Classical · National
Khushal Khan Khattak
خوشحال خان خټک
Poet, writer, chieftain, and warrior, and a major figure in Pashto literature and a forceful voice for Afghan unity.
Life and work
Introduction
Khushal Khan Khattak was a seventeenth-century poet, writer, tribal leader, and warrior. His life encompassed service to the Mughal court, imprisonment, resistance, and a sustained call for Pashtun unity.
In poetry and prose, Khushal wrote about love, ethics, medicine, hunting, politics, and courage. His vast literary legacy helped establish Pashto as a complete intellectual and literary language.
The most wide-ranging author in classical Pashto literature and one of the principal founders of Pashtun national thought.
Recorded works
Poems
اقربا راته عقرب شول
اقربا راته عقرب شول
چې هر زمان مې په زړه مېشته ده
چې هر زمان مې په زړه مېشته ده
غم ښادي چې په چا وېر شي
غم ښادي چې په چا وېر شي
اورنگزېب چې آرايش د تخت و تاج کا
اورنگزېب چې آرايش د تخت و تاج کا
چې يې کاسه کړه د مجنون ماته
چې يې کاسه کړه د مجنون ماته
نا قرار زړونه قرار شوی
نا قرار زړونه قرار شوی
هر خاطر چې ناقرار شي
هر خاطر چې ناقرار شي
چې يې لرزه وه په ملک د حيثه
چې يې لرزه وه په ملک د حيثه
سترگې ستا غړوي زړه
سترگې ستا غړوي زړه
چې دې درسته راته شا کړه
چې دې درسته راته شا کړه
چې يې مخمورې وي سترگې بې مُله
چې يې مخمورې وي سترگې بې مُله
که عيبونه لري سل طالع دما
که عيبونه لري سل طالع دما
چې هنر د بزرگۍ در څه نه وي
چې هنر د بزرگۍ در څه نه وي
بې هنره که بادشاه د درست جهان شي
بې هنره که بادشاه د درست جهان شي
ځارشم بلهار شم د يار تر نامه
ځارشم بلهار شم د يار تر نامه
ځنگل ته اور راوړه، حکم ته زور راوړه
ځنگل ته اور راوړه، حکم ته زور راوړه
نه زه ملک غواړم نه مال
نه زه ملک غواړم نه مال
ځوانمرد که نه يې له مانه فن زده کړه
ځوانمرد که نه يې له مانه فن زده کړه
د سرای د ملک تعريف
که د سرای مځکه سنگزار ده
دارو د ذوتې تبې
چوب ناز چرايته دواړه
ځواني دې راکړه له کامرانۍ سره
ځواني دې راکړه له کامرانۍ سره
اشتياق دخپلې مور ور سره حقيقت
چې د ما دمور قدم دی
ځواني که گورې لکه سره زرده
ځواني که گورې لکه سره زرده
مناجات
خدايه ته حاضر په سر يې
ياد د هغو چې له وطنه بې وطن دي
چې مېشته په سنگاوو دي
ځواني که هر څو يو نوبهار ده
ځواني که هر څو يو نوبهار ده
دخپل سيند تعريف
د لنډي اوبه سلسالې
ځواني مې ولاړه په غفلتونه
ځواني مې ولاړه په غفلتونه
دميرې د ملک او د بهار د ښکار تعريف
دميرې مزکه مهينه
څو تجربه نه کړې خپل زويه وروڼه
څو تجربه نه کړې خپل زويه وروڼه
ارمان د ميرې د هوسيو د آهوگردان
دميرې هوسيو درېغه
چو چې توانېږې خو خاموشي کوه
چو چې توانېږې خو خاموشي کوه
ارمان دکاله پاڼۍ د مرغاويو
اه وای وای کاله پاڼۍ
تعريف د يار سوات د بازونو دميرې د ملک او د بهار د ښکار
آه د سوات د ملک بازونو
څو چې توانېږې له هېچا بد مه کړه
څو چې توانېږې له هېچا بد مه کړه
ستاينه د سرای د غره د لمنې د ښکار
په هر کال د سرای د بوژي
څو چې توانېږي هومره نافع اوسه
څو چې توانېږي هومره نافع اوسه
ارمان د نيلاب دساړه توی د بزونو د ښکار
د نيلاب د غرو بزونه
څو څو فکرونه څو څو اشوبه
څو څو فکرونه څو څو اشوبه
څو دې په مخ دي تسلسلونه
څو دې په مخ دي تسلسلونه
څو دې دولت شته هومره عزت شته
څو دې دولت شته هومره عزت شته
څوک دې چې واړ وي له بده کاره
څوک دې چې واړ وي له بده کاره
ژړا د خط په راتله
پس له ډيره انتظاره
څوک چې توانگر شي په قناعت سره
څوک چې توانگر شي په قناعت سره
څوک چې خبر شي دخط له خونده
څوک چې خبر شي دخط له خونده
شکايت د زمانې له خلقو
آدم زاد په نوم آدم دي
څوک چې قانع دی مخدوم يې وگڼه
څوک چې قانع دی مخدوم يې وگڼه
څوک که مردود شي له پيره ميره
څوک که مردود شي له پيره ميره
Books and editions