شپه
چې د لوی اختر شپه راشي
نمونځ د جمعې په ورځ
په جمعې څلور رکعته
نمونځ د شنبې په ورځ
د شنبې په ورځ چې ساز شي
نمونځ د يکشنبې په ورځ
يکشنبه دولس رکعته
نمونځ د دوشنبې په ورځ
دوشنبې په ورځ بيا بويه
نمونځ د سه شنبې په ورځ
سه شنبه لس رکعته
چې قرآن کې دې منلي واړه
چې قرآن کې دې منلي واړه
نمونځ د چارشنبې په ورځ
چارشنبه دېرش رکعته
نمونځ د پنجشنبې په ورځ
پنجشنبه څلور رکعته
نود و نُه نومونه د باري تعالی
نود نه (٩٩) نام د باري دينه
خاتمه -شکر انه د کتاب څو بيته
شکر دا چې په آخر شه
چې پکې لوی شي بې مصلحته
چې پکې لوی شي بې مصلحته
پير ما از می پرستی توبه فرمايد مرا
پير ما از می پرستی توبه فرمايد مرا
چې وار وار يې له ما نه بوته
چې وار وار يې له ما نه بوته
چې تجلی وو هغه مخونه
چې تجلی وو هغه مخونه
بيرون زياد لعل تو گر لاله در دل است
بيرون زياد لعل تو گر لاله در دل است
اين زر و زلف سيه خم خم است
اين زر و زلف سيه خم خم است
چې ته يې ووينې په سترگو واړه
چې ته يې ووينې په سترگو واړه
شاه شاهان محمد عربی است
شاه شاهان محمد عربی است
چې خبردار شوم له دې جهانه
چې خبردار شوم له دې جهانه
چې را ښکاره شي په څو څو طوره
چې را ښکاره شي په څو څو طوره
وصل او با محنت هجران خوش است
وصل او با محنت هجران خوش است
ايز د چو چشم شوخ بتان را بيا فريد
ايز د چو چشم شوخ بتان را بيا فريد
چې د شېخيه نمط لرينه
چې د شېخيه نمط لرينه
حديث روی او با من بگوييد
حديث روی او با من بگوييد
چې در سره کښېسي يو څو شيطانه
چې در سره کښېسي يو څو شيطانه
چې دې په زړه دي هغه په خوله لره
چې دې په زړه دي هغه په خوله لره
اله در موسم بهار بود
اله در موسم بهار بود
مرا بدور لبت باده ياد می نايد
مرا بدور لبت باده ياد می نايد
چې ډېر ويل کا په ډېره ژبه
چې ډېر ويل کا په ډېره ژبه
نيست دمی که نرگست فتنه بپانمی کند
نيست دمی که نرگست فتنه بپانمی کند
Books and editions