Classical · National
Khushal Khan Khattak
خوشحال خان خټک
Poet, writer, chieftain, and warrior, and a major figure in Pashto literature and a forceful voice for Afghan unity.
Life and work
Introduction
Khushal Khan Khattak was a seventeenth-century poet, writer, tribal leader, and warrior. His life encompassed service to the Mughal court, imprisonment, resistance, and a sustained call for Pashtun unity.
In poetry and prose, Khushal wrote about love, ethics, medicine, hunting, politics, and courage. His vast literary legacy helped establish Pashto as a complete intellectual and literary language.
The most wide-ranging author in classical Pashto literature and one of the principal founders of Pashtun national thought.
Recorded works
Poems
زما مرگ هغه زما دی چې رښتيا ديار هجران شي
زما مرگ هغه زما دی چې رښتيا ديار هجران شي
زما زويه د ننگ نه دي نمړيټار دي
زما زويه د ننگ نه دي نمړيټار دي
دا پند دې هر څوک سره سند کا
دا پند دې هر څوک سره سند کا
خلقې واړه د شاه دخولې په غم دي
خلقې واړه د شاه دخولې په غم دي
د باغ گلونه عجب نای کا
د باغ گلونه عجب نای کا
خلق ناديه دي په خبرو پسې ځغلي
خلق ناديه دي په خبرو پسې ځغلي
خندني هسې لر بر گرځي برسېري
خندني هسې لر بر گرځي برسېري
خسته زړه مې چې نگار هورې هورې وي
خسته زړه مې چې نگار هورې هورې وي
د اورد تېغ سره دې سړی بازي نه کا
د اورد تېغ سره دې سړی بازي نه کا
خټکی له خټکي نه خوند اخلي
خټکی له خټکي نه خوند اخلي
خوږې شونډې دې شکرې نه دي څه دي
خوږې شونډې دې شکرې نه دي څه دي
خبر ور څخه نه وم په څه خيال راغله پيري
خبر ور څخه نه وم په څه خيال راغله پيري
ډېر دي چې تاته خپل ځان ملک کا
ډېر دي چې تاته خپل ځان ملک کا
دواړه شونډې دې خوږې شکر پارې دي
دواړه شونډې دې خوږې شکر پارې دي
د دنيا خاني، ميري په زور و زر شي
د دنيا خاني، ميري په زور و زر شي
ډېر فکرونه چې ادم زاد کا
ډېر فکرونه چې ادم زاد کا
درياب څه د جالې د پاره نه ځي که څوک وايي
درياب څه د جالې د پاره نه ځي که څوک وايي
د چا به څه لره ماڼه له بله شي
د چا به څه لره ماڼه له بله شي
زر دي چې زېرمه د ننگ وشرم کا
زر دي چې زېرمه د ننگ وشرم کا
دا نه زهد، پارساييې دي چې کېږي
دا نه زهد، پارساييې دي چې کېږي
د عاشق په زړه د باندې بار د يار وي
د عاشق په زړه د باندې بار د يار وي
زه خوشال د يار ديدن وته تلوار کړم
زه خوشال د يار ديدن وته تلوار کړم
زر دي چې هر چاته اعجاز معلوم کا
زر دي چې هر چاته اعجاز معلوم کا
د نادان په يارۍ څه لره څوک وياړي
د نادان په يارۍ څه لره څوک وياړي
د يار غم کله اغيار وته ولاړ وي
د يار غم کله اغيار وته ولاړ وي
ژاړه خوشاله که تل دا دود کا
ژاړه خوشاله که تل دا دود کا
د هغو چې گرځېدنه ستا په تل شي
د هغو چې گرځېدنه ستا په تل شي
دواړه شونډې دې شراب پرتگالي دي
دواړه شونډې دې شراب پرتگالي دي
ژوندي که هر څو ژړا غوغا کا
ژوندي که هر څو ژړا غوغا کا
هره چار يې قبلوه، که پرې مين يې
هره چار يې قبلوه، که پرې مين يې
دا دنيا ده چې په دا کې څه موجود دي
دا دنيا ده چې په دا کې څه موجود دي
د هوښيار غلطي نه وي او که وي خو د خندا شي
د هوښيار غلطي نه وي او که وي خو د خندا شي
سړی آزاد وي، آز يې بنده کا
سړی آزاد وي، آز يې بنده کا
دنيا بده بلا ده چې و ما وته ښکارېږي
دنيا بده بلا ده چې و ما وته ښکارېږي
دا دروغ دي چې په ستوريو سود و زيان شي
دا دروغ دي چې په ستوريو سود و زيان شي
مړی د نېکو عمل ارشد کا
مړی د نېکو عمل ارشد کا
د باطن په تجلی ظاهر صفا وي
د باطن په تجلی ظاهر صفا وي
ډېر مين په تازه مينه سره تېر شي
ډېر مين په تازه مينه سره تېر شي
راښکاره شول ددې دور لنډ لستوڼي
راښکاره شول ددې دور لنډ لستوڼي
سفله پخپله خپل ځان رسوا کا
سفله پخپله خپل ځان رسوا کا
راشه گوره نامردان بلا وهلي
راشه گوره نامردان بلا وهلي
راشه گوره! څه کارونه درنگ په درنگ شي
راشه گوره! څه کارونه درنگ په درنگ شي
سېلاب په څو څاڅکي غړ پړ پيدا کا
سېلاب په څو څاڅکي غړ پړ پيدا کا
راشه لېونی شه! چې دې نور خلق غم خور شي
راشه لېونی شه! چې دې نور خلق غم خور شي
را ښکاره چې د دلبرې د مخ خال شي
را ښکاره چې د دلبرې د مخ خال شي
شوده چې رغاندي ثنا د دوغ کا
شوده چې رغاندي ثنا د دوغ کا
که قدم دې د وفا په لارې ټينگ کړ
که قدم دې د وفا په لارې ټينگ کړ
شېخان چې هسې اوږده نمونځونه کا
شېخان چې هسې اوږده نمونځونه کا
Books and editions