Classical · National
Khushal Khan Khattak
خوشحال خان خټک
Poet, writer, chieftain, and warrior, and a major figure in Pashto literature and a forceful voice for Afghan unity.
Life and work
Introduction
Khushal Khan Khattak was a seventeenth-century poet, writer, tribal leader, and warrior. His life encompassed service to the Mughal court, imprisonment, resistance, and a sustained call for Pashtun unity.
In poetry and prose, Khushal wrote about love, ethics, medicine, hunting, politics, and courage. His vast literary legacy helped establish Pashto as a complete intellectual and literary language.
The most wide-ranging author in classical Pashto literature and one of the principal founders of Pashtun national thought.
Recorded works
Poems
کس در چنين ديار چسان دل نهد به يار
کس در چنين ديار چسان دل نهد به يار
بکام دل نرسيدم ببوسه ای زلبش
بکام دل نرسيدم ببوسه ای زلبش
چې زړه ژوندی لري دعشق په مينه
چې زړه ژوندی لري دعشق په مينه
يار من يا ز اغيار نميداند حيف
يار من يا ز اغيار نميداند حيف
د سيکې تبې علاج
که دې تبه شي د سيکې
چې زړه فارغ لري له مکر وريبه
چې زړه فارغ لري له مکر وريبه
ز هی لطافت رويت چو لاله در بستان
ز هی لطافت رويت چو لاله در بستان
چې زړه مې وينې په طنازۍ شه
چې زړه مې وينې په طنازۍ شه
دل طلبگار تو چندانست چو مطلوبی تو
دل طلبگار تو چندانست چو مطلوبی تو
چې زه يې وروستم نژدې وگور ته
چې زه يې وروستم نژدې وگور ته
بخط نو رسيد آن نو رسيده
بخط نو رسيد آن نو رسيده
اول به تير غمزه دلم را بدوختی
اول به تير غمزه دلم را بدوختی
چې ستا په دين نه وي معدوم يې وگڼه
چې ستا په دين نه وي معدوم يې وگڼه
چې سل په زړه لري يوه په ژبه
چې سل په زړه لري يوه په ژبه
دلم بردی اگر در قصد جانی
دلم بردی اگر در قصد جانی
چې ښه زوولی وي له موره پلاره
چې ښه زوولی وي له موره پلاره
رباعيات
منکه خوشالم خټکم ز چه رو
چې عاشقي کړې پېغور قبول کړه
چې عاشقي کړې پېغور قبول کړه
شير و شکر
می نياسايد و می خوشال بی دردت بلی!
چې عاشقانو د حق ديدار ليده
چې عاشقانو د حق ديدار ليده
چې عاشقي کړي پرېږدي ننگونه
چې عاشقي کړي پرېږدي ننگونه
که غمونه ددې خپل خاطر کباب کښم
که غمونه ددې خپل خاطر کباب کښم
چې علم وکړې عزيزه زويه
چې علم وکړې عزيزه زويه
نجومې چې قدم نه ږدي بې نجومه
نجومې چې قدم نه ږدي بې نجومه
چې غم يې نه وي له ناحقه خونه
چې غم يې نه وي له ناحقه خونه
څه به وايم ددې نس له ازمېشته
څه به وايم ددې نس له ازمېشته
څوک په لوري د کعبي ځي په هی هی
څوک په لوري د کعبي ځي په هی هی
چې کار يې بيا يې فلک په کښته
چې کار يې بيا يې فلک په کښته
ښېرازي که ښه خوراک و واړه تېر شه
ښېرازي که ښه خوراک و واړه تېر شه
په خوني هاتي سوره شوه مې پرسته
په خوني هاتي سوره شوه مې پرسته
د غريق اوبه چې پاس واوړي تر سر
د غريق اوبه چې پاس واوړي تر سر
چې گل د باغ کا خندا بنياده
چې گل د باغ کا خندا بنياده
په گنډلو سره ډېر ټوکي يوکېږي
په گنډلو سره ډېر ټوکي يوکېږي
زمانه راته پسو پرته په څو وه
زمانه راته پسو پرته په څو وه
چې لال اسا دې په دواړه لب دې وه
چې لال اسا دې په دواړه لب دې وه
زړه سفر له دې دنيا
زړه سفر له دې دنيا
چې لېرې باسي تاله دا داره
چې لېرې باسي تاله دا داره
خدای که تار په تار ياران بيا سره ټول کا
خدای که تار په تار ياران بيا سره ټول کا
چې پلو له مخه نه اخلي دلبره
چې پلو له مخه نه اخلي دلبره
چې مستغني شې له شاه و ميره
چې مستغني شې له شاه و ميره
مگر خضر مې مدد شي دعا راکا
مگر خضر مې مدد شي دعا راکا
چې ښکاره په آرايش کې شگفته شي
چې ښکاره په آرايش کې شگفته شي
چې مستغني دی له نصيحته
چې مستغني دی له نصيحته
عشق تر ځوانه نه زوړ لا کا ژر نسکور
عشق تر ځوانه نه زوړ لا کا ژر نسکور
راته نيسي جانانه، د شرابو پيمانه
راته نيسي جانانه، د شرابو پيمانه
ننگيالی قبلوي گور
ننگيالی قبلوي گور
چې ورته گرځي په ډوډه ډوډه
چې ورته گرځي په ډوډه ډوډه
چې بد نه کاندي خبيث
چې بد نه کاندي خبيث
Books and editions