Classical · National
Khushal Khan Khattak
خوشحال خان خټک
Poet, writer, chieftain, and warrior, and a major figure in Pashto literature and a forceful voice for Afghan unity.
Life and work
Introduction
Khushal Khan Khattak was a seventeenth-century poet, writer, tribal leader, and warrior. His life encompassed service to the Mughal court, imprisonment, resistance, and a sustained call for Pashtun unity.
In poetry and prose, Khushal wrote about love, ethics, medicine, hunting, politics, and courage. His vast literary legacy helped establish Pashto as a complete intellectual and literary language.
The most wide-ranging author in classical Pashto literature and one of the principal founders of Pashtun national thought.
Recorded works
Poems
چې د دواړو سترگو شېر در څخه شته
چې د دواړو سترگو شېر در څخه شته
چې دا هسې رنگ ماڼې کړې بې گناهه
چې دا هسې رنگ ماڼې کړې بې گناهه
چې له هر چا طمع پرېکړې سلطاني ده
چې له هر چا طمع پرېکړې سلطاني ده
چې دا هسې يې اغازه عربده کړه
چې دا هسې يې اغازه عربده کړه
چې بنياد د عاشقيې چا کاوه
چې بنياد د عاشقيې چا کاوه
څو راسره خلکه جفا ډېره هغه کس کړه
څو راسره خلکه جفا ډېره هغه کس کړه
څو جفا راسره ډېره هغه کس کړه
څو جفا راسره ډېره هغه کس کړه
چې گټل، خورول، بخښل کا ځوان هغه
چې گټل، خورول، بخښل کا ځوان هغه
ځان چې پېژني که گورې ښه هغه
ځان چې پېژني که گورې ښه هغه
څه لره مې زړه وړې، چې د زړه ساتل دې نه زده
څه لره مې زړه وړې، چې د زړه ساتل دې نه زده
څو په باغ کې لا يو گل د نوبهار شته
څو په باغ کې لا يو گل د نوبهار شته
څو په باغ او په بوستان کې لا لاله شته
څو په باغ او په بوستان کې لا لاله شته
چرگ دې خپل چرگوالی کا، که يې رضا ده
چرگ دې خپل چرگوالی کا، که يې رضا ده
چې مې وليده د زړه په سترگو خپل زړه
چې مې وليده د زړه په سترگو خپل زړه
چې وايم هغه نه کا دا زما زويه گمراه
چې وايم هغه نه کا دا زما زويه گمراه
چې تا وته نظر کړم، نور مې هېر دي ښايسته
چې تا وته نظر کړم، نور مې هېر دي ښايسته
چې پرېوځي څوک له پاڼه، موميايي ورلره بويه
چې پرېوځي څوک له پاڼه، موميايي ورلره بويه
حيران يم، نه پوهېږم چې له ياره مخ پوښل څه
حيران يم، نه پوهېږم چې له ياره مخ پوښل څه
خپله پوهه به لرم، خپله لره
خپله پوهه به لرم، خپله لره
خواږه عمر غوندې تلنه کوې ښه
خواږه عمر غوندې تلنه کوې ښه
خوله مې غوښته له نگارې، را يې نه کړه
خوله مې غوښته له نگارې، را يې نه کړه
خاتمه که د سړي په خيريت ده
خاتمه که د سړي په خيريت ده
د اسمان په حکم څه فتنه بر پای ده
د اسمان په حکم څه فتنه بر پای ده
د جهان خوښي همه دهغه کس ده
د جهان خوښي همه دهغه کس ده
د عشق بخره ازلي ده، په جنگ نه ده
د عشق بخره ازلي ده، په جنگ نه ده
د مجاز عاشقي عين حقيقت ده
د مجاز عاشقي عين حقيقت ده
د سپېرو خاورو غوغا ده
د سپېرو خاورو غوغا ده
درته چا وی چې د يار سره جفا کړه
درته چا وی چې د يار سره جفا کړه
د ماړه تر فهمه هيڅ نه ده غنمينه
د ماړه تر فهمه هيڅ نه ده غنمينه
د گلونو قدر چا زده
د گلونو قدر چا زده؟
د سبا باده گذر په چمن بيا کړه
د سبا باده گذر په چمن بيا کړه
د دانا په ځان بلا شوه خپله پوهه
د دانا په ځان بلا شوه خپله پوهه
د ناکس له اشنايۍ توبه توبه
د ناکس له اشنايۍ توبه توبه
در خو خود په ادم خان باندې شيدا وه
در خو خود په ادم خان باندې شيدا وه
د يوه بادشاه په حکم شوم اگاه
د يوه بادشاه په حکم شوم اگاه
د ښايست سره سل نورې چارې بويه
د ښايست سره سل نورې چارې بويه
د ليلا د مخ څو ډېره زېبايي ده
د ليلا د مخ څو ډېره زېبايي ده
د دنيا د سود د پاره کوڼ او گوره
د دنيا د سود د پاره کوڼ او گوره
دا ښه گل چې يې کمی دجمال نشته
دا ښه گل چې يې کمی دجمال نشته
د غليم سره به نه کا مکر، دروه
د غليم سره به نه کا مکر، دروه
راته نيسي جانانه، د شرابو پيمانه
راته نيسي جانانه، د شرابو پيمانه
زړه راپسې سر شو، راته وايي چې ويېږه
زړه راپسې سر شو، راته وايي چې ويېږه
زه يو يار غواړم زېبا ښه
زه يو يار غواړم زېبا ښه
زمانه راته په څو پرته په څو وه
زمانه راته په څو پرته په څو وه
سپينه ږيره د مردانو کد خدايي ده
سپينه ږيره د مردانو کد خدايي ده
زوړ خوشال چې د دلبرو ديدن غواړي
زوړ خوشال چې د دلبرو ديدن غواړي
لقوه باد
چې د چا باد لقوه شي
سترگې ستا غړوي زړه
سترگې ستا غړوي زړه
Books and editions