Classical · National
Khushal Khan Khattak
خوشحال خان خټک
Poet, writer, chieftain, and warrior, and a major figure in Pashto literature and a forceful voice for Afghan unity.
Life and work
Introduction
Khushal Khan Khattak was a seventeenth-century poet, writer, tribal leader, and warrior. His life encompassed service to the Mughal court, imprisonment, resistance, and a sustained call for Pashtun unity.
In poetry and prose, Khushal wrote about love, ethics, medicine, hunting, politics, and courage. His vast literary legacy helped establish Pashto as a complete intellectual and literary language.
The most wide-ranging author in classical Pashto literature and one of the principal founders of Pashtun national thought.
Recorded works
Poems
اپريدي په خوی پردي دي
اپريدي په خوی پردي دي
و جاهل وته چې وايي
و جاهل وته چې وايي
دايم راغلم په داعمر
دايم راغلم په داعمر
که د زويو مې لښکر دی هيڅکاره دي
که د زويو مې لښکر دی هيڅکاره دي
داسد تر نهه ويشتمه ورځ په ورځ شي
داسد تر نهه ويشتمه ورځ په ورځ شي
واړه ستا په حکم کېږي
واړه ستا په حکم کېږي
د ورکزيو اپريدو
د ورکزيو اپريدو
مفت اسان گڼي دا واړه
مفت اسان گڼي دا واړه
په پيرۍ کې چې بد کار وي
په پيرۍ کې چې بد کار وي
د صحبت آداب
د صحبت ادب هم بويه
تار په تار به يې خورې کړم
تار په تار به يې خورې کړم
زر د نوم د پاره ښه دي
زر د نوم د پاره ښه دي
که پنځوس دي که شپېته دي داغ د زړه دي
که پنځوس دي که شپېته دي داغ د زړه دي
چا وماته نصيحت کړ چې زر ښه دی
چا وماته نصيحت کړ چې زر ښه دی
د سترگو د تاريکۍ دارو
يو ترکيب واروه له ما نه
مه په حلق کې د مزري د مار پرېوځه
مه په حلق کې د مزري د مار پرېوځه
ځوانمردان تر سر د ننگ د پاره تېر شي
ځوانمردان تر سر د ننگ د پاره تېر شي
يا خواه نا خواه منصب دی
يا خواه نا خواه منصب دی
چې مغول وته مې وتړله توره
چې مغول وته مې وتړله توره
که چار ده هم هغه ده
که چار ده هم هغه ده
د خوشال خټک د حال پوښتنه څهکړې
د خوشال خټک د حال پوښتنه څهکړې
زما مشران زويه
زما مشران زويه
پينځلس گونې
دخدای سره جنگ نه شي
مثنوي
هی توبه له دې جهانه تښی تښی
مثلث
د پيسو په ټولول لکه مږک دی
څلوريزه
د شهۍ تورو سنبلو
مخمس
د ورور، وروري څرگنده شي په دا
مخمس (پينځه ييز)
تل دې ستايي په درست کې کښلي سل څوک
د عورت آداب
چې مېړه لري عورته
مخمس (پينځه ييز)
و عاشق ته دوه قدمه بحر و بر دی
مسدس (شپږيز)
رود د اوښکو دې راخور شو
مسدس
سپينې لېچې تورې وگذار وته نيولې
ترکيب بند
دا مهر و ملوکه وگوره له اصله
ترجيع بند
ستا د در په خاورو پروت بې قدره ښه يم
معشر
نورڅه نه غواړم له تا
ذوالقافيتين ترکيب بند
هند ته يې روان کړم بدرقه مې مستجاب
کسب و کار
هم واجب وي هم مباح وي
د سجده سهو فصل
اوس بيان د سجده سهو کړم و تاته
د نمانځه د سنتونو فصل
په نمانځه کې سنتونه واړه شل دي
فصل د رکعتونو چې سنت دي
عالمانو دي ويلي بې شبهته
د روژې د نيت فصل
درته وايم د روژې له حقيقته
صورتگر چې ښه صورت په دېوال ساز کا
صورتگر چې ښه صورت په دېوال ساز کا
اورنگزيب چې آرايش د تخت و تاج کا
اورنگزيب چې آرايش د تخت و تاج کا
بازيگر چې د باز يو صندوق واکا
بازيگر چې د باز يو صندوق واکا
بيا رباب د مغنې ښه سرايت کا
بيا رباب د مغنې ښه سرايت کا
دا د ما د بخت اثر نه دی نو څه دی
دا د ما د بخت اثر نه دی نو څه دی
په هر ځای چې طمع خپل هنر څرگند کا
په هر ځای چې طمع خپل هنر څرگند کا
په عاشق باندې غوغا غماز پدول کا
په عاشق باندې غوغا غماز پدول کا
Books and editions