Classical · National
Khushal Khan Khattak
خوشحال خان خټک
Poet, writer, chieftain, and warrior, and a major figure in Pashto literature and a forceful voice for Afghan unity.
Life and work
Introduction
Khushal Khan Khattak was a seventeenth-century poet, writer, tribal leader, and warrior. His life encompassed service to the Mughal court, imprisonment, resistance, and a sustained call for Pashtun unity.
In poetry and prose, Khushal wrote about love, ethics, medicine, hunting, politics, and courage. His vast literary legacy helped establish Pashto as a complete intellectual and literary language.
The most wide-ranging author in classical Pashto literature and one of the principal founders of Pashtun national thought.
Recorded works
Poems
علاج مرد بسته
که دې سسته شي خنډه
دارو د بواسير
يو څمڅوټی د شجر دی
ته دا وينا کړه له ما نه ياده
ته دا وينا کړه له ما نه ياده
دارو د نفس د خلط د هر خلط و اشتها و ډېرول د رنگ د ښه کېدل
هليله څلور درمه
د نس خوږي دارو
ښه دارو دي دا د گېډې
ته معشوقه يې پروا دې کومه ده
ته معشوقه يې پروا دې کومه ده
همدارنگه دارو د نفس
اطريفل ذنجبيل ياره
بل رنگ دارو
د کهيل ولې ای زويه
فايده
که سپېر کۍ شکرې سمې
ته يو طلسم يې بې اعتباره
ته يو طلسم يې بې اعتباره
جلاب
هليله نسوت دا دواړه
داور د جاوني د تبې
چوب ناز چريته دواړه
دارو هم مسهل دي يعنې جلاب
هليله کابلي مرده
تيرا مې وليده راغلم تر سواته
تيرا مې وليده راغلم تر سواته
د وجود د باد دارو
گوره لويه مرونډۍ
دارو د باد لقوه
که د چا پيدا لقوه شي
ثنا صفت کا عالم له ميوره
ثنا صفت کا عالم له ميوره
دارو د خفته باد
د بنگرې ولې هم ښه ده
فايده د سپېلنو
سپېلني دارو دي جانه
دارو د بول بسته
د څنې گل درې درمه
دارو د سنگ مثانې
سهاگه څو کړ کور زړي
جفا د خلکو هر گوره ډېره شوه
جفا د خلکو هر گوره ډېره شوه
دارو د پرميو د زحمت
اطريفل کورکمن ياره
دارو
دا درې څيزه ډېر مفيد دي
د سر درد علاج
که تازه ماهي څوک واخلي
که آدم زاد يې خوی د آدم راوړه
که آدم زاد يې خوی د آدم راوړه
د وينې د وېستو فايده
فصد سړي لره نافع دی
جن په حجاب کې د مور له څنگه
جن په حجاب کې د مور له څنگه
حق د خدای په بنده باندې
حق د خدای په بنده دا دی
جفا د خلکو هر گوره ډېره شوه
جفا د خلکو هر گوره ډېره شوه
حق د خوېش و اقرباء
چې فرض شوي په هر چا دی
جن هومره ښه ده چې مهر داره ده
جن هومره ښه ده چې مهر داره ده
حق د دروېشانو
فرض دی حق د دروېشانو
چا ته په راز وايم چې راز دار نشته
چا ته په راز وايم چې راز دار نشته
حق د همسايه گانو
حق چار د همسايه دی
حق د بندگانو په خپل څښتن
د بنده په څښتن باندې
چار د ځوانۍ د فسق فجوره
چار د ځوانۍ د فسق فجوره
حق د شاگرد په استاد باندې
په استاد د شاگرد حق دی
حق د پير استاد په مريد په شاگرد باندې
حق د پير استاد دواړه
چار د مرگوټي معاينه ده
چار د مرگوټي معاينه ده
حق د فرزند په پلار
پرې خوښېږه که صالح وي
چار يې په هر چا باندې ښکاره ده
چار يې په هر چا باندې ښکاره ده
ثواب د قرآن چې فرزند يې لولي
هر فرزند چې قرآن خوان وي
چرته غره ولاړ يې په باد مغروره
چرته غره ولاړ يې په باد مغروره
ذکر خوارج د باغي ذمي د خراج وغيره
دانايان به په دا پوه وي
چوز باز چې وويني د جال کوتره
چوز باز چې وويني د جال کوتره
ذکر د جزيه د غنيمت
په جهود جزيه روا ده
فصل د خراج
که آفت په ځمکه کښېوځي
Books and editions