کلاسیک · هندي سبک
عبدالحمید مومند
Abdul Hamid Momand
د پښتو کلاسیک غزل ستر نازکخیال شاعر، چې په حمید بابا مشهور دی.
ژوند او اثر
پېژندنه
عبدالحمید مومند، چې حمید بابا بلل کېږي، د اوولسمې او اتلسمې پېړۍ د پوله د پښتو له مهمو کلاسیکو شاعرانو څخه و. هغه د پېښور د ماشوخېلو له سیمې سره تړاو درلود.
د ده غزل د باریک خیال، ژورې استعارې، لفظي صنعت او د هندي سبک د اغېز له امله ځانګړی مقام لري. دیوان یې په ګڼو قلمي او چاپي نسخو کې ساتل شوی دی.
د پښتو د هندي سبک او نازکخیالۍ تر ټولو مهم کلاسیک استازی.
سرچینې
د پېژندنې سرچینې
ثبت شوي اثار
شعرونه
خط په مخ د صنم راغی
دا يې غاښ په خوله کې زېب کا که ژاله شوه په لاله کې
هـ
چې بلېږي يکې اور زما د آه
متفرقات (ترکيب بند)
نن به شپه زما د يار په کوم مکان وي
مخمس
د هجران له لاسه ناست يمه ويرژلی
څلوريزې
کله به راشي په هند براته
نيرنگ عشق
پس له حمده له دروده وايي دا
وصف د پنجاب د ملک چې وطن دشاهد دلستان و او بيان د تولد او تربيت د حسن دده
د اسلا به که صلاح فکر سليم
بيانول د عشق د عزيز په شاهد دلستان باندې و همزولو ته ويل د خپلې مينې
يوه شپه چې يې سياهي د سترگو نور وه
بيانول د عشق د عزيز په شاهد دلستان باندې و همزولو ته ويل د خپلې مينې
تل دده دمستو سترگو له گايله
اجتناب د محتسب په شاهد او په ليدل دده، مين کېدل او خبرېدل د قاضي په دا حال او ويستل دشاهد
چې ظاهر پکې د حسن طمطراق شي
مجلس کول د عزيز له شاهد سره او وصف د شاهد د حسن
بله شپه چې ځای په ځای د سپوږمۍ شمعې
پرېشانېدل د مجلس په راته د ورځې او فرياد د عزيز په شان د ورځې
چې تاريکې صبحدم د شپې ډيوې کړې
قصه اورېدل د شاهد او ترحم پيدا کېدل دده دعزيز پر حال او په وعده خوشحالېدل د هغه
د عاشق تورې طالع، څه خو وبرېښه
گوزران کول د شاهد عزيز سره او مال دولت د عزيز ورکول و شاهد او بېل ځای سازول
ښه دی بد نه دی دا طور ددې دور
خبرېدل د عزيز دده له مينې او وېستل دشاهد له شهره وتل د عزيز ورپسې او د پلار پښېمانېدل
څه ارشاد کاندي سهي، صاحب ارشاد نن؟
قاصد لېږل په عزيز پسې د پلار او قسم نامه غوښتل د عزيز د پلاره چې منع مې مه که له دې کاره
راشه حال دسينه سوي يعقوب واوره
قاصد لېږل په عزيز پسې د پلار او قسم نامه غوښتل د عزيز د پلاره چې منع مې مه که له دې کاره
هم پرې تېره وه د مينې گرمه سرده
قاصد لېږل په عزيز پسې د پلار او قسم نامه غوښتل د عزيز د پلاره چې منع مې مه که له دې کاره
هسې شان ور پسې راغی په تلوار
قاصد لېږل په عزيز پسې د پلار او قسم نامه غوښتل د عزيز د پلاره چې منع مې مه که له دې کاره
تر قيامته مې پخوا وليده قيامت
قاصد لېږل په عزيز پسې د پلار او قسم نامه غوښتل د عزيز د پلاره چې منع مې مه که له دې کاره
چې رواج فراموشي ده دخوبانو
قسم نامه استول په عزيز پسې د پلار او راتله د دوی په هغه اعتبار او مکتب ته د شاهد استول
د عاشق چې بخت بيدار طالع د ښو شي
رخصت غوښتل د شاهد له عزيز کور ته او اچول هغه و اور ته اوعزيز دده رضامندي کول او خپل ځان د فراق په اور سول
عاشق نه لري دا بخت که هر څو ښاد شي
رخصت غوښتل د شاهد له عزيز کور ته او اچول هغه و اور ته اوعزيز دده رضامندي کول او خپل ځان د فراق په اور سول
يوه مور لرم خسته هجر نتلې
رخصت غوښته د عزيز له پلاره د صحرا د تللو او ورتله و شاهد ته قاصد طور او پېژندل د دوی سره
وايي هسې چې هجران په هاړې هوړې
رخصت د عزيز د شاهد له کوره او ورتله ورپسې د شاهد او حصول د عزيز د مقاصد
اورېده مې چې قاصد د خپل پېغام
ښکار کول د عزيز د شاهد په صحرا او رسېدل په کوهي او ليدل يې د جنۍ په کوهي او مين کېده د شاهد په هغې جنۍ
رمېده له ودانۍ سر په صحرا
خلاصېدل د شاهد د عزيز په کوښښ له قيده ، سر ه د نورو اسيرانو
هغه صيد تير خورده يعنې عزيز
استول د شاهد دبوډۍ مکارې و هغې جنۍ ته او وتل د هغې د پلار له کوره په شاهد پسې
په دا رنگ راته بلبل د انجمن
خبرېدل دشاهد د جنۍ له وتلو او رخصت دده له عزيزه د فقير د تللو او تلل د شاهد په هغې جنۍ پسې او شا کول د عزيز افکارته
چې سبا صبحې نا ترسې هلک خويې
بې قراري دعزيز د شاهد له هجران او خبرېده د عزيز له بېوفايۍ دهغه گل خندانه
هېڅوک مه وايه عزيز ته دا خبر
بيان د عزيز د شاهد په فراق کې او رسېدل له مجازه و حقيقت و ته
چې يې وشلېده د يار د راتلو طمع
خاتمه د کتاب په مثال د در خوش آب لايق د غوږو د اولوالالباب دی
ما چې وپېيل دا دُر په باريکۍ
پند د فرزند سعادتمند چې خاص وعام شي ترې بهرمند
ای د دين په کور کې بَلې شمعې
قصه شاه و گدا
دا آغاز مې په نامه د هغه خدای دی
مناجات د قاضي الحاجات په درگاه کې
ربه فضل مې رهبر په دم قدم کړه
نعت
چې منشاء د پيدايش دی محمد (ص) دی
معراج
هغه شپه چې محمد (ص) پورته باله شه
منقبت
د مکې د مدينې غوره محبوبه
مدح د اصحابو(رض)
اصحاب واړه نجوم د اقتدا دي
د عشق فضيلت
په اول چې نا پيدا عشق پرستي وه
تاييد عشق!
اوريدلی مې دا نقل په دا باب دی
تعريف سخن
چې خبر وه په جمال د کون جلوه کړه
شاه گدا
راويان ددې قصې چې شکايت که
د شاه نه دگدا ماڼې
راغله شپه شاه و هلک واړه آزاد شو
د خوب نه د شاه پاڅېدل
چې نسيم د صبحدم د شپې طري
گدا وزير زاده نه د شاه حال پوښتي
چې صباح طفل مکتب يعنې آفتاب
دشاه په تلو دگدا خفگان
په گدا دشاه له قهره له عتابه
پښېماني
چې د نمر په شغلو وسه د فلک زړه
کتابونه او نسخې