Classical · National
Khushal Khan Khattak
خوشحال خان خټک
Poet, writer, chieftain, and warrior, and a major figure in Pashto literature and a forceful voice for Afghan unity.
Life and work
Introduction
Khushal Khan Khattak was a seventeenth-century poet, writer, tribal leader, and warrior. His life encompassed service to the Mughal court, imprisonment, resistance, and a sustained call for Pashtun unity.
In poetry and prose, Khushal wrote about love, ethics, medicine, hunting, politics, and courage. His vast literary legacy helped establish Pashto as a complete intellectual and literary language.
The most wide-ranging author in classical Pashto literature and one of the principal founders of Pashtun national thought.
Recorded works
Poems
څومره دې خوا ده و ماته ډکه
څومره دې خوا ده و ماته ډکه
نکته
دا خبره له استاده
څو مې له تانه درنه سينه ده
څو مې له تانه درنه سينه ده
شکايت
ناظرينو علامت دی
څو نعمتونه تر سر تر پايه
څو نعمتونه تر سر تر پايه
غندنه د بادشاه او دده د حال
يا خوشال خټک کافر دی
فصل په باب دجهان د ناسازۍ کې
چې جهان ناسازې کاندي
څه ښه مې بيامونده معنی له جاهه
څه ښه مې بيامونده معنی له جاهه
څه ښه بادشاه وې شاه جهانه
څه ښه بادشاه وې شاه جهانه
ظاهر کول د خپل درد راستي
که په عمر دولتخواه يم
حق د خپلوۍ د خپل په زړه کا
حق د خپلوۍ د خپل په زړه کا
ستاينه د يوسف په تعريف
يوسفزيه مير افغان دي
د حق تعالی د حکم د ارادې چې کار يې د حکمت خالي نه دی
ذره نه خوځي له ځايه
حيران يم پاکه پروردگاره
حيران يم پاکه پروردگاره
خبر چې نه وي د عشق له کاره
خبر چې نه وي د عشق له کاره
خبر هيڅ نه وم چې دا افعال شته
خبر هيڅ نه وم چې دا افعال شته
وړومبی فصل - په بيان د پېژندگلوی د باز کې
باز که لوی وي هم تېز پر وي بې بها وي
خبر هيڅ نه وم چې ورځ وه کومه
خبر هيڅ نه وم چې ورځ وه کومه
دويم فصل - په بيان د رنگ د باز کې
د بازونو رنگ ته مه غړوه سترگې
دريم فصل - په بيان د اشيان د باز کې
چا اشيان چېرې د باز نه دی ليدلی
خبر هيڅ نه وم له خپله حاله
خبر هيڅ نه وم له خپله حاله
څلورم فصل - په بيان د تريناک باز
چوز بازونه په عزت قيمت لا شک دي
خپل خپل فعلونه د سړي رهبر گڼه
خپل خپل فعلونه د سړي رهبر گڼه
پينځم فصل - په بيان د بندونو د باز کې
بند د باز د باښې نه بويه چې سره وي
خپله خبره ده مرغلره
خپله خبره ده مرغلره
شپږم فصل - په بيان د پېژندلو د پيخال د باز کې
چې د باز پيخال کټه وي لرې درومي
اووم فصل - په بيان د نوي باز کې
نوی باز چې په جال کښېباسې دامداره
علاج د سيري
د سيري يو ښه علاج دی
اتم فصل - په بيان د اموخته کولو د باز کې
په څو رنگه نوی باز بازدار پرانزي
خدای په خدايي ښايي چې هومره مينه
خدای په خدايي ښايي چې هومره مينه
خدای دې اضغاث کا دا وران خوبونه
خدای دې اضغاث کا دا وران خوبونه
نهم فصل - په بيان د اموخته کولو د باز په ښکار د مرغابۍ
که ته غواړې چې دې باز مرغابۍ گير شي
خدايه دا کار مې تر انجام راوله
خدايه دا کار مې تر انجام راوله
لسم فصل - په بيان د ښکار کولو د نورو مرغانو په باز باندې
د باز ښکار خو مرغابۍ ده که يې گورې
يوولسم فصل - په تشويق د بازونو د ښکار کې د غزل په طرز
د بازونو ښکار د چا دی د زر دار
خدايه دردمن کړې بې دردان واړه
خدايه دردمن کړې بې دردان واړه
دولسم فصل - په بيان د تعريف د جره کې
جره څه دی؟ د باز نر دی که پوهېږي
ديارلسم فصل - په بيان د ښکار د باښې کې
باښه هم د باز له گروهه يو مرغی دی
خزان بد باد دی حذر ترې بويه
خزان بد باد دی حذر ترې بويه
خزان وهليه دله ناښاده
خزان وهليه دله ناښاده
څوارلسم فصل - په بيان د نيولو او ساتلو د نوي باز کې
که په نوي باز بېگاه بېگاه څوک ښکار کا
خسيس دې پرېږدي په دوه پشيزه
خسيس دې پرېږدي په دوه پشيزه
خلک په ما کا کينه هم رخه
خلک په ما کا کينه هم رخه
پينځلسم فصل - په غزل سره په بيان د صافولو د باز کې
د خوشال خبره نغوږه پرې عمل کړه
شپاړسم فصل - په بيان د مهر ورکولو باز لره
باز جره لره که مست شي صافي ور کړه
خواره حيرانه بني آدمه
خواره حيرانه بني آدمه
اوولسم فصل - په بيان د راېستلو د باز له کريزه
په دا ملک کې چې زما وطن مسکن دی
خواره حيرانه بني آدمه
خواره حيرانه بني آدمه
Books and editions