Classical · National
Khushal Khan Khattak
خوشحال خان خټک
Poet, writer, chieftain, and warrior, and a major figure in Pashto literature and a forceful voice for Afghan unity.
Life and work
Introduction
Khushal Khan Khattak was a seventeenth-century poet, writer, tribal leader, and warrior. His life encompassed service to the Mughal court, imprisonment, resistance, and a sustained call for Pashtun unity.
In poetry and prose, Khushal wrote about love, ethics, medicine, hunting, politics, and courage. His vast literary legacy helped establish Pashto as a complete intellectual and literary language.
The most wide-ranging author in classical Pashto literature and one of the principal founders of Pashtun national thought.
Recorded works
Poems
هر چې ستا کوڅه مقام کا
هر چې ستا کوڅه مقام کا
ستا له چمه به وانه وړي عاشقان ستا
ستا له چمه به وانه وړي عاشقان ستا
ور په ور جاروځم لور په لوري په طلب ستا
ور په ور جاروځم لور په لوري په طلب ستا
که د يار پسې څوک سپينې جامې رنگ کا
که د يار پسې څوک سپينې جامې رنگ کا
خوار عاشق په خاصيت دی د سيماب
خوار عاشق په خاصيت دی د سيماب
خپل بيمار مې حواله کړ په نصيب
خپل بيمار مې حواله کړ په نصيب
مرد هغه چې زړه يې ويښ، سترگې په خوب
مرد هغه چې زړه يې ويښ، سترگې په خوب
غم و درد وېره د سر د زړه آشوب
غم و درد وېره د سر د زړه آشوب
په جهان کې څلور قسمه دی نعمت
په جهان کې څلور قسمه دی نعمت
چې مين شوم د بلندې په قامت
چې مين شوم د بلندې په قامت
زه هم چېرې فرزانه وم ، فرزانه يم لا تر اوسه
زه هم چېرې فرزانه وم ، فرزانه يم لا تر اوسه
سر قلم
مار که هر څو پيچ و خم ځۍ خپلۍ سوړۍ لره سم ځۍ
عجب کار دی ستا د شونډو
عجب کار دی ستا د شونډو
نه مې لاس رسي په يار
نه مې لاس رسي په يار
پاک الله ته
زه مدد غواړم له تا نه ای يوه خدايه احده
پرورده که د مغولو په نمک یم
پرورده که د مغولو په نمک یم
په خونـي هاتــــــــــــــي سوره شوه مى پرستــــــه
په خونـي هاتــــــــــــــي سوره شوه مى پرستــــــه
په سرو شونډو دې بازارد شكر مات کړ
په سرو شونډو دې بازارد شكر مات کړ
په پښتو شعر چې ما علم بلند کړ
په پښتو شعر چې ما علم بلند کړ
په کاته شم و عالم و ته حيران
په کاته شم و عالم و ته حيران
په کاته کاته مې سترګې په خاته شي
په کاته کاته مې سترګې په خاته شي
پښتنو زلميوبيا لاسونه سره کړل
پښتنو زلميوبيا لاسونه سره کړل
څه لره مه زړه وړې چه د زړه ساتل دې نه د زده
څه لره مه زړه وړې چه د زړه ساتل دې نه د زده
څو به ستا د دې غمونو زغمل تل کړم
څو به ستا د دې غمونو زغمل تل کړم
څو دملک وارث ونه وهي سرونه
څو دملک وارث ونه وهي سرونه
څو په باغ کې لا يو ګل د نوبهار شته
څو په باغ کې لا يو ګل د نوبهار شته
چې مې وليدې دا تورې سترګې ستا
چې مې وليدې دا تورې سترګې ستا
چې يي عمر د څارويو سره تېر وي
چې يي عمر د څارويو سره تېر وي
که زه نه وای عشق به تالره بلل څوک
که زه نه وای عشق به تالره بلل څوک
که مسجد ګورې که دیر
که مسجد ګورې که دیر
ګل فامې خومې ووې نېک فرجامې درته ستايم
ګل فامې خومې ووې نېک فرجامې درته ستايم
یو بیان به درته وایم که یې اورې
یو بیان به درته وایم که یې اورې
اتفاق
هره چار د پښتانه تر مغل ښه ده
احمق چې وپوښتې خپل زړه زبان که
احمق چې وپوښتې خپل زړه زبان که
احمقان
چې مې ښه په زړه کې فهم فکر وکړو
اولاد چې ښه شي راحت د زړه که
اولاد چې ښه شي راحت د زړه که
بندوبست د کاينات شي په خبرو
بندوبست د کاينات شي په خبرو
بيا رباب د مغني ښه سرايت کا
بيا رباب د مغني ښه سرايت کا
بیا له کومه را پیدا شو دا بهار
بیا له کومه را پیدا شو دا بهار
بې له بندګۍ دې بنده نور هيڅ نه که
بې له بندګۍ دې بنده نور هيڅ نه که
تلم پرخپله لاره راسره مله شوه نګارا
تلم پرخپله لاره راسره مله شوه نګارا
حق د عورت په مرد
حق د عورت په مرد
حق د مرد په عورت
حق د مرد په عورت
حیران یم! نه پوهېږم چې زه څه یم؟ څه به شم؟
حیران یم! نه پوهېږم چې زه څه یم؟ څه به شم؟
خپل عمل چې سړی سپک کا
خپل عمل چې سړی سپک کا
د بيلتون اشتياق
سه لره مه زړه وړې چه د زړه ساتل دې نه د زده
د خدای عرفان مې وشو په عرفان د محمدؐ
د خدای عرفان مې وشو په عرفان د محمدؐ
د سبا باده ګذر په چمن بيا کړه
د سبا باده ګذر په چمن بيا کړه
Books and editions