Classical · National
Khushal Khan Khattak
خوشحال خان خټک
Poet, writer, chieftain, and warrior, and a major figure in Pashto literature and a forceful voice for Afghan unity.
Life and work
Introduction
Khushal Khan Khattak was a seventeenth-century poet, writer, tribal leader, and warrior. His life encompassed service to the Mughal court, imprisonment, resistance, and a sustained call for Pashtun unity.
In poetry and prose, Khushal wrote about love, ethics, medicine, hunting, politics, and courage. His vast literary legacy helped establish Pashto as a complete intellectual and literary language.
The most wide-ranging author in classical Pashto literature and one of the principal founders of Pashtun national thought.
Recorded works
Poems
برايه مې زړه خبرې ستا د ناز وی
برايه مې زړه خبرې ستا د ناز وی
رب و ماته دولت اقبال راکړ
رب و ماته دولت اقبال راکړ
بې ياريه دې دا خوار مري، يار وه يې
بې ياريه دې دا خوار مري، يار وه يې
بيا يې واغوست سور کميس پټې پټې
بيا يې واغوست سور کميس پټې پټې
په زړه سخت بې مهره يار يې
په زړه سخت بې مهره يار يې
و خدای ته خوار دی بهتر د خلق
و خدای ته خوار دی بهتر د خلق
په ښه مخ به څو تابان يې
په ښه مخ به څو تابان يې
په نيکۍ به له بدانو نه خلاص نه شي
په نيکۍ به له بدانو نه خلاص نه شي
چې د ليدلو وو هغه مې وليدل
چې د ليدلو وو هغه مې وليدل
په ورو ورو څه خو خبر شوم ستا له مينې
په ورو ورو څه خو خبر شوم ستا له مينې
په هرکسب کې چې يې حبيب الله يې
په هرکسب کې چې يې حبيب الله يې
خانان يې واړه تلاوت خوان کړل
خانان يې واړه تلاوت خوان کړل
تا په دوه سترگو مکحولې
تا په دوه سترگو مکحولې
تورې سترگې ستا دي بيا په تورو رنجو کړې
تورې سترگې ستا دي بيا په تورو رنجو کړې
دځان مې وليدل، اخوان مې وليدل
دځان مې وليدل، اخوان مې وليدل
تا ياري له مانه پرې کړه که پښېمان يې
تا ياري له مانه پرې کړه که پښېمان يې
تا په دا ناسازو چارې دي راکړې
تا په دا ناسازو چارې دي راکړې
تورو زلفو دې په غوږو دي خولې يښې
تورو زلفو دې په غوږو دي خولې يښې
راشه که گورې اهل نا اهل
راشه که گورې اهل نا اهل
ته چې دا دماغ لرې
ته چې دا دماغ لرې
ته دې تل اوسې په دا شهر يارۍ کې
ته دې تل اوسې په دا شهر يارۍ کې
چې تا گورم حيران شم چې ته څه رنگه بشر يې
چې تا گورم حيران شم چې ته څه رنگه بشر يې
که لوی ملا شې په لوستل لوستل
که لوی ملا شې په لوستل لوستل
چې دانا نه کړې گردش د زمانې
چې دانا نه کړې گردش د زمانې
اوس زه په خپلې چارې خورسند يم
اوس زه په خپلې چارې خورسند يم
چې يوه مې ده نيولې
چې يوه مې ده نيولې
چېدلرره، دلربا ده، هغه ته يې
چېدلرره، دلربا ده، هغه ته يې
چې په زلفو عنبرسا ده هغه ته يې
چې په زلفو عنبرسا ده هغه ته يې
اولاد مې ډېر دی منت دخدای لرم
اولاد مې ډېر دی منت دخدای لرم
چې ښېرې و ماته وکړې ژوندې مې
چې ښېرې و ماته وکړې ژوندې مې
چا به راکړه په پالنگ دا هسې کښلې
چا به راکړه په پالنگ دا هسې کښلې
بل ته شړلی، لېږلی تا يم
بل ته شړلی، لېږلی تا يم
چې گلرنگه معشوقه لري په کور کې
چې گلرنگه معشوقه لري په کور کې
چې په زړه يې گرځوې وړې وړې
چې په زړه يې گرځوې وړې وړې
پرېشان په ځان کې په ډېر حيرت يم
پرېشان په ځان کې په ډېر حيرت يم
چې په حسن، په ښايست دي زورورې
چې په حسن، په ښايست دي زورورې
چې پخوا مې په خاطر نه وې ليدلې
چې پخوا مې په خاطر نه وې ليدلې
په خوب کې هر کله بوی د دنيا وينم
په خوب کې هر کله بوی د دنيا وينم
چې د خلکو نېکخواهي لري په زړه کې
چې د خلکو نېکخواهي لري په زړه کې
څو چې مينه د دنيا پرېوځي په زړه کې
څو چې مينه د دنيا پرېوځي په زړه کې
په زړه کې ستا د کوڅې غبار لرم
په زړه کې ستا د کوڅې غبار لرم
زما مينه ياره! چې نن ناست زما په کټ يې
زما مينه ياره! چې نن ناست زما په کټ يې
خوله دې غونچه ده تورگيسو د سنبل پاڼې
خوله دې غونچه ده تورگيسو د سنبل پاڼې
په سردارۍ چې پوهېدلی يم
په سردارۍ چې پوهېدلی يم
دا يم ، له تا لاړم، که په ناسته مې ملال يې
دا يم ، له تا لاړم، که په ناسته مې ملال يې
رنگ دې ورک شه بدې روې
رنگ دې ورک شه بدې روې
زه چې ستا د مخ گلزار گورم په کور کې
زه چې ستا د مخ گلزار گورم په کور کې
په غم دې سوی لوغړن زه يم
په غم دې سوی لوغړن زه يم
Books and editions