Classical · National
Khushal Khan Khattak
خوشحال خان خټک
Poet, writer, chieftain, and warrior, and a major figure in Pashto literature and a forceful voice for Afghan unity.
Life and work
Introduction
Khushal Khan Khattak was a seventeenth-century poet, writer, tribal leader, and warrior. His life encompassed service to the Mughal court, imprisonment, resistance, and a sustained call for Pashtun unity.
In poetry and prose, Khushal wrote about love, ethics, medicine, hunting, politics, and courage. His vast literary legacy helped establish Pashto as a complete intellectual and literary language.
The most wide-ranging author in classical Pashto literature and one of the principal founders of Pashtun national thought.
Recorded works
Poems
فصل - د هغه فعل چې خلل د نمانځه لري
په لړم په مار که وکړې
نه يې څوک ياد دی نه يې څوک هېر دی
نه يې څوک ياد دی نه يې څوک هېر دی
فصل - د نمانځه د پاره شناخت د قبلې
چې يې شناخت د قبلې نه وي
مرگ لکه شرمښ راباندې ځغلي
مرگ لکه شرمښ راباندې ځغلي
شاه د شطرنج دی نژدې و ماته
شاه د شطرنج دی نژدې و ماته
فصل - په دا درې وخته چې نمونځ په کې روا نه دی
په دا درې وخته هوښياره
هاتي که ماشی کړې ماشي هاتي کړې
هاتي که ماشی کړې ماشي هاتي کړې
فصل - درې وخته چې نفل نمونځ کړی شي
په دا درې وخته کې زده کړه
فصل - ذکر د اذان د اقامت
بانگ اقامت ويل سنت دي
چې نه يې دين شو نه يې دنيا شوه
چې نه يې دين شو نه يې دنيا شوه
فصل - ذکر د امام چې حق لري
چې درېږي څوک د وړاندي
عشا چې ودري په سر د قطب
عشا چې ودري په سر د قطب
فصل - د مانځه د قراءت
د نمانځه قرات فرض دی
فصل - د قضا نمونځونو
چې يو نمونځ په قصد قضا که
نه اور د خپل نغري د لمدو پچو
نه اور د خپل نغري د لمدو پچو
فصل - چې په مانځه کې اودس مات شي
که حدث شي په نماز کې
سبا شي وخورو بېگا شي وخورو
سبا شي وخورو بېگا شي وخورو
فصل - د بيمار د مانځه
که بيمار پاڅېدی نه شي
فصل - د سفر د مانځه
په سفر چې څوک روان شي
زه يار مشفق لرم ده يار بد خوی درله
زه يار مشفق لرم ده يار بد خوی درله
فصل - د سجده تلاوت
تلاوت چې کړې ای زويه
فصل - د جمعې د نمانځه
په پنځه شرطونه فرض دی
څه بادشاهان ولاړل څه څه خانان ولاړل
څه بادشاهان ولاړل څه څه خانان ولاړل
فصل - د عيد د نمانځه
ادينه چې څوک گذارينه
فصل - ذکر د کسوف و خسوف د مانځه
خدای په هر چارې قادر دی
که يې عادت کړې په بدگويۍ
که يې عادت کړې په بدگويۍ
ستا تر چشمانو د مُلو خمر ورک شو
ستا تر چشمانو د مُلو خمر ورک شو
فصل - د تراوېح د نمانځه
دوه رکعته چې تمام کا
فصل - د نفل دمانځه
مکروهات لري لس وخته
ښکار د ټوپک نشته که ښکار د باز نشته
ښکار د ټوپک نشته که ښکار د باز نشته
فصل - ذکر د نفل نمونځونو
تطوع که فضايل دي
پرېږده له هرچا سره يو مخ وړم
پرېږده له هرچا سره يو مخ وړم
فصل - دنفل مانځه وختونه
درته وشمارم وختونه
رتبه به گانده په عمل موند شي
رتبه به گانده په عمل موند شي
دارو د تخرگ دوجود دخولو د بد بويۍ
د گلابو گل عجب دي
وايي چې ځان ساته له غمه غم راغی
وايي چې ځان ساته له غمه غم راغی
فصل - ثواب د مانځه چې ښه يې ادا کا
هم به موړ هم په سېراب وي
فصل - عذاب عقوبت د تارک نماز
چې تر کړونی د مانځه وي
راغله زر ولاړه زما زړگی يې
راغله زر ولاړه زما زړگی يې
فصل - ثواب د جماعت او د تکبير اولی
چې پخوا پيغمبران وو
دولت چې ولاړ شو راته يې شا کړه
دولت چې ولاړ شو راته يې شا کړه
فصل - عذاب عقوبت د تنها گذار
د سرور د خولې حديث دی
بدان دې ځان وړي هم دې ايمان وړي
بدان دې ځان وړي هم دې ايمان وړي
باب شپږم - ذکر د زکات دعشر د هر باب
په اووه نوعه زکات دی
فصل - شرطونه د زکات
د زکات چې څوک طالب شي
فصل - د زکات
که د مال څښتن بنده دی
د مور په نس کې مرد لا علقه وي
د مور په نس کې مرد لا علقه وي
گوتې د هېچا پسې دوړونه دي
گوتې د هېچا پسې دوړونه دي
Books and editions