Classical · National
Khushal Khan Khattak
خوشحال خان خټک
Poet, writer, chieftain, and warrior, and a major figure in Pashto literature and a forceful voice for Afghan unity.
Life and work
Introduction
Khushal Khan Khattak was a seventeenth-century poet, writer, tribal leader, and warrior. His life encompassed service to the Mughal court, imprisonment, resistance, and a sustained call for Pashtun unity.
In poetry and prose, Khushal wrote about love, ethics, medicine, hunting, politics, and courage. His vast literary legacy helped establish Pashto as a complete intellectual and literary language.
The most wide-ranging author in classical Pashto literature and one of the principal founders of Pashtun national thought.
Recorded works
Poems
ذکر علامت د بلاغت
چې په عمر دوازده شي
مرگ نژدې راغی زه لا غافل يم
مرگ نژدې راغی زه لا غافل يم
ذکر د فرض د واجب د سنت د ادبونو
هر سړی چې ايماندار وي
مرگ رانژدې شو زه لا ارمان لرم
مرگ رانژدې شو زه لا ارمان لرم
مست يم په سر کې مستي د می لرم
مست يم په سر کې مستي د می لرم
باب څلورم - ذکر د وضو د هره کار
هر سړی چې اودس کاندې
نه زر په کور کې نه کښت و کار لرم
نه زر په کور کې نه کښت و کار لرم
فصل - فرايض د وضو
د اودس دي څلور څيزه
فصل - ذکر د وضو د سنتونو
د اودس سنت چې زده دي
فصل - د اودس د مکروهاتو
د اودس مکروه شش دي
نه مرد د کفر نه مرد د دين يم
نه مرد د کفر نه مرد د دين يم
فصل - د وضو د دعوات
په اودس کې دا دعا ده
وايي جنت لرم حور او قصور لرم
وايي جنت لرم حور او قصور لرم
فصل - ذکر د هغو څيزونو چې اودس تباه کوي
چې اودس تباه کوينه
فصل - د اتو مسئلو د وضو د نمانځه په کار
دا اته مسئلې ښې دي
هومره خطا لرم څو چې عاقل يم
هومره خطا لرم څو چې عاقل يم
فصل - ذکر د تېمم
که اوبه نه پيدا کېږي
يار مې کافر دی زه مسلمان يم
يار مې کافر دی زه مسلمان يم
فصل - په موزه مسحه کول
درست تمام اودس چې وکړه
خواره حيرانه بني آدم
خواره حيرانه بني آدم
فصل - لس څيزه سنت د ابراهيم پيغمبر
په اوبه په خوله په پوزه
فصل - ذکر د نارينه د عورتنې د اوبو
اول بول بيا مذي وي
چې ځان ته گورم ځان کنهگار لرم
چې ځان ته گورم ځان کنهگار لرم
فصل - د غسل په څو نوعه
څوارلس غسل فريضه دي
پند مې په ياد شو دد حکيمانو
پند مې په ياد شو دد حکيمانو
فصل - صفت د غسل
غسل فرض د جنابت دی
بادشاه سني دی خلک حيران شو
بادشاه سني دی خلک حيران شو
پورې په خونه د اېمل خان شو
پورې په خونه د اېمل خان شو
په نظامپور کې په سو سو سو
په نظامپور کې په سو سو سو
فصل - ذکر د څلورو پاکيو
مونځ گذار لره مسطور دي
پيرۍ پرې اېستم له تالاشه
پيرۍ پرې اېستم له تالاشه
پيغمبران وو شاهان خانان وو
پيغمبران وو شاهان خانان وو
تر سر تر پايه ککړ په غولو
تر سر تر پايه ککړ په غولو
پنځم باب - ذکر د نمانځه د هر باب
د نمانځه نه مې آغاز دی
توغي حج وکړ په روم په شام شو
توغي حج وکړ په روم په شام شو
شيطان گمراه کړ کوڅۍ يې ونيوه
شيطان گمراه کړ کوڅۍ يې ونيوه
فصل - د نمانځه د نيت
په نمانځه کې لازم نيت دی
فصل - د نمانځه د فرضونو
په نمانځه کې دولس څيزه
قاتله ځله په کابو بويه
قاتله ځله په کابو بويه
فصل - د نمانځه د واجباتو
د نمانځه چې واجبات دي
فصل - د نمانځه د سنتونو
څلېريشت څيزه د نمانځه دي
عمل د ښو کاڼئ بلا تر پښو کاڼئ
عمل د ښو کاڼئ بلا تر پښو کاڼئ
فصل - د نمانځه د ادبونو
دا پنځلس دي آداب
غم يې هيچېرې په عشق کې نشته
غم يې هيچېرې په عشق کې نشته
فصل - د نمانځه د مکروهاتو
په تکبير چې لاس بالا کړې
وگور ته لاړل هغه لاسونه
وگور ته لاړل هغه لاسونه
فصل - فرق د مردانو د زنانو
په څو توکه د مردانو
نور نور غمونه واړه تر شاشي
نور نور غمونه واړه تر شاشي
Books and editions