Classical · National
Khushal Khan Khattak
خوشحال خان خټک
Poet, writer, chieftain, and warrior, and a major figure in Pashto literature and a forceful voice for Afghan unity.
Life and work
Introduction
Khushal Khan Khattak was a seventeenth-century poet, writer, tribal leader, and warrior. His life encompassed service to the Mughal court, imprisonment, resistance, and a sustained call for Pashtun unity.
In poetry and prose, Khushal wrote about love, ethics, medicine, hunting, politics, and courage. His vast literary legacy helped establish Pashto as a complete intellectual and literary language.
The most wide-ranging author in classical Pashto literature and one of the principal founders of Pashtun national thought.
Recorded works
Poems
لگر د ښارونيو په سيل گډ شو
لگر د ښارونيو په سيل گډ شو
پښتانه واړه بدخوی دي
پښتانه واړه بدخوی دي
چې سرفه کاندي په سر
چې سرفه کاندي په سر
چې هاتيان پيدا کا لويه خونه
چې هاتيان پيدا کا لويه خونه
کولمې د سړي خوږ شي
کولمې د سړي خوږ شي
که بادشاه له تخته پرېوځي
که بادشاه له تخته پرېوځي
په بناس ندي چې راغلم
په بناس ندي چې راغلم
کدو مې د چينار په ونه وخوت
کدو مې د چينار په ونه وخوت
په ډېر رنگه فضيلت شته په جهان کې
په ډېر رنگه فضيلت شته په جهان کې
که ژوندی شي اپلاتون
که ژوندی شي اپلاتون
په ژړا ژړا سېلاب دی يا درياب دی
په ژړا ژړا سېلاب دی يا درياب دی
خوشال خټک که زوړ شو
خوشال خټک که زوړ شو
يوه ښه ديني عورته
يوه ښه ديني عورته
کله مار وکا حمله په سمساره
کله مار وکا حمله په سمساره
جهانونه څه لږ نه دي
جهانونه څه لږ نه دي
چې دروه په ملک کې ښه پښتون يادېږي
چې دروه په ملک کې ښه پښتون يادېږي
درست عالم تېر سو شپېته برخې حساب کړه
درست عالم تېر سو شپېته برخې حساب کړه
چې څاربه پسونه جغدې کېږدي مردان دي
چې څاربه پسونه جغدې کېږدي مردان دي
په يوه باران کښت ورک کا
په يوه باران کښت ورک کا
له لسو پورته تر شلو پورې
له لسو پورته تر شلو پورې
په اتم د سنبلې
په اتم د سنبلې
د سترگو د گل علاج
راشه گل د شمکي کړه
غم په زړه کې بد غليم دی
غم په زړه کې بد غليم دی
د مجنون په نظر کښېوته ارهنډه
د مجنون په نظر کښېوته ارهنډه
ناگاه به دې په کور باندې غوغا شي
ناگاه به دې په کور باندې غوغا شي
خو چې خوله کا سره وازه
خو چې خوله کا سره وازه
که شهوت په امساک بند کړې
که شهوت په امساک بند کړې
مصلحت لکه ټوپک دی
مصلحت لکه ټوپک دی
که مينه د صديق ولاړه صادق يم
که مينه د صديق ولاړه صادق يم
ته لا ښه پرې خبر نه يې
ته لا ښه پرې خبر نه يې
چې لاف وهي د شعر
چې لاف وهي د شعر
هيڅ ناکس به په تعليم سره کس نه شي
هيڅ ناکس به په تعليم سره کس نه شي
شيطان په مثل د باد دی
شيطان په مثل د باد دی
چې ليندۍ يې دي په غشي
چې ليندۍ يې دي په غشي
ناگهانه د شپانه په لاس کې کښېووت
ناگهانه د شپانه په لاس کې کښېووت
ارتينې په مثال گل دي
ارتينې په مثال گل دي
حبش په مکه راغی
حبش په مکه راغی
حمل، ثور دا دواړه فروردين اردی بهشت دي
حمل، ثور دا دواړه فروردين اردی بهشت دي
که زما ژبه پښتو ده
که زما ژبه پښتو ده
بدخويي راسره يار شو
بدخويي راسره يار شو
سړی وباسي له کاره
سړی وباسي له کاره
زلفې ستا نافه يې ناب دي
زلفې ستا نافه يې ناب دي
خټک چې په آس سور شي
خټک چې په آس سور شي
چې مرگ شته په دنيا کې
چې مرگ شته په دنيا کې
لويه چار د پښتانه له لاسه نه شي
لويه چار د پښتانه له لاسه نه شي
چې زړه د چا ژوندی وي
چې زړه د چا ژوندی وي
سرای هر گوره بد ولد دی
سرای هر گوره بد ولد دی
بهرام د خير اباد په حماقت دی
بهرام د خير اباد په حماقت دی
Books and editions