Classical · National
Khushal Khan Khattak
خوشحال خان خټک
Poet, writer, chieftain, and warrior, and a major figure in Pashto literature and a forceful voice for Afghan unity.
Life and work
Introduction
Khushal Khan Khattak was a seventeenth-century poet, writer, tribal leader, and warrior. His life encompassed service to the Mughal court, imprisonment, resistance, and a sustained call for Pashtun unity.
In poetry and prose, Khushal wrote about love, ethics, medicine, hunting, politics, and courage. His vast literary legacy helped establish Pashto as a complete intellectual and literary language.
The most wide-ranging author in classical Pashto literature and one of the principal founders of Pashtun national thought.
Recorded works
Poems
ستا د راغلو منت ډېر لرم نسيمه
ستا د راغلو منت ډېر لرم نسيمه!
ښايسته نه دي بلا دي، اشنايي يې ده له غمه
ښايسته نه دي بلا دي، اشنايي يې ده له غمه
که گذر په خير اباد وکړې نسيمه
که گذر په خير اباد وکړې نسيمه!
نجومي چې قدم نه ږدي بې نجومه
نجومي چې قدم نه ږدي بې نجومه
وړاندې وروستو دوه عدمه
وړاندې وروستو دوه عدمه
آه هم دا هومره آهونه
آه هم دا هومره آهونه
ای چې مخ دې ښايسته دی په خالونه
ای چې مخ دې ښايسته دی په خالونه
په هره کوڅه گرځم، که مې چا ليده رنگينه
په هره کوڅه گرځم، که مې چا ليده رنگينه
برسېرن شول پيوندونه
برسېرن شول پيوندونه
تل په ځان کېږدې تازه تازه نومونه
تل په ځان کېږدې تازه تازه نومونه
چې خوشال يې په کاغذ، په قلم وکښي
چې خوشال يې په کاغذ، په قلم وکښي
چې له عشقه بله چار گڼي افزونه
چې له عشقه بله چار گڼي افزونه
چې يې تا غوندې رادرومي په پوښتنه
چې يې تا غوندې رادرومي په پوښتنه
چې نه لري ننگونه
چې نه لري ننگونه
څوک خبر دي له فتنو ددې جهانه
څوک خبر دي له فتنو ددې جهانه
څوک به څه ساتي په پوهه، په پندونه
څوک به څه ساتي په پوهه، په پندونه
څو دملک وارث و نه وهي سرونه
څو دملک وارث و نه وهي سرونه
د دلبرو په ستاينه
د دلبرو په ستاينه
د جهان په مخ به ډېر وي ښه مخونه
د جهان په مخ به ډېر وي ښه مخونه
رنگينه کالي اغوستې، راښکاره شه ناگهانه
رنگينه کالي اغوستې، راښکاره شه ناگهانه
سترگې دې مستان دي، زما زړه ښيښه مهينه
سترگې دې مستان دي، زما زړه ښيښه مهينه
ستا په سترگو کې فتنې کاندي خوابونه
ستا په سترگو کې فتنې کاندي خوابونه
ښځه بويه هوسناکه، خنده رويه، مهرجنه
ښځه بويه هوسناکه، خنده رويه، مهرجنه
له نېکانو هم نشينه، له بدانو په زړه خوړينه
له نېکانو هم نشينه، له بدانو په زړه خوړينه
که په هند کې نشته سپينه
که په هند کې نشته سپينه
لا منت لرم په دا هم ته اسمانه
لا منت لرم په دا هم ته اسمانه
مه وای هسې کلي چې د چرگو کولمې خورينه
مه وای هسې کلي چې د چرگو کولمې خورينه
ناز، نخرې، مهر، خندا، فتنې، جنگونه
ناز، نخرې، مهر، خندا، فتنې، جنگونه
نه يې ملک، نه يې لښکر، نه يې گنجونه
نه يې ملک، نه يې لښکر، نه يې گنجونه
يار زما کره دننه
يار زما کره دننه
ای چې ستا ديار له غمه استغفا ده
ای چې ستا ديار له غمه استغفا ده
ای چې اصل دې يوه قطره مني ده
ای چې اصل دې يوه قطره مني ده
بيا مې څه د نورو بولې! تور مه کړه
بيا مې څه د نورو بولې! تور مه کړه!
بې اخلاصه د يارۍ څه جواز نشته
بې اخلاصه د يارۍ څه جواز نشته
باغ وای د گلونو، په کې ناست وای زه او ته
باغ وای د گلونو، په کې ناست وای زه او ته
په دا ساه نشته ويسا
په دا ساه نشته ويسا
په جهان کې لويه چار ده دمير ښکار ده
په جهان کې لويه چار ده دمير ښکار ده
په خوله کلمه لولي، نمونځ روژه کاندي کافر شته
په خوله کلمه لولي، نمونځ روژه کاندي کافر شته
په دنيا کې نعمتونه رنگا رنگ شته
په دنيا کې نعمتونه رنگا رنگ شته
پروت يم ستا په ور کې په خيرات مې ياد لره
پروت يم ستا په ور کې په خيرات مې ياد لره
په دا کلي کې څوک نه لرم نېکخواه
په دا کلي کې څوک نه لرم نېکخواه
په هر کار کې مصلحت شته
په هر کار کې مصلحت شته
په خپل قسمت راضي شه، تل د بل قسمت مه غواړه
په خپل قسمت راضي شه، تل د بل قسمت مه غواړه
په هره تنگه خوله کې برابر نه دي خواږه
په هره تنگه خوله کې برابر نه دي خواږه
توره چې تېرېږي، خو گوزار لره کنه
توره چې تېرېږي، خو گوزار لره کنه
توانگران په ملک و مال لري تکيه
توانگران په ملک و مال لري تکيه
تر هر چا دی زما يار ښه
تر هر چا دی زما يار ښه
تا وژلی هم له خپله لاسه ښخ کړه
تا وژلی هم له خپله لاسه ښخ کړه
Books and editions