Classical · National
Khushal Khan Khattak
خوشحال خان خټک
Poet, writer, chieftain, and warrior, and a major figure in Pashto literature and a forceful voice for Afghan unity.
Life and work
Introduction
Khushal Khan Khattak was a seventeenth-century poet, writer, tribal leader, and warrior. His life encompassed service to the Mughal court, imprisonment, resistance, and a sustained call for Pashtun unity.
In poetry and prose, Khushal wrote about love, ethics, medicine, hunting, politics, and courage. His vast literary legacy helped establish Pashto as a complete intellectual and literary language.
The most wide-ranging author in classical Pashto literature and one of the principal founders of Pashtun national thought.
Recorded works
Poems
په اختر په جمعه څه عرض دما
په اختر په جمعه څه عرض دما
تا وی چې غم مه کړه نور زه ستا يم ته زما
تا وی چې غم مه کړه نور زه ستا يم ته زما
تل کا دا وي د خوبيه طمطراق ستا
تل کا دا وي د خوبيه طمطراق ستا
تلم په خپله لاره را سره مله شوه نگارا
تلم په خپله لاره را سره مله شوه نگارا
عجايب سينگار يې وکړ بيا بلا کا
عجايب سينگار يې وکړ بيا بلا کا
څه عجب د لخواه دی دا صهبا
څه عجب د لخواه دی دا صهبا
د هر چا په يوه څيز خاطر تړلی
د هر چا په يوه څيز خاطر تړلی
چې په ما باندې يې زړه سيځي تپاک کا
چې په ما باندې يې زړه سيځي تپاک کا
چې د پلار سره دروغ نفاق خلاف کا
چې د پلار سره دروغ نفاق خلاف کا
چې دنيا ورته ښکاره شوه بې وفا
چې دنيا ورته ښکاره شوه بې وفا
څوک چې مخ کا په مذهب د خپل مولا
څوک چې مخ کا په مذهب د خپل مولا
چې خپل خوی شي په جهان بدخوا د چا
چې خپل خوی شي په جهان بدخوا د چا
ځار تر هغه مخ شم چې به ما په ځان مين کا
ځار تر هغه مخ شم چې به ما په ځان مين کا
چې مې وليدې دا تورې سترگې ستا
چې مې وليدې دا تورې سترگې ستا
حقيقت راته معلوم شو د هر چا
حقيقت راته معلوم شو د هر چا
خدای دې مخ د هيڅ غافل راښکاره نه کا
خدای دې مخ د هيڅ غافل راښکاره نه کا
خدای چې تار په تار ياران بيا سره ټول کا
خدای چې تار په تار ياران بيا سره ټول کا
خپل عمل چې سړی سپک کا
خپل عمل چې سړی سپک کا
د دنيا ياران په خوی دي د دنيا
د دنيا ياران په خوی دي د دنيا
د مرغۍ که وزر شته الواته کا
د مرغۍ که وزر شته الواته کا
د عشق په باد به کې مه ږده گام د تمنا
د عشق په باد به کې مه ږده گام د تمنا
دنيايي ياران چې طمع د دنيا کا
دنيايي ياران چې طمع د دنيا کا
دروغ دروغ وعده چې دلسنگين سره پيوند کا
دروغ دروغ وعده چې دلسنگين سره پيوند کا
دوې دې تورې سترگې لکه دوې تورې بلا
دوې دې تورې سترگې لکه دوې تورې بلا
د خوبيه نوم دې ولاړ د بد خو هم لا
د خوبيه نوم دې ولاړ د بد خو هم لا
دوه زړونه چې يو شي غر به هم پاره پاره کا
دوه زړونه چې يو شي غر به هم پاره پاره کا
گل و سړي ور کړه چې خوشال په يوه گل شي
گل و سړي ور کړه چې خوشال په يوه گل شي
راته څه وايې چې يار در سره څه کا
راته څه وايې چې يار در سره څه کا
راشه وگوره نن دا طراز زما
راشه وگوره نن دا طراز زما
زړه چې نه وي مبتلا
زړه چې نه وي مبتلا
زه تا پېژنم هوا
زه تا پېژنم هوا
زاهدان چې د رندانو تل پېغور کا
زاهدان چې د رندانو تل پېغور کا
سور پېزوان دې په زرگر نوی سنواريا
سور پېزوان دې په زرگر نوی سنواريا
ښه سړي د چا په بدو نظر نه کا
ښه سړي د چا په بدو نظر نه کا
که بې نمازه د قيامت په ورځ ممتاز کا
که بې نمازه د قيامت په ورځ ممتاز کا
که يو ځل دې د وصاله بهره مند کا
که يو ځل دې د وصاله بهره مند کا
که د زړه لرې بها
که د زړه لرې بها
له دلبرې نه مې خوله غوښته اما
له دلبرې نه مې خوله غوښته اما
نوبهار شو، بيا نرگش په باغ مستي کا
نوبهار شو، بيا نرگش په باغ مستي کا
واړه مست شو بد ويل کا
واړه مست شو بد ويل کا
هر بيمار چې د طبيب سره شدت کا
هر بيمار چې د طبيب سره شدت کا
يار په څه بې وفايې کا
يار په څه بې وفايې کا
يار مې مرور دی که څوک وي چې يې پخلا کا
يار مې مرور دی که څوک وي چې يې پخلا کا
يار چې تل هسې جفا کا
يار چې تل هسې جفا کا
په سپين جمال چې تار په تار دوې زلفې عنبر فام کا
په سپين جمال چې تار په تار دوې زلفې عنبر فام کا
نشته په دا شهر څوک چې نه دی خريدار ستا
نشته په دا شهر څوک چې نه دی خريدار ستا
عقل سل د مصلحت بندونه جوړ کا
عقل سل د مصلحت بندونه جوړ کا
چې مې ښکته پورته اوښکې تگ و پوکا
چې مې ښکته پورته اوښکې تگ و پوکا
Books and editions