Classical · National
Khushal Khan Khattak
خوشحال خان خټک
Poet, writer, chieftain, and warrior, and a major figure in Pashto literature and a forceful voice for Afghan unity.
Life and work
Introduction
Khushal Khan Khattak was a seventeenth-century poet, writer, tribal leader, and warrior. His life encompassed service to the Mughal court, imprisonment, resistance, and a sustained call for Pashtun unity.
In poetry and prose, Khushal wrote about love, ethics, medicine, hunting, politics, and courage. His vast literary legacy helped establish Pashto as a complete intellectual and literary language.
The most wide-ranging author in classical Pashto literature and one of the principal founders of Pashtun national thought.
Recorded works
Poems
چې طبيبان مې د رنځ درمان نه کا
چې طبيبان مې د رنځ درمان نه کا
په هره زمانه تر ليلا کښلې پيدا کېږي
په هره زمانه تر ليلا کښلې پيدا کېږي
په کاته کاته مې سترگې په خاته شي
په کاته کاته مې سترگې په خاته شي
چې طبيب يې د زړه په زور کا
چې طبيب يې د زړه په زور کا
پښتانه که ادم زاد دي
پښتانه که ادم زاد دي
په هر ځای چې قدمونه په خرام ږدي
په هر ځای چې قدمونه په خرام ږدي
په دا کلي کې ډېر کښلي
په دا کلي کې ډېر کښلي
چې عاشقۍ ته هوا هوس کا
چې عاشقۍ ته هوا هوس کا
پښتانه په عقل پوهه څه ناکس دي
پښتانه په عقل پوهه څه ناکس دي
ته چې هسې حکم، ناز کړې په وگړي
ته چې هسې حکم، ناز کړې په وگړي
چې کښېني ستا نه د زلفو راز کا
چې کښېني ستا نه د زلفو راز کا
تمامه شپه د ژمي په هی هی په ما تېرېږي
تمامه شپه د ژمي په هی هی په ما تېرېږي
تر مکې، تر مدينې لاړې حاجي
تر مکې، تر مدينې لاړې حاجي
چې له حرامه سړی نفرت کا
چې له حرامه سړی نفرت کا
تور اوربل به يې و چاوته غوړېږي
تور اوربل به يې و چاوته غوړېږي
چې په خپل عيب بينا شي
چې په خپل عيب بينا شي
چې نوکري کا څوک ډېر گنده کا
چې نوکري کا څوک ډېر گنده کا
چې په سب د ابوبکر، د عمر دي
چې په سب د ابوبکر، د عمر دي
چې نظر دې په اغيار هورې دلې وي
چې نظر دې په اغيار هورې دلې وي
ځان به په قدر هغه فرزند کا
ځان به په قدر هغه فرزند کا
چې مې زړه پسې مېښ مېښ شي
چې مې زړه پسې مېښ مېښ شي
چې يې هسې لايعقل لاړم په شومي
چې يې هسې لايعقل لاړم په شومي
د بلبلې بخره نول ده
د بلبلې بخره نول ده
ځينې په علم گردن دراز کا
ځينې په علم گردن دراز کا
چې يې درې څيزه حاصل وي
چې يې درې څيزه حاصل وي
چوهړي د خپلې خونې په بوی خوش وي
چوهړي د خپلې خونې په بوی خوش وي
ځينې يوه کا ځينې دوې درې کا
ځينې يوه کا ځينې دوې درې کا
چې يې عمر د څارويو سره تېر وي
چې يې عمر د څارويو سره تېر وي
چې په زړه يې ستا د غم غشی سيده شي
چې په زړه يې ستا د غم غشی سيده شي
څو دې زړه خاندي خوله دې خندا کا
څو دې زړه خاندي خوله دې خندا کا
چې درومې په انگړ کې، درست انگړ سره يو گل شي
چې درومې په انگړ کې، درست انگړ سره يو گل شي
چې له ورايه راڅرگنده مسته شا شي
چې له ورايه راڅرگنده مسته شا شي
څوک چې بد ذات ته علم هنر ورکا
څوک چې بد ذات ته علم هنر ورکا
چې محنت په ځان قبول کانو راحت شي
چې محنت په ځان قبول کانو راحت شي
چې ښکاره په آرايش کې شگفته شي
چې ښکاره په آرايش کې شگفته شي
چې ادب لري سړی، سړی هاله شي
چې ادب لري سړی، سړی هاله شي
څوک چې له خلکه شورو غوغا کا
څوک چې له خلکه شورو غوغا کا
چې ړانده وته اسمان ښييې، يا ستوري
چې ړانده وته اسمان ښييې، يا ستوري
چې وربل دې په سپين مخ آسفته کېږي
چې وربل دې په سپين مخ آسفته کېږي
چې دخولې ويل يې نور دزړه يې نور وي
چې دخولې ويل يې نور دزړه يې نور وي
څيز چې کمياب شي عزت پيدا کا
څيز چې کمياب شي عزت پيدا کا
چې دا هسې سحر گرې سترگې ستا دي
چې دا هسې سحر گرې سترگې ستا دي
چې د بخت د طالو سپين دی، تور به نه شي
چې د بخت د طالو سپين دی، تور به نه شي
خاص به له عامه اختلاط کم کا
خاص به له عامه اختلاط کم کا
چې اميد په دا ايام لي
چې اميد په دا ايام لي
چې سړی تر عقله تېر شي محبط شي
چې سړی تر عقله تېر شي محبط شي
خوشال چې تشه مينه په بل کا
خوشال چې تشه مينه په بل کا
چې د لويو کتابونو دانشمند وي
چې د لويو کتابونو دانشمند وي
Books and editions