Classical · Indian style
Abdul Hamid Momand
عبدالحمید مومند
A major classical Pashto ghazal poet, known as Hamid Baba and celebrated for subtle, intricate imagery.
Life and work
Introduction
Abdul Hamid Momand, commonly called Hamid Baba, was a major classical Pashto poet active around the turn of the eighteenth century. He is associated with Mashokhel near Peshawar.
His ghazals are distinguished by compressed imagery, verbal craft, and the influence of the Indian style. His divan survives in manuscript and printed traditions.
The foremost classical Pashto representative of intricate Indian-style poetics.
Sources
Biographical references
Recorded works
Poems
خط په مخ د صنم راغی
دا يې غاښ په خوله کې زېب کا که ژاله شوه په لاله کې
هـ
چې بلېږي يکې اور زما د آه
متفرقات (ترکيب بند)
نن به شپه زما د يار په کوم مکان وي
مخمس
د هجران له لاسه ناست يمه ويرژلی
څلوريزې
کله به راشي په هند براته
نيرنگ عشق
پس له حمده له دروده وايي دا
وصف د پنجاب د ملک چې وطن دشاهد دلستان و او بيان د تولد او تربيت د حسن دده
د اسلا به که صلاح فکر سليم
بيانول د عشق د عزيز په شاهد دلستان باندې و همزولو ته ويل د خپلې مينې
يوه شپه چې يې سياهي د سترگو نور وه
بيانول د عشق د عزيز په شاهد دلستان باندې و همزولو ته ويل د خپلې مينې
تل دده دمستو سترگو له گايله
اجتناب د محتسب په شاهد او په ليدل دده، مين کېدل او خبرېدل د قاضي په دا حال او ويستل دشاهد
چې ظاهر پکې د حسن طمطراق شي
مجلس کول د عزيز له شاهد سره او وصف د شاهد د حسن
بله شپه چې ځای په ځای د سپوږمۍ شمعې
پرېشانېدل د مجلس په راته د ورځې او فرياد د عزيز په شان د ورځې
چې تاريکې صبحدم د شپې ډيوې کړې
قصه اورېدل د شاهد او ترحم پيدا کېدل دده دعزيز پر حال او په وعده خوشحالېدل د هغه
د عاشق تورې طالع، څه خو وبرېښه
گوزران کول د شاهد عزيز سره او مال دولت د عزيز ورکول و شاهد او بېل ځای سازول
ښه دی بد نه دی دا طور ددې دور
خبرېدل د عزيز دده له مينې او وېستل دشاهد له شهره وتل د عزيز ورپسې او د پلار پښېمانېدل
څه ارشاد کاندي سهي، صاحب ارشاد نن؟
قاصد لېږل په عزيز پسې د پلار او قسم نامه غوښتل د عزيز د پلاره چې منع مې مه که له دې کاره
راشه حال دسينه سوي يعقوب واوره
قاصد لېږل په عزيز پسې د پلار او قسم نامه غوښتل د عزيز د پلاره چې منع مې مه که له دې کاره
هم پرې تېره وه د مينې گرمه سرده
قاصد لېږل په عزيز پسې د پلار او قسم نامه غوښتل د عزيز د پلاره چې منع مې مه که له دې کاره
هسې شان ور پسې راغی په تلوار
قاصد لېږل په عزيز پسې د پلار او قسم نامه غوښتل د عزيز د پلاره چې منع مې مه که له دې کاره
تر قيامته مې پخوا وليده قيامت
قاصد لېږل په عزيز پسې د پلار او قسم نامه غوښتل د عزيز د پلاره چې منع مې مه که له دې کاره
چې رواج فراموشي ده دخوبانو
قسم نامه استول په عزيز پسې د پلار او راتله د دوی په هغه اعتبار او مکتب ته د شاهد استول
د عاشق چې بخت بيدار طالع د ښو شي
رخصت غوښتل د شاهد له عزيز کور ته او اچول هغه و اور ته اوعزيز دده رضامندي کول او خپل ځان د فراق په اور سول
عاشق نه لري دا بخت که هر څو ښاد شي
رخصت غوښتل د شاهد له عزيز کور ته او اچول هغه و اور ته اوعزيز دده رضامندي کول او خپل ځان د فراق په اور سول
يوه مور لرم خسته هجر نتلې
رخصت غوښته د عزيز له پلاره د صحرا د تللو او ورتله و شاهد ته قاصد طور او پېژندل د دوی سره
وايي هسې چې هجران په هاړې هوړې
رخصت د عزيز د شاهد له کوره او ورتله ورپسې د شاهد او حصول د عزيز د مقاصد
اورېده مې چې قاصد د خپل پېغام
ښکار کول د عزيز د شاهد په صحرا او رسېدل په کوهي او ليدل يې د جنۍ په کوهي او مين کېده د شاهد په هغې جنۍ
رمېده له ودانۍ سر په صحرا
خلاصېدل د شاهد د عزيز په کوښښ له قيده ، سر ه د نورو اسيرانو
هغه صيد تير خورده يعنې عزيز
استول د شاهد دبوډۍ مکارې و هغې جنۍ ته او وتل د هغې د پلار له کوره په شاهد پسې
په دا رنگ راته بلبل د انجمن
خبرېدل دشاهد د جنۍ له وتلو او رخصت دده له عزيزه د فقير د تللو او تلل د شاهد په هغې جنۍ پسې او شا کول د عزيز افکارته
چې سبا صبحې نا ترسې هلک خويې
بې قراري دعزيز د شاهد له هجران او خبرېده د عزيز له بېوفايۍ دهغه گل خندانه
هېڅوک مه وايه عزيز ته دا خبر
بيان د عزيز د شاهد په فراق کې او رسېدل له مجازه و حقيقت و ته
چې يې وشلېده د يار د راتلو طمع
خاتمه د کتاب په مثال د در خوش آب لايق د غوږو د اولوالالباب دی
ما چې وپېيل دا دُر په باريکۍ
پند د فرزند سعادتمند چې خاص وعام شي ترې بهرمند
ای د دين په کور کې بَلې شمعې
قصه شاه و گدا
دا آغاز مې په نامه د هغه خدای دی
مناجات د قاضي الحاجات په درگاه کې
ربه فضل مې رهبر په دم قدم کړه
نعت
چې منشاء د پيدايش دی محمد (ص) دی
معراج
هغه شپه چې محمد (ص) پورته باله شه
منقبت
د مکې د مدينې غوره محبوبه
مدح د اصحابو(رض)
اصحاب واړه نجوم د اقتدا دي
د عشق فضيلت
په اول چې نا پيدا عشق پرستي وه
تاييد عشق!
اوريدلی مې دا نقل په دا باب دی
تعريف سخن
چې خبر وه په جمال د کون جلوه کړه
شاه گدا
راويان ددې قصې چې شکايت که
د شاه نه دگدا ماڼې
راغله شپه شاه و هلک واړه آزاد شو
د خوب نه د شاه پاڅېدل
چې نسيم د صبحدم د شپې طري
گدا وزير زاده نه د شاه حال پوښتي
چې صباح طفل مکتب يعنې آفتاب
دشاه په تلو دگدا خفگان
په گدا دشاه له قهره له عتابه
پښېماني
چې د نمر په شغلو وسه د فلک زړه
Books and editions