کلاسیک · ملي
خوشحال خان خټک
Khushal Khan Khattak
شاعر، لیکوال، خان او جنګیالی؛ د پښتو ادب یو بنسټیز شخصیت او د افغان یووالي پیاوړی غږ.
ژوند او اثر
پېژندنه
خوشحال خان خټک د اوولسمې پېړۍ شاعر، لیکوال، قبیلوي مشر او جنګیالی و. د ده ژوند د مغلي دربار له خدمت، زندان، مقاومت او د پښتنو د یووالي له هڅې سره تړلی و.
خوشحال په شعر او نثر کې د مینې، اخلاقو، طب، ښکار، سیاست او مېړانې په اړه لیکلي دي. د ده پراخ ادبي میراث پښتو ته د یوې بشپړې فکري او ادبي ژبې مقام ورکړ.
د پښتو د کلاسیک ادب تر ټولو پراخ لیکوال او د پښتني ملي فکر له مهمو بنسټګرو څخه.
ثبت شوي اثار
شعرونه
هر ساعت چې په چا ځي هسې بېکار
هر ساعت چې په چا ځي هسې بېکار
يو دا هسې ښه بهار
يو دا هسې ښه بهار
په سرو شونډو دې بازار د شکر مات کړ
په سرو شونډو دې بازار د شکر مات کړ
په دا شکر چې يې بوی ښکاره آتش کړ
په دا شکر چې يې بوی ښکاره آتش کړ
چې مې زړه د مال او ملک په هوا نه ولاړ
چې مې زړه د مال او ملک په هوا نه ولاړ
چې مې ښه تروېت د خپلې چارې ځير کړ
چې مې ښه تروېت د خپلې چارې ځير کړ
څو يې بوی په هر طرف بهير ونه کړ
څو يې بوی په هر طرف بهير ونه کړ
لکه خدای چې د يار حسن بې نظير کړ
لکه خدای چې د يار حسن بې نظير کړ
دا د خان کلان قصيده ده، په احوال دجنگ جدل، چې د مغول له مخالفته وه
په دا کار کې چې چا ووهلې تورې
مخ يې فکر د نسرين را څخه يووړ
مخ يې فکر د نسرين را څخه يووړ
پر د قاز شته، پر د باز
پر د قاز شته، پر د باز
چې هر يار ته مې تر خولې وويست آواز
چې هر يار ته مې تر خولې وويست آواز
لکه غشي لره بويه تير انداز
لکه غشي لره بويه تير انداز
په رموز د عاشقانو عاشقان پوهېږي بس
په رموز د عاشقانو عاشقان پوهېږي بس
په درست کلي کې مې يار دی هغه کس
په درست کلي کې مې يار دی هغه کس
په لحد کې به هوا نه وي هوس
په لحد کې به هوا نه وي هوس
ته څه زړه لرې، څه لاس
ته څه زړه لرې، څه لاس
چې غم لري د مخ همدا وصال بس
چې غم لري د مخ همدا وصال بس
خدايه! که زه تاته نژدې کېږم په افلاس
خدايه! که زه تاته نژدې کېږم په افلاس
زه هغه سړی يم چې قلم واخلم په لاس
زه هغه سړی يم چې قلم واخلم په لاس
سړی ښه دی حق شناس
سړی ښه دی حق شناس
کله باز کا و مردارې ته هوس
کله باز کا و مردارې ته هوس
توراني خو د جنجال دي،د پرخاش
توراني خو د جنجال دي،د پرخاش
له تا به ستا له تېغه عاشق چېرې کا اعراض
له تا به ستا له تېغه عاشق چېرې کا اعراض
چې د کښليو په ليدل نه وي محظوظ
چې د کښليو په ليدل نه وي محظوظ
زړه مې بې له عشقه په بل کار نه وي محظوظ
زړه مې بې له عشقه په بل کار نه وي محظوظ
سخت ساعت دی د وداع
سخت ساعت دی د وداع
خلقې سره ياري کا په دروغ
خلقې سره ياري کا په دروغ
که يو گل و ماته راکړې دخپل باغ
که يو گل و ماته راکړې دخپل باغ
رامعلوم شو د اورنگ عدل و انصاف
رامعلوم شو د اورنگ عدل و انصاف
چې بنياد يې پيدا شوی په نفاق
چې بنياد يې پيدا شوی په نفاق
خر د سرو زرور د زين نه دی لايق
خر د سرو زرور د زين نه دی لايق
ډېر د خيال سواره ترې لاړل معلق
ډېر د خيال سواره ترې لاړل معلق
درېغه سره تش کړای دا ډک زړونه د فراق
درېغه سره تش کړای دا ډک زړونه د فراق
که د سرو شونډو سره غواړې تحقيق
که د سرو شونډو سره غواړې تحقيق
يو څه بحر دی عميق
يو څه بحر دی عميق
چې په روی به يې بخښل شي پاک نا پاک
چې په روی به يې بخښل شي پاک نا پاک
دال او واو د محرم د صفر (اک)
دال او واو د محرم د صفر (اک)
که زه نه وای تا به ځان لره بلل څوک
که زه نه وای تا به ځان لره بلل څوک
مرد هغه چې همت پاک، برکت ناک
مرد هغه چې همت پاک، برکت ناک
نه په خوله گولۍ خوړلې د ټوپک
نه په خوله گولۍ خوړلې د ټوپک
اقربا راته عقرب شول
اقربا راته عقرب شول
بد زحمت شي په بازونو يو، يو کال
بد زحمت شي په بازونو يو، يو کال
که يوه ذره لونگ هم په کې وينه
که يوه ذره لونگ هم په کې وينه
چې په زلفو يې پابست شول
چې په زلفو يې پابست شول
خپل، پردي چې د شمشېر شول
خپل، پردي چې د شمشېر شول
د ښه يار ديدن وای تل
د ښه يار ديدن وای تل
مخ دې لاله گل دی،لا بهتر تر لاله گل
مخ دې لاله گل دی،لا بهتر تر لاله گل
کتابونه او نسخې